THỂ THAO VÀ VĂN HÓA - LONGFORM

“Tôi bắt đầu đến với nhiếp ảnh và chạy bộ từ tháng 10/2022. Trước đó, tôi từng có thời gian làm nhiếp ảnh quảng cáo, sau này bén duyên với nhiếp ảnh thể thao, đặc biệt là nhiếp ảnh chạy bộ”, Tuấn Quách mở đầu cuộc trò chuyện với Thể thao và Văn hóa.

- Tôi đã có cơ hội tác nghiệp tại nhiều giải đấu như Giải chạy Báo Hà Nội Mới, Năng lượng xanh, đồng hành ghi lại hình ảnh cộng đồng Runners 365 vào mỗi sáng thứ Bảy hằng tuần cùng một số giải chạy khác. Hiện tại, bên cạnh công việc nhiếp ảnh, tôi hoạt động với vai trò KOC trong cộng đồng chạy bộ, hợp tác cùng các thương hiệu thể thao, chia sẻ trải nghiệm về sản phẩm, giải chạy và hành trình tập luyện của bản thân.

Điều đặc biệt là tôi vừa là người cầm máy, vừa trực tiếp tham gia chạy bộ. Vì vậy, tôi có thể nhìn một giải chạy từ cả hai góc độ: người ghi lại khoảnh khắc và người trải nghiệm đường chạy. Với tôi, nhiếp ảnh chạy bộ vượt xa việc chụp lại thành tích đơn thuần. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở việc lưu giữ cảm xúc, sự nỗ lực và những câu chuyện rất riêng của mỗi runner.

Cuộc dịch chuyển từ "thẻ nhớ" sang "dòng dữ liệu"

Tuấn Quách: Theo tôi, thay đổi lớn nhất nằm ở tốc độ và phương thức phân phối hình ảnh. Trước đây, chúng tôi chụp xong phải mang thẻ nhớ về, tự tay lọc ảnh, hậu kỳ rồi mới trả cho VĐV, thường mất từ một đến vài ngày sau giải.

Bây giờ, ảnh có thể được truyền tải trực tiếp lên hệ thống đám mây (Cloud) và phân phối gần như ngay sau khi chụp. Nhiếp ảnh gia hiện nay phải đảm nhận thêm nhiệm vụ làm chủ cả quy trình dữ liệu, từ đồng bộ tệp tin đến kết nối thiết bị với nền tảng công nghệ của ban tổ chức.

Tuấn Quách: Nó rút ngắn đáng kể thời gian từ lúc bấm máy đến khi runner nhận được ảnh. Thay vì phải chờ vài ngày, runner có thể tìm thấy hình ảnh của mình ngay trong hoặc sau khi kết thúc cuộc đua.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi cảm xúc tự hào và sự phấn khích của runner tại thời điểm vừa qua vạch đích vẫn còn nguyên vẹn, thúc đẩy họ chia sẻ ngay lên mạng xã hội.

AI và bài toán tự động hóa

Tuấn Quách: Trước đây, việc tìm ảnh và gắn thẻ thủ công cho hàng nghìn runner rất mất thời gian. Hiện nay, AI giúp nhận diện chính xác số BIB, khuôn mặt và phân loại ảnh vào từng thư mục cá nhân nhanh hơn rất nhiều. Nhờ đó, đội ngũ nhiếp ảnh giảm bớt thời gian xử lý kỹ thuật và tập trung nhiều hơn vào việc chụp ảnh sáng tạo trên đường đua.

Tuấn Quách: Chắc chắn có. Runner chạy trail thường dính bùn đất lên mặt hoặc che khuất số BIB, đeo kính râm, che mặt chống bụi hoặc chạy trong điều kiện rừng rậm thiếu sáng, sương mù. Những yếu tố này khiến AI khó nhận diện chính xác tuyệt đối.

Vì vậy, tôi nghĩ nên kết hợp tốc độ của AI với khâu kiểm tra thủ công của con người để hạn chế nhầm lẫn và bỏ sót hình ảnh.

Giữ bản sắc nghệ thuật và lan tỏa du lịch số

Tuấn Quách: Các giải chạy giờ đây sử dụng công nghệ để tối ưu những công việc lặp lại như lọc ảnh, phân loại và truyền dữ liệu. Tuy nhiên, góc chụp, ánh sáng, thời điểm bấm máy và lựa chọn câu chuyện muốn kể vẫn hoàn toàn là quyết định của người chụp. Với tôi, một bức ảnh đẹp đòi hỏi độ sắc nét, đúng kỹ thuật đi kèm chiều sâu cảm xúc.

Tuấn Quách: Một runner hoàn thành cuộc đua tại các giải chạy, nhận được một bức ảnh đẹp và chia sẻ lên mạng xã hội, đó chính là cách quảng bá du lịch rất tự nhiên. Thông qua khung hình đó, họ lan tỏa thành tích cá nhân song hành cùng việc giới thiệu cảnh đẹp thiên nhiên, nét văn hóa và trải nghiệm dịch vụ của địa phương đến cộng đồng.

Thách thức hạ tầng và xu hướng tương lai

Tuấn Quách: Khó khăn lớn nhất khi chụp ở vùng núi cao hay lõi rừng là mất sóng di động hoặc đường truyền thiếu ổn định. Có những vị trí chụp rất đẹp nhưng nằm sâu trong rừng hoặc giữa các thung lũng, khiến việc truyền ảnh ngay lập tức gần như bất khả thi. Tôi nghĩ ban tổ chức nên nghiên cứu các điểm tiếp sóng, internet vệ tinh và hệ thống lưu trữ đồng bộ tự động khi thiết bị di chuyển ra vùng có mạng trở lại.

Tuấn Quách: Các bạn đừng giới hạn việc học ở cách sử dụng máy ảnh, hãy học cách quan sát và thấu hiểu môn thể thao mình đang chụp. Bên cạnh kỹ năng nhiếp ảnh, các bạn nên trang bị thêm kiến thức về AI, quản lý dữ liệu, hậu kỳ nhanh và truyền tải hình ảnh. Máy móc có thể thay thế nhiều thao tác kỹ thuật, nhưng tư duy sáng tạo và khả năng nắm bắt khoảnh khắc vẫn là giá trị cốt lõi của người chụp.

Tuấn Quách: Tại Ultra Trail Cao Bằng và Cúc Phương sắp tới, tôi muốn tập trung tối ưu quy trình quản lý và phân phối hình ảnh, đặc biệt là phân loại khoa học theo từng cự ly, khu vực địa hình và thời gian chụp, kết hợp các công cụ AI nhận diện BIB để runner tìm ảnh dễ dàng hơn.

Tuy nhiên, điều tôi quan tâm nhất vẫn là chất lượng nghệ thuật của từng khung hình, bởi công nghệ có thể giúp trả ảnh nhanh hơn nhưng người chụp mới là người tạo nên cảm xúc trong bức ảnh.

Phóng viên: Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện!