Sau trận thua Việt Nam ở chung kết lượt đi ASEAN Cup 2026, một luận điểm quen thuộc lại xuất hiện trên truyền thông Thái Lan: Đội tuyển hiện tại không phải đội A, bởi nhiều ngôi sao tốt nhất không góp mặt. Vậy nếu "Voi chiến" có lực lượng mạnh nhất, mọi chuyện sẽ khác?
Về lý thuyết, đội A của Thái Lan mạnh hơn đội hình đang thi đấu tại ASEAN Cup 2026, ít nhất là về mặt kinh nghiệm. Nhưng từ đó để đi tới kết luận rằng Thái Lan sẽ trở lại vị thế áp đảo Việt Nam lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Đội A của Thái Lan: Những ngôi sao nào còn đủ sức tạo khác biệt?
Không thể phủ nhận Thái Lan vẫn sở hữu những cầu thủ có đẳng cấp cao hơn mặt bằng Đông Nam Á. Nếu có đầy đủ lực lượng, chất lượng của "Voi chiến" sẽ được nâng lên đáng kể. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Đội A của Thái Lan hiện nay không còn đồng nghĩa với một đội hình ở đỉnh cao.
Theerathon Bunmathan là ví dụ điển hình. Anh từng là biểu tượng về đẳng cấp của bóng đá Thái Lan: Kỹ thuật, chuyền bóng, tư duy chiến thuật và kinh nghiệm thi đấu đỉnh cao đều vượt trội. Nhưng Theerathon không thể quay ngược thời gian. Khi một đội tuyển phụ thuộc quá nhiều vào một cầu thủ đã 36 tuổi, lợi thế kinh nghiệm cũng đồng thời trở thành vấn đề về tốc độ và cường độ.
Teerasil Dangda từng là một trong những tiền đạo vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Thái Lan, nhưng hiện tại, đó không phải phiên bản từng gieo rắc nỗi sợ hãi cho các hàng thủ Đông Nam Á. Thậm chí, anh đã không ghi bàn cho đội tuyển Thái Lan trong 3 năm gần đây. Chanathip Songkrasin (sinh năm 1993) "trẻ" hơn một chút, nhưng cũng đã bước qua giai đoạn mà chỉ cần anh xuất hiện trên sân là cán cân lập tức nghiêng về phía Thái Lan.
Thái Lan từng có một thế hệ mà Chanathip, Theerathon, Teerasil cùng đạt độ chín gần như đồng thời. Khi đó, vấn đề không phải có gọi được đội A hay không, mà là đội A ấy thực sự đủ sức áp đặt trận đấu không. Bây giờ, những biểu tượng ấy hoặc đã lớn tuổi, hoặc không còn duy trì phong độ đỉnh cao.
Vậy phần còn lại của đội A thì sao? Supachai Jaided, Supachok, Suphanat Mueanta hay Ekanit Panya là những cầu thủ giỏi và đang ở vào độ chín. Nhưng họ chính là những người đã trải qua thất bại trước đội tuyển Việt Nam ở ASEAN Cup 2024.
Những ngôi sao "đội A" từng thất bại trước đội tuyển Việt Nam
Nếu muốn chứng minh đội A Thái Lan mạnh đến đâu, không có thước đo nào thuyết phục hơn chính những trận đấu giữa 2 đội khi lực lượng đủ mạnh. ASEAN Cup 2024 chính là câu trả lời rõ nhất.
Thái Lan không thể quá dựa vào những “ông già” như thế này. Ảnh: Changsuek
Thái Lan bước vào giải với tư cách nhà đương kim vô địch và lọt vào chung kết gặp Việt Nam. Dù vắng bộ ba Chanathip – Theerathon – Dangda, Thái Lan có những trụ cột ở độ chín như Supachok, Suphanat, Supachai… nhưng Việt Nam thắng cả 2 lượt trận để vô địch với tổng tỷ số 5-3. Ở Rajamangala hôm đó, Supachok đã ghi 1 bàn thắng cực kỳ thiếu fair-play, và sau đó, các cổ động viên Việt Nam đồng loạt bình chọn đó là "Bàn thắng đẹp nhất giải" như một lời mỉa mai cay đắng.
Nói cách khác, nếu hôm nay truyền thông Thái Lan nói rằng "giá như có Supachok, Suphanat, Supachai...", thì câu trả lời rất đơn giản: Họ đã từng có những cầu thủ ấy khi gặp Việt Nam ở một trận đấu quan trọng nhất Đông Nam Á, và họ vẫn thua, thậm chí thua liên tiếp, từ sân nhà đến sân khách. Điều đó cho thấy cán cân bóng đá Đông Nam Á không thể được giải thích bằng một câu "Thái Lan dùng đội B".
Khi Thái Lan gọi Supachok, Ekanit, Việt Nam có Hoàng Đức, Quang Hải. Khi Thái Lan có Suphanat, Việt Nam có Đình Bắc, Hai Long và những cầu thủ trẻ đang trưởng thành. Khi Thái Lan có Supachai hay Dangda, Việt Nam có Nguyễn Xuân Son, người đã trở thành cơn ác mộng thực sự của hàng thủ Thái Lan tại ASEAN Cup 2024.
Thái Lan chỉ thực sự đáng ngại khi có cả cầu thủ lẫn HLV giỏi
Nhìn lại hơn 1 thập kỷ qua, có một quy luật rất rõ: Thái Lan mạnh nhất không đơn giản vì họ có nhiều cầu thủ giỏi, mà vì họ từng có cùng lúc một thế hệ cầu thủ xuất sắc và một HLV biết khai thác tối đa thế hệ ấy.
Kiatisuk Senamuang là ví dụ tiêu biểu. Dưới thời Kiatisuk, Thái Lan từng xây dựng được một đội tuyển có bản sắc rõ ràng, kiểm soát bóng tốt, phối hợp kỹ thuật và có khả năng áp đặt đối thủ ở Đông Nam Á. Đó là giai đoạn Chanathip, Theerathon, Teerasil và nhiều cầu thủ khác đạt độ chín. Kiatisuk không chỉ có những quân bài tốt; ông còn biết xếp chúng vào đúng vị trí và tạo ra một hệ thống đủ sức phát huy phẩm chất cá nhân.
Sau Kiatisuk, Thái Lan trải qua một loạt lựa chọn HLV nhưng không phải ai cũng tạo ra được hiệu quả tương tự. Và khi Mano Polking xuất hiện, bóng đá Thái Lan một lần nữa tìm thấy công thức quen thuộc: Những cầu thủ chất lượng được đặt vào một hệ thống phù hợp. Polking giúp Thái Lan vô địch ASEAN Cup 2020 và bảo vệ thành công chức vô địch ở ASEAN Cup 2022. Ông trở thành một trong số ít HLV từng 2 lần vô địch giải đấu, trong đó Thái Lan đánh bại chính Việt Nam ở chung kết năm 2022.
Điều đáng nói là Polking không tạo ra sức mạnh bằng cách đơn giản triệu tập thật nhiều ngôi sao. Ông tạo ra sự kết nối giữa những cá nhân ấy. Đó mới là thứ biến một đội tuyển nhiều cầu thủ giỏi thành một đội tuyển mạnh. Bởi vậy, nếu muốn nói "đội A Thái Lan" mạnh đến đâu, cần trả lời thêm một câu hỏi: HLV nào đang biến đội A ấy thành một tập thể mạnh?
Thái Lan từng có thời kỳ mà "đội A" đồng nghĩa với sự thống trị Đông Nam Á. Nhưng hiện tại, khái niệm ấy cần được nhìn nhận thực tế hơn. Đội A chắc chắn giúp Thái Lan mạnh lên, nhưng không phải tấm vé miễn nhiễm với thất bại.
