CHATS - Triển lãm đẹp về Mèo, đẹp hơn ở câu chuyện nghệ thuật

Hơn 50 tác phẩm về Mèo của một họa sĩ, cùng thuộc một bộ sưu tập của một bác sĩ - CHATS không chỉ mở ra một thế giới tạo hình độc đáo, đầy màu sắc về loài vật quen thuộc, mà còn kể một câu chuyện đẹp về hội họa, sưu tầm và cách nghệ thuật bước vào đời sống.

Mèo - trong ngôn ngữ hội họa của Phan Hiền Nhân

Khai mạc ngày 6/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, CHATS đưa công chúng bước vào một thế giới mà ở đó, Mèo không chỉ là đối tượng được vẽ. Qua hơn 50 tác phẩm của họa sĩ Phan Hiền Nhân, Mèo trở thành hình khối, màu sắc, nhịp điệu và trên hết, là một ngôn ngữ để nói về những trạng thái của con người.

Điểm đặc biệt của CHATS nằm ở cấu trúc: một họa sĩ - một chủ đề - một bộ sưu tập. Toàn bộ tác phẩm trong triển lãm đều của Phan Hiền Nhân và thuộc bộ sưu tập của bác sĩ Đỗ Vũ Anh. Vì thế, đây không chỉ là một triển lãm về Mèo, mà còn là câu chuyện về cuộc gặp gỡ giữa người sáng tạo và người sưu tập.

Tên gọi CHATS chứa nhiều tầng nghĩa. Trong tiếng Pháp, chat là Mèo, chats là những chú Mèo. Trong tiếng Anh, "chat" là trò chuyện. Còn trong tiếng Việt, CHATS gợi đến "CHẤT", "CHÁT" - những âm vị mang sắc thái riêng, cá tính.

Mèo - Chất - Chát cũng có thể xem là ba lớp nghĩa gặp nhau trong hội họa Phan Hiền Nhân.Trong thế giới của Nhân có một chú mèo Scottish Fold lông vàng. Từ những quan sát rất đời thường - một dáng nằm, cái ngẩng đầu, ánh mắt, tư thế chờ đợi hay khoảnh khắc cảnh giác ... Mèo bước vào tranh.

Nhưng trên canvas, đó không còn đơn thuần là "con mèo của Nhân". Một dáng nằm có thể là bình yên; một ánh nhìn là tò mò; một cái quay đầu có thể là cảnh giác hay bỡn cợt. Mèo rất Mèo, nhưng cũng rất người. Bởi vậy, Mèo trong tranh Phan Hiền Nhân dần trở thành một tấm gương của những trạng thái nội tâm, những điều đôi khi chính con người cũng khó gọi tên ở mình.

Họa sĩ Phan Hiền Nhân không đi theo lối tả thực khi vẽ những chú mèo. Anh sử dụng tạo nên nhưng hình thể được giản lược, đường nét được biến đổi, dáng Mèo trở thành hình khối và nhịp điệu trên mặt tranh. Đặc biệt, màu sắc được sử dụng mạnh, nguyên và trực diện. Mèo có thể xanh, đỏ, vàng, lam, tím… 

Sự hồn nhiên, tươi tắn đầy chủ ý trong màu sắc được đặt để linh hoạt qua từng tác phẩm tạo hứng thú thị giác cho người xem. Cùng với đó, chính những giản lược về hình, đặt trong trực diện về màu, khiến tác phẩm mở ra nhiều khoảng trống cho người xem. Một người có thể nhìn thấy sự cô độc. Người khác thấy tự do. Có người bắt gặp sự hài hước, người khác lại nhận ra chính mình.

Mèo từ đó bước ra khỏi giới hạn của một đề tài để trở thành một cách đối thoại.

Những cuộc đối thoại được gợi lên từ những tác phẩm CHATS

Từ một bộ sưu tập đến một câu chuyện đẹp về nghệ thuật

Nếu họa sĩ Phan Hiền Nhân đưa Mèo vào hội họa, bác sĩ Đỗ Vũ Anh lại đưa những tác phẩm ấy vào một câu chuyện rộng hơn về sưu tầm. Với bác sĩ Đỗ Vũ Anh, tình yêu nghệ thuật được gieo từ tuổi thơ, khi anh học những bài học hội họa đầu tiên từ một người bạn của gia đình. Sau này, trong nghề phẫu thuật, anh vẫn tìm thấy sự gặp gỡ giữa y học và nghệ thuật ở cấu trúc, tỷ lệ, sự chính xác và thẩm mỹ.

Anh từng chia sẻ: "Tôi có một niềm đam mê với nghệ thuật, đặc biệt là hội họa, nó khiến tôi đặt nặng tính thẩm mỹ trong mỗi ca phẫu thuật của mình."

Những năm tháng ở Pháp đưa Vũ Anh đến gần hơn với các bảo tàng, không gian nghệ thuật và thú sưu tầm. Nhưng sưu tầm với anh không đơn thuần là sở hữu. Một tác phẩm được đưa về là để tiếp tục được nhìn, được nghĩ về và đối thoại.

Rồi anh gặp họa sĩ Phan Hiền Nhân. Từ studio nhỏ trên phố Phan Bội Châu, giữa những bức tranh được xếp chồng lên nhau, một cuộc trò chuyện bắt đầu. Một người cầm dao mổ, một người cầm cọ, tưởng như thuộc về hai thế giới rất khác, lại gặp nhau ở cách quan sát, sự quan tâm tới cấu trúc và nhu cầu tìm kiếm ý nghĩa phía sau công việc.

Từ đó, mối quan hệ giữa họ dần vượt khỏi khuôn khổ quen thuộc của nghệ sĩ - nhà sưu tập. Sưu tầm trở thành một cách đồng hành với nghệ sĩ; tác phẩm trở thành điểm bắt đầu cho một cuộc đối thoại dài hơn. Hơn 50 tác phẩm về Mèo vốn thuộc không gian riêng của người họa sĩ và người sưu tập, nay được đặt cạnh nhau trước công chúng. Những hình hài, màu sắc và suy tư của Phan Hiền Nhân có thêm những ánh nhìn mới, những cách cảm nhận mới.

Bác sĩ Đỗ Vũ Anh và Họa sĩ Phan Hiền Nhân cùng bạn bè tại không gian triển lãm CHATS

Từ một bộ sưu tập riêng, CHATS trở thành một câu chuyện chung về nghệ thuật. Đẹp ở những chú Mèo đầy màu sắc. Nhưng đẹp hơn là câu chuyện phía sau chúng: một họa sĩ dành nhiều năm đi sâu vào ngôn ngữ hội họa; một bác sĩ tìm thấy trong nghệ thuật một cách mở rộng đời sống; và một cuộc gặp gỡ cho thấy sưu tầm không chỉ là sở hữu, mà còn có thể là gìn giữ, đồng hành và đưa nghệ thuật đến gần công chúng hơn.

Cái đẹp được chia sẻ là cái đẹp của nghệ thuật, cũng là cái đẹp của một câu chuyện về cách con người nhìn, yêu và gìn giữ cái đẹp!

Triển lãm CHATS diễn ra từ ngày 6 /10 đến 15/10/2026 tại tầng 2, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội. Trong khuôn khổ triển lãm, Bác sĩ Đỗ Vũ Anh cũng giới thiệu một ấn phẩm nghệ thuật mang tên CHATS. Ở đó là câu chuyện về hành trình đồng hành cùng nghệ thuật từ những hạt mầm được nâng niu từ thời thơ bé trong một gia đình yêu nghệ thuật, những câu chuyện nhân văn của Y khoa và Hội họa, của Bác sĩ và Họa sĩ.