Chạm vào di sản trong không gian 'Thưởng lãm Châu phê – Lưu dấu Mộc bản' tại Hà Nội

'Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản' tại Hà Nội

Ngày 3/3, trong Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, tại Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước xây dựng và vận hành, số 12 Đào Tấn, Hà Nội, người dân và du khách được tham gia chuỗi trải nghiệm thú vị "Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản".

Tại đây, sự kiện mang tới cơ hội hiếm có cho công chúng khi họ không chỉ "xem" mà còn thực sự "chạm" vào lịch sử, tiếp cận những di sản tư liệu quý của triều Nguyễn khi tận mắt chiêm ngưỡng những nét châu phê cũng như những lời chúc hanh thông và dấu triện cát tường của các vị Hoàng đế triều Nguyễn được bảo tồn vẹn nguyên trên Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn.

Ông Nguyễn Văn Tùng, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội: "Có những bản in Châu, Mộc bản, như bản in Chiếu dời đô, các công văn của các thời vua, cho chúng ta trải nghiệm được việc khắc những mộc bản như thế nào, cách làm mộc bản ra sao. Lăn rồi rê thế nào để các chữ hiện lên. Trong đó có thêm thông tin tiếng Việt nữa, để người xem hiểu biết rất sâu xa về ý nghĩa của những cái bài viết, những phê duyệt của vua chúa ngày xưa. Như trong tay tôi cầm đây cũng có dấu mộc bản của các thời vua... Chúng ta có thể nhìn được các con dấu của các triều đại phong kiến phê duyệt các văn bản của triều đình, làm cho chúng ta hiểu sâu sắc hơn qua các thời kỳ đó..."

Vượt xa trải nghiệm chiêm ngưỡng thông thường, sự kiện cho phép công chúng đắm mình trong không gian di sản tương tác đầy cảm xúc. Đồng thời chiêm ngưỡng các phiên bản Châu bản triều Nguyễn với những dòng phê bằng mực son của các bậc Hoàng đế chứa đựng ước vọng về một năm mới "Quốc thái Dân an - Thiên hạ thái bình". Hay trở thành những "nghệ nhân" thực thụ khi tự tay thực hiện kỹ thuật in dập mộc bản trên giấy dó, in ấn triện lên các tấm thiệp xuân và lưu giữ bản in ý nghĩa làm kỷ niệm. Đặc biệt, có mặt tại sự kiện, đại diện sứ quán Nga và các em học sinh Viet – Nga, là con em cán bộ ngoại giao đại sứ quán tại Hà Nội được tham gia vao hành trình media đa phương tiện, thưởng thức những góc nhìn sinh động và sâu sắc về đời sống cung đình xưa thông qua hai bộ phim tư liệu đặc sắc "Hoàng cung đón Tết" và "Nghệ thuật san khắc Mộc bản."

Em Nguyễn Huy Việt, Học sinh lớp 8, trường Đại sứ quán Nga tại Việt Nam: "Hôm nay em đến đây là em được xem phim, về cách mà người tổ chức Tết thời vua Nguyễn. Em cũng hiểu thêm về văn hóa ngày xưa."

Em Dương Nguyễn An Nhân, Học sinh lớp 8, trường Đại sứ quán Nga tại Việt Nam: "Sau buổi hôm nay em sẽ về tìm hiểu, đọc thêm sách về văn hóa Việt Nam, để kể cho các bạn Nga của em tại trường."

Ông Nguyễn Xuân Hoài, Nguyên Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia 2 tại TPHCM: "Trong cuộc trưng bày ngày hôm nay thì du khách đến là được trải nghiệm về việc in ấn, in dập mộc bản, truyền thống của các cụ ngày xưa, từ hàng trăm năm trước. Từ những cái bản khắc in như vậy thì cho thấy rằng là kỹ thuật khắc in của tiền nhân là cực kỳ khoa học. Đó là điều rất vui mừng, tài liệu rất quý và thực sự đặc sắc đối với không những của người Việt Nam và của nhiều nước trên thế giới."

Đây không chỉ là hoạt động mở đầu cho chuỗi hoạt động phục vụ cộng đồng mà còn góp phần nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của nhân dân, đặc biệt là giới trẻ và du khách quốc tế khi trong buổi ra mắt có sự tham gia của đại diện Đại sứ quán Nga tại Việt Nam, các em học sinh là con em cán bộ ngoại giao đại sứ quán tại Hà Nội. Đây cũng là điều Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định rõ mục tiêu trong lĩnh vực văn hóa: "100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa."

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Bộ Nội vụ: "Đối tượng phải trao truyền đầu tiên chắc chắn là giới trẻ, bởi vì khi như những cái trang giấy trắng như vậy mình đưa lên đó những thông tin chính thống, đưa lên đó những thông tin về lịch sử, tự hào về lịch sử truyền thống của dân tộc thì nó cũng là một cách thêm tình yêu, sự yêu quý của các bạn quốc tế không phải chỉ có học sinh Việt Nam, các bạn quốc tế đối với đất nước, đối với con người, đối với nền văn hóa và đấy trong tương lai sẽ tạo thêm nguồn lực...Với những thông tin đúng đắn, chính thống về văn hóa, về lịch sử, truyền thống dân tộc thì chắc chắn đây sẽ thêm một sức mạnh nữa để giúp cho chúng ta, có được ký hợp tác quốc tế với các nước trên thế giới."

Ông Nguyễn Xuân Hoài, Nguyên Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia 2 tại TPHCM: "Không gian trưng bày như này, phải nói là Cục đơn thư và Lưu trữ nhà nước đã đi trước một bước thực hiện Nghị quyết của Đảng về việc đưa văn hóa ra xã hội và đồng thời cũng là thực hiện tôn chỉ, mục đích của ngành lưu trữ nói riêng và ngành văn hóa nói chung, là đưa những di sản này đến với công chúng trong và ngoài nước. Công chúng được quyền thụ hưởng độc quyền, thụ hưởng những giá trị văn hóa không phải chỉ riêng của Việt Nam mà của thế giới."

Việc mở cửa miễn phí và tổ chức các hoạt động trải nghiệm vì vậy vừa là hoạt động phục vụ công chúng, vừa là giải pháp giáo dục di sản mang tính chiến lược, thể hiện sự đầu tư dài hạn cho nền tảng văn hóa của thế hệ trẻ.

Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, do đó, không chỉ phản ánh tinh thần đổi mới của ngành lưu trữ mà còn là minh chứng sinh động cho việc đưa Nghị quyết vào đời sống bằng những hành động cụ thể và thực chất./.