Câu chuyện F1: Đừng bất ngờ nếu Verstappen… giải nghệ

Nguy cơ giải nghệ ở tuổi chưa đến 30 của Max Verstappen nghe có vẻ gây sốc. Nhưng thực ra chúng ta không nên quá bất ngờ nếu điều đó xảy ra.

Tay lái từng 4 lần vô địch thế giới đã trải qua một chặng đua thất vọng ở Suzuka khi chỉ về đích thứ 8. Sau khi về đích, Verstappen thẳng thắn thừa nhận anh "không còn tận hưởng toàn bộ cuộc chơi này nữa". Khi được hỏi liệu có rời F1 vào cuối mùa, tay đua người Hà Lan không phủ nhận: "Đó chính là điều tôi đang nói. Tôi đang suy nghĩ về mọi thứ trong môi trường này".

Trực giác lên tiếng: Khi đam mê không còn là tất cả

"Tôi muốn dựa vào cảm giác của mình. Chẳng phải đó là điều làm nên những tay đua vĩ đại sao?", Max Verstappen mới 17 tuổi khi nói những lời đó, vào giữa mùa giải ra mắt của anh tại Formula 1. Bốn chức vô địch thế giới vẫn còn ở phía trước; nhưng tiềm năng để đạt được chúng đã bắt đầu lộ diện.

Ngay từ khi ấy, và trong suốt những năm sau đó, Verstappen luôn mang theo một áp lực vô hình, kỳ vọng phải thành công. Anh là con trai của một tay đua, sở hữu tài năng vượt trội, và có cá tính luôn tự đặt áp lực lên chính mình. 11 năm sau, có lẽ không quá bất ngờ khi tay đua 28 tuổi lại tiếp tục lắng nghe trực giác. Nhưng lần này, câu hỏi đặt ra là liệu anh còn muốn tiếp tục làm một tay đua hay không.

Mùa giải này, Verstappen xuất hiện với hình ảnh không mấy vui vẻ trong khu vực paddock. Anh thẳng thắn chỉ trích các quy định mới về pin của F1, đồng thời tỏ ra thất vọng với chiếc xe kém cạnh tranh của Red Bull Racing. Sự cáu kỉnh của anh còn thể hiện rõ khi anh đuổi một phóng viên khỏi buổi họp báo vì một câu hỏi từ năm ngoái. Tay đua người Hà Lan lần đầu làm cha vào tháng 4 năm ngoái, trong khi bạn đời Kelly Piquet cũng đã có một con riêng. Điều đó đặt ra câu hỏi rõ ràng: Liệu anh có thực sự muốn tiếp tục gắn bó với môi trường này?

"Đó chính là điều tôi đang nói", anh chia sẻ với BBC sau chặng đua Grand Prix Nhật Bản hôm Chủ nhật. "Tôi đang suy nghĩ về mọi thứ trong paddock này. Về mặt cá nhân, tôi rất hạnh phúc. Nhưng bạn có 24 chặng đua. Rồi bạn tự hỏi: Điều đó có đáng không? Hay tôi thích ở nhà với gia đình hơn, gặp bạn bè nhiều hơn khi bạn không còn tận hưởng môn thể thao của mình?

Hiện tại tôi vẫn cống hiến 100% và cố gắng hết sức. Nhưng cách mà tôi tự ép mình phải đạt 100% như vậy, tôi nghĩ là không lành mạnh, bởi tôi không còn tận hưởng những gì mình đang làm".

Những siêu sao chọn dừng lại ở đỉnh cao

Các vận động viên giải nghệ là chuyện bình thường, và cần nhấn mạnh rằng đây không phải tuyên bố giải nghệ từ Verstappen, mà chỉ là sự thừa nhận rằng anh đang nghĩ đến điều đó. Ronnie O'Sullivan, tay cơ vĩ đại nhất lịch sử snooker, từng úp mở chuyện giải nghệ từ năm 2012. Khi đó ông cũng có 4 chức vô địch thế giới như Verstappen. 14 năm sau, ông vẫn thi đấu và giành thêm 3 danh hiệu nữa. Việc thực sự rời bỏ cuộc sống đã định hình bạn thường khó hơn rất nhiều so với việc chỉ nói về nó.

Nhưng những nhân vật như vậy luôn tạo nên sức hút, những siêu sao toàn cầu sẵn sàng từ bỏ đỉnh cao. Với người bình thường, điều đó gần như khó hiểu. Nói đơn giản, họ đang sở hữu thứ mà ai cũng mong muốn, và lại sẵn sàng buông bỏ.

Một số trường hợp giải nghệ sớm dễ hiểu hơn những trường hợp khác.

Có những người dừng lại vì chấn thương, như Andrew Luck, người không thể tiếp tục chịu đựng quá trình hồi phục cả về thể chất lẫn tinh thần và giải nghệ ở tuổi 29. Đồng hương của Verstappen, danh thủ Marco van Basten, chủ nhân 3 Quả bóng Vàng, cũng chỉ 28 tuổi khi chơi trận cuối cùng. Một số khác dừng lại vì gia đình. Tay vợt Kim Clijsters vô địch US Open rồi tuyên bố giải nghệ ngay trong tháng đó, khi mới 23 tuổi. Lorena Ochoa rời bỏ golf ở tuổi 28 khi đang thống trị làng golf nữ.

Có người, nếu thừa nhận, cảm thấy mệt mỏi vì không còn khả năng cạnh tranh ngoài tầm kiểm soát của mình. Barry Sanders bất ngờ giải nghệ khi vẫn ở đỉnh cao phong độ. Michael Schumacher khi giải nghệ lần đầu năm 2006 cũng thừa nhận một phần do Ferrari sa sút phong độ.

"Tôi hiểu rằng bạn không thể lúc nào cũng chiến thắng hay đứng nhất, nhì", Verstappen nói. "Tôi rất thực tế và từng trải qua điều đó. Nhưng khi bạn chỉ ở vị trí P7 hay P8 và không còn tận hưởng toàn bộ hệ thống này, thì điều đó không còn tự nhiên với một tay đua nữa".

Tuy nhiên, dù Verstappen nhắc đến những thất vọng đó, đồng thời ám chỉ yếu tố gia đình, anh còn thuộc về một nhóm khác khó nắm bắt hơn: Sau 1 thập kỷ thành công, liệu anh có còn cảm thấy hứng thú để tiếp tục ở trong thế giới đỉnh cao này?

Tay đua MotoGP Casey Stoner từng thừa nhận anh chán đua xe. Huyền thoại rugby Barry John rời bỏ sự nghiệp ở tuổi 27 vì áp lực từ công chúng. Bjorn Borg là ví dụ nổi tiếng nhất, và cũng khó lý giải nhất. Ông gây sốc cho làng tennis khi rời sân sau chung kết US Open 1981 và gần như không trở lại. Ông chính thức giải nghệ ở tuổi 26.

Câu chuyện về động lực

Kình ngư Ian Thorpe, người giành 5 HCV Olympic, đã giải thích rất rõ cảm giác mất động lực khi giải nghệ năm 2006: "Một cách khác để nhìn nhận là bạn cứ bơi hết vòng này đến vòng khác, nhìn chằm chằm vào một đường kẻ đen, rồi đột nhiên bạn ngẩng lên và nhìn thấy thế giới xung quanh", anh nói. "Đó là cảm giác của tôi. Bạn bắt đầu đặt câu hỏi: Bơi lội còn ý nghĩa gì trong cuộc sống của tôi lúc này?"

Hãy thay "bơi" bằng "đua". Verstappen mới 28 tuổi, nhưng với tư cách là tay đua trẻ nhất lịch sử F1, anh đã có 12 mùa giải ở đẳng cấp này.

Đặc thù của môn thể thao tốc độ khiến các tay đua gần như sống cuộc đời chuyên nghiệp từ khi còn là thiếu niên; với Verstappen, dưới sự dẫn dắt khắt khe của cha mình, điều đó có lẽ còn bắt đầu sớm hơn nữa.

F1 là môn thể thao đòi hỏi di chuyển liên tục, kèm theo những rủi ro thực sự, như vụ tai nạn của Oliver Bearman hôm Chủ nhật cho thấy. Và nếu có gì đáng ngạc nhiên, thì là việc không có nhiều trường hợp giải nghệ sớm hơn.

Verstappen đã có số lần xuất phát nhiều hơn 30 chặng so với Nico Rosberg, người đánh bại đồng đội Lewis Hamilton để vô địch thế giới 2016 rồi lập tức giải nghệ vì kiệt sức sau cuộc chiến. Ngay cả khi đứng ngoài, người ta cũng khó có thể hiểu hết sự mệt mỏi và kiệt quệ mà những sự nghiệp này tạo ra, và thậm chí còn đòi hỏi.

Ở góc độ này, nếu Verstappen giải nghệ, điều đó cũng không phải là điều quá khác biệt. Những người thành công vẫn chọn dừng lại trong mọi lĩnh vực. Lauryn Hill rút lui khỏi âm nhạc từ năm 25 tuổi. Daniel Day-Lewis từ chối mọi lời mời đóng phim suốt 8 năm. Arthur Rimbaud viết bài thơ cuối cùng ở tuổi 21. John Lennon rời The Beatles khi nhóm đang ở đỉnh cao sáng tạo.

Việc Verstappen giải nghệ vẫn chỉ là giả định. Có thể là năm sau, có thể là 1 thập kỷ nữa. Có thể đó là cách để gây áp lực lên đội ngũ thiết kế của Red Bull, hoặc buộc F1 phải xem xét lại những thay đổi. Và cũng có thể đó là sự thật, một sự thẳng thắn hiếm thấy trong thế giới của những ngôi sao hiện đại.

Các ngôi sao là ngôi sao bởi họ suy nghĩ và hành động khác chúng ta. Còn thời điểm họ rời đi? Đôi khi chúng ta có thể đồng cảm, nhưng không bao giờ thực sự hiểu được.