Các làng hoa, cây cảnh vào giai đoạn nước rút cho vụ Tết

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường hoa, cây cảnh trên cả nước bước vào cao điểm phục vụ Tết với nhiều gam màu đan xen.

Tại Hưng Yên: Làng hoa cây cảnh xã Mễ Sở (Hưng Yên), những ngày này, không khí trở nên sôi động hơn bao giờ hết khi các nhà vườn bước vào giai đoạn cao điểm phục vụ thị trường Tết Nguyên đán. Giữa muôn ngàn sắc hoa, cây cảnh rực rỡ, nhà vườn Hưng Tâm đã gây ấn tượng khi giới thiệu nhiều tác phẩm nghệ thuật tạo hình độc đáo từ những cây quýt cổ chu sa; trong đó, nổi bật nhất là tác phẩm "Mã đáo thành công" với hình ảnh 8 chú ngựa dũng mãnh được uốn nắn khéo léo, công phu.

Ông Nguyễn Văn Hưng, chủ nhà vườn Hưng Tâm chia sẻ, tác phẩm "Mã đáo thành công" có chiều dài 8,6m, chiều rộng 2,2m, chiều cao 2,6m, với tổng trọng nặng khoảng 15 tấn. Điểm nhấn khác biệt nhất của tác phẩm này chính là việc sử dụng 8 gốc quýt cổ chu sa để tạo hình 8 chú ngựa. Đây là dòng quýt cổ với quả đỏ rực, tròn trịa mọng nước, là biểu tượng cho sự sắt son và tài lộc bền vững. Trong khi đó, phần đế của tác phẩm được tạo hình bằng thỏi vàng và túi lộc tinh xảo nằm ngay dưới bụng ngựa. Việc khéo léo lồng ghép các biểu tượng tài lộc này mang hàm ý sâu sắc về một năm mới mã đáo thành công.

Theo ông Hưng, việc lựa chọn 8 gốc quýt cổ chu sa có kích thước tương đồng để uốn nắn thành một chỉnh thể linh vật là một nỗ lực cực kỳ khó khăn. Để hoàn thiện tác phẩm "độc nhất vô nhị" này, đội ngũ 5 nghệ nhân dày dặn kinh nghiệm nhất đã phải làm việc miệt mài trong suốt 3 tháng liên tục. Tuy vậy, đây là thú chơi khá kén người, để sở hữu tác phẩm này, người chơi cần đảm bảo các điều kiện về kinh tế, không gian và đặc biệt là phải có đường vào đủ rộng cho xe cẩu chuyên dụng.

Đối với ông Hưng, tác phẩm "Mã đáo thành công" không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn là một công trình nghệ thuật đầy tâm huyết. Qua đó, ông khát khao khẳng định tay nghề của người nông dân và đưa thương hiệu làng nghề quê hương mình lên một tầm cao mới. Ở đó, những người nông dân không chỉ dừng lại ở việc sản xuất ra những cây cảnh thuần túy mà là tạo ra những giá trị nghệ thuật đích thực.

Tận dụng lợi thế đất phù sa màu mỡ ven sông Hồng, anh Trịnh Ngọc Tiệp, ở xã Hiệp Cường (Hưng Yên) đã tiên phong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng mô hình trồng hoa quy mô lớn, mở ra hướng đi mới đầy triển vọng cho nông nghiệp địa phương.

Xã Hiệp Cường vốn có lợi thế đất đai màu mỡ, nhưng từ lâu người dân vẫn chủ yếu canh tác các loại cây truyền thống với giá trị kinh tế không cao. Nhận thấy tiềm năng từ việc trồng hoa, anh Tiệp đã mạnh dạn đầu tư, biến những dải đất ven sông thành cánh đồng hoa rực rỡ. Anh Trịnh Ngọc Tiệp cho biết: Đây là vùng đất bồi có đặc tính tơi xốp, giàu dinh dưỡng, đặc biệt rất phù hợp cho sự sinh trưởng của các loài hoa. Nhờ tuân thủ đúng kỹ thuật chăm sóc, hoa phát triển rất tốt, chất lượng hoa bảo đảm, cánh dày, màu thắm nên rất được người tiêu dùng ưa chuộng.

Theo anh Tiệp, hoa cúc từ lâu đã trở thành loại hoa không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tâm linh của người Việt, từ Lễ Tết, giỗ chạp đến trang trí. Nhận thấy nhu cầu thị trường cực lớn và ổn định, anh đã mạnh dạn đầu tư trồng hoa cúc trên diện tích hơn 5ha. Mỗi cây hoa cúc từ lúc xuống giống đến khi thu hoạch là 1.700 đồng, bao gồm cả chi phí thuê nhân công. Với chất lượng hoa đạt chuẩn, hiện tại anh đang xuất bán với giá 4.000 đồng/cây. Mức lợi nhuận hơn gấp đôi trên mỗi đầu cây là minh chứng rõ nhất cho hiệu quả kinh tế của mô hình này.

Không chỉ làm giàu cho gia đình, mô hình trồng của anh Tiệp còn tạo công ăn việc làm ổn định cho 10 lao động địa phương. Bà Nguyễn Thị Mây, ở xã Hiệp Cường chia sẻ, công việc chăm sóc hoa tuy đòi hỏi sự tỉ mỉ từ khâu làm đất, xuống giống đến chăm sóc, nhưng bù lại thu nhập rất ổn định. Với bà Mây và nhiều chị em khác ở địa phương, nghề làm hoa không chỉ xóa đi nỗi lo công việc những lúc nông nhàn, mà còn giúp gia đình tăng thêm thu nhập.

Tỉnh Hưng Yên hiện có trên 3.300 ha hoa, cây cảnh, tập trung ở các địa phương như: Phụng Công, Mễ Sở, Văn Giang, Hoàn Long, Tân Thuận, Trà Lý... Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Hưng Yên Nguyễn Thị Thu cho biết, nghề trồng hoa, cây cảnh không còn là câu chuyện sinh kế mà là cây làm giàu của bà con, với mức thu nhập hàng trăm triệu đồng đến hàng tỷ đồng mỗi năm trên 1ha canh tác.

Chia sẻ về định hướng phát triển nghề trồng hoa, cây cảnh trong thời gian tới, theo bà Nguyễn Thị Thu, tỉnh Hưng Yên đang thực hiện chiến lược phát triển bền vững nghề trồng hoa, cây cảnh bằng cách tập trung vào chiều sâu chất lượng thay vì mở rộng diện tích dàn trải. Định hướng này nhằm tối ưu hóa giá trị kinh tế trên từng đơn vị canh tác và củng cố vị thế của các vùng sản xuất trọng điểm. Trong đó, các địa phương nổi tiếng có nghề trồng hoa, cây cảnh lâu năm như: Mễ Sở, Phụng Công, Văn Giang... đóng vai trò then chốt trong việc kết nối giá trị truyền thống với phát triển kinh tế nông nghiệp hiện đại.

"Việc dành nguồn lực đầu tư vào các thủ phủ hoa, cây cảnh đã khẳng định được thương hiệu không chỉ giúp bảo tồn bản sắc làng nghề mà còn tạo ra sức cạnh tranh lớn, sẵn sàng đưa những sản phẩm hoa, cây cảnh độc đáo của Hưng Yên chinh phục thị trường trong và ngoài nước", bà Nguyễn Thị Thu chia sẻ.

Tại Lâm Đồng: Dù còn gần một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 nhưng nhiều nhà vườn tại thủ phủ hoa Đà Lạt (Lâm Đồng) phải bán tháo hoa địa lan do hoa nở sớm trước khi vào cao điểm vụ Tết.

Theo khảo sát, từ giữa tháng 1 (đầu tháng 12 Âm lịch), hoa địa lan đã bất ngờ bung nở hàng loạt dù được chăm sóc đúng quy trình. Đến nay, nhiều nhà vườn trồng địa lan ở Đà Lạt ghi nhận có tới 80% - 90% chậu hoa đã nở rộ. Để gỡ gạc chi phí, các nhà vườn phải cắt cành bán lẻ thay vì bán nguyên chậu hoa vào mỗi vụ hoa Tết như mọi năm. Theo một số nhà vườn, nguyên nhân hoa nở sớm là do năm nay Tết trễ hơn các năm trước, dù đã thay đổi quy trình chăm sóc phù hợp nhưng hoa vẫn nở sớm hơn cả tháng so với kế hoạch. Ngoài ra, yêu tố thời tiết bất thường, biến đổi khí hậu khiến mùa mưa năm 2025 kéo dài cũng khiến hoa địa lan nở sớm hơn.

Ông Trần Anh Huy (nhà vườn trồng địa lan phường Langbiang - Đà Lạt) cho biết, vụ hoa Tết năm nay gia đình ông chuẩn bị hơn 3.000 chậu địa lan hoàng hậu và vàng mít. Tuy nhiên, do hoa nở sớm trước cả tháng nên hiện ông phải cắt cành bán lẻ được khoảng 40.000 – 50.000 đồng/cành để giữ lại cây, chăm sóc cho vụ hoa năm sau.

Trong khi đó, nếu hoa nở đúng dịp Tết, mỗi chậu địa lan từ 6 – 10 cành, ông Huy có thể bán được vài triệu đồng (với mức giá từ 300.000 – 600.000 đồng/cành).

Theo Hiệp hội hoa Đà Lạt, thống kê đến hiện tại, toàn khu vực Đà Lạt có khoảng 35 ha trồng địa lan, sản lượng hơn 250.000 cành/năm. Diện tích hoa địa lan được các nhà vườn trồng rải rác, thường tập trung ở các vùng ngoại ô của Đà Lạt như Xuân Thọ, Trạm Hành, Cầu Đất, Langbiang và tại một số làng hoa trong nội ô.

Địa lan là dòng hoa cao cấp của thủ phủ hoa Đà Lạt và được trồng trong nhà kính, nhà lưới. Hoa được trồng trong chậu nhiều năm mới bắt đầu cho hoa, ngày bình thường người dân sẽ cắt bán cành khi hoa nở, giữ nuôi cây để tập trung cho vụ hoa Tết hàng năm. Hiện nay, hoa địa lan có nhiều giống, màu khác nhau như vàng mít, vàng SJC, xanh 207, xanh ngọc, vàng New Zealand, cam lửa… Vào cao điểm vụ hoa Tết hàng năm, hoa địa lan nguyên chậu có giá bán rất cao, trung bình từ 300.000 đồng/cành trở lên, cá biệt có loại được thi trường ưa chuộng có giá lên đến 900.000 đồng, thậm chí hơn 1.000.000 đồng/cành.

Tại Vĩnh Long: Theo nhiều nhà vườn ở xã Chợ Lách, mùa hoa Tết năm nay gặp nhiều khó khăn do cúc mâm xôi nở sớm. Trước tình hình này, nhiều nhà vườn đã chủ động tìm kênh tiêu thụ và cơ bản bán được gần hết số hoa nở sớm. Với diện tích còn lại dự kiến nở đúng dịp Tết, nhà vườn đang tập trung chăm sóc, điều chỉnh kỹ thuật nhằm giữ chất lượng hoa, đảm bảo nở đúng thời điểm, góp phần bù đắp chi phí đã thất thoát.

Bà Lê Thị Diễm (xã Chợ Lách) cho biết, vụ Tết năm nay gia đình chuẩn bị khoảng 2.500 chậu cúc mâm xôi, phần lớn đã được thương lái đặt cọc từ sớm. Tuy nhiên, do hoa nở sớm khoảng 15 ngày, tỷ lệ bung nở chiếm khoảng 20–30%. Số hoa này được gia đình chủ động tìm đầu ra tiêu thụ, hiện còn hơn 1.000 chậu dự kiến sẽ nở đúng dịp Tết để cung cấp cho thương lái. Bà Lê Thị Diễm nói: "Cúc nở sớm nên giá bán thấp hơn mọi năm, cũng ảnh hưởng đến thu nhập. Hiện gia đình tập trung theo dõi thời tiết, điều chỉnh chế độ tưới nước, phòng trừ sâu bệnh để số cúc còn lại phát triển tốt, nở đúng Tết, hy vọng bán được giá và có thu nhập trang trải chi phí sản xuất".

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Lách Trần Hữu Nghị, năm nay địa phương chuẩn bị khoảng 2,5 triệu sản phẩm hoa, kiểng các loại; trong đó, cúc mâm xôi chiếm khoảng 1,2 triệu sản phẩm. Đến giữa tháng 1, tỷ lệ cúc mâm xôi nở sớm chiếm khoảng 30% sản lượng, cao hơn nhiều so với mức khoảng 10% của những năm trước. Song song với việc hỗ trợ tiêu thụ hoa nở sớm, địa phương khuyến cáo người dân tiếp tục chăm sóc tốt diện tích hoa, kiểng còn lại, chủ động ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn trong mùa khô. Đồng thời, địa phương phối hợp với Trường Đại học Cần Thơ nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm điều tiết thời gian ra hoa, giúp nông dân ổn định sản xuất trong những mùa hoa Tết tới.

Tại làng nghề mai vàng Phước Định (xã An Bình) – nơi cung cấp lượng lớn mai cho thị trường Tết của tỉnh Vĩnh Long và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long , những ngày này, không khí chăm sóc mai nhộn nhịp. Hiện làng nghề có hơn 52.000 cây mai các loại, với trên 150 hộ trồng mai; trong đó, có 45 hộ tham gia Hợp tác xã. Nhờ tích lũy kinh nghiệm qua nhiều năm, kỹ thuật chăm sóc, tạo dáng và nuôi dưỡng mai của nông dân ngày càng được nâng cao. Nhiều cây mai đẹp, giá trị kinh tế cao được tạo ra, góp phần nâng cao uy tín mai vàng Phước Định trên thị trường hoa kiểng Tết. Chuẩn bị phục vụ thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Hợp tác xã đã chuẩn bị hàng trăm chậu mai cung ứng ra thị trường.

Ông Tiêu Hùng Minh (Thành viên Hợp tác xã mai vàng Phước Định) cho biết, năm nay gia đình ông chuẩn bị khoảng 70 chậu mai lớn nhỏ. Tuy nhiên, sức mua mai hiện khá trầm lắng, thương lái đến vườn chưa nhiều như những năm trước. Theo ông Minh, do năm nhuần và thời tiết bất thường, một số cây mai đã nở hoa sớm. Tuy nhiên, thời tiết những ngày giáp Tết đang dần ổn định, khá thuận lợi cho mai sinh trưởng.

Nhà vườn hiện tập trung theo dõi nụ, canh thời điểm lặt lá phù hợp với từng cây, kỳ vọng mai sẽ nở đúng dịp Tết, thị trường tiêu thụ khởi sắc, mang lại thu nhập để bà con đón Tết Bính Ngọ ấm no, đủ đầy. "Trồng mai chủ yếu trông vào vụ Tết này. Mai năm nay phát triển tốt, nụ to, dự kiến sẽ nở đúng Tết. Nếu thị trường thuận lợi, lượng mai bán ra nhiều thì bà con làng mai ăn Tết sung túc"-ông Tiêu Hùng Minh nói.

Chuẩn bị cho vụ Tết năm nay, anh Dương Minh Dũng (xã Chợ Lách) dự kiến đưa ra thị trường khoảng 200–300 sản phẩm kiểng bonsai. Các loại cây chủ lực như linh sam, mẫu đơn, mai chiếu thủy, nguyệt quế… được gia đình lựa chọn vì phù hợp thổ nhưỡng địa phương, dễ chăm sóc và được người tiêu dùng ưa chuộng. Từ nhiều tháng nay, gia đình anh đã chủ động chăm sóc, tạo dáng cây. Ngoài bán tại chợ hoa Tết, anh còn tận dụng các nền tảng mạng xã hội để mở rộng đầu ra.

Cách đó không xa, anh Dương Minh Hận (xã Chợ Lách) cũng đang chuẩn bị nguồn kiểng Tết với nhiều chủng loại. Để chủ động thị trường, gia đình anh dự kiến đưa vài trăm cây kiểng ra chợ hoa Xuân, đồng thời kết hợp bán hàng trực tuyến. Các loại bonsai được chăm sóc từ sớm, tuyển chọn kỹ những cây đẹp. Riêng mẫu đơn được cắt lá trước khoảng 3 tháng, mai chiếu thủy lặt lá vào rằm tháng 11 âm lịch để hoa nở đúng dịp Tết. Theo anh Hận, năm nay người tiêu dùng chủ yếu chọn các loại cây nhỏ, giá từ 1–3 triệu đồng. Gia đình anh kỳ vọng tiêu thụ khoảng 300 chậu kiểng trong vụ Tết này.

Bên cạnh kiểng bonsai, người trồng hoa Tết cũng đặt nhiều kỳ vọng vào mùa vụ năm nay. Vụ Tết này, gia đình bà Võ Thị Như (xã An Bình) xuống giống khoảng 3.500 chậu vạn thọ và mào gà. Hiện hoa đang bước vào giai đoạn quan trọng, cần tập trung các biện pháp kỹ thuật để cây nuôi hoa, cho bông to, màu sắc đẹp. Theo nhà vườn, chi phí sản xuất năm nay tăng khoảng 20–30% so với năm trước, nhất là giá vật tư đầu vào khá cao, nên giá hoa có xu hướng tăng nhẹ.

Hiện nay, thương lái đã đặt mua hoa của gia đình với giá từ 80.000–90.000 đồng/cặp, cao hơn khoảng 10.000 đồng/cặp so với năm ngoái, dự kiến thu mua vào khoảng ngày 22–23 tháng Chạp âm lịch. Chị Võ Thị Như nói: "Trồng hoa Tết đòi hỏi chăm sóc rất kỹ, phải theo dõi sát thời tiết, nước tưới và phân bón từng ngày. Chỉ cần hoa nở sớm hoặc trễ là ảnh hưởng đến chất lượng, rất khó bán. Nhà vườn hiện chỉ mong thời tiết thuận lợi để hoa nở đẹp, đúng dịp Tết".

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, mỗi dịp Tết Nguyên đán, người dân trong tỉnh sản xuất khoảng 10–12 triệu sản phẩm hoa, cây cảnh các loại, chủ yếu là các loại truyền thống như cúc mâm xôi, cúc Hà Lan, mai vàng, vạn thọ… Hiện các nhà vườn đang tập trung chăm sóc giai đoạn cuối, theo dõi và điều chỉnh chế độ tưới nước, ánh sáng để giữ chất lượng hoa ở mức tốt nhất. Với nhiều nhà vườn, vụ Tết là vụ quan trọng nhất trong năm, ai cũng kỳ vọng hoa nở đẹp, bán được giá, có thêm thu nhập vui xuân, đón Tết và tiếp tục đầu tư cho mùa vụ tiếp theo.