Các công ty tuyển dụng bối rối vì AI

Theo những khảo sát trong ngành tuyển dụng và dữ liệu từ các doanh nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp rút ngắn thời gian tìm kiếm và sàng lọc ứng viên. Các chuyên gia tuyển dụng được kênh truyền hình CNBC phỏng vấn có những quan điểm trái chiều: liệu hiệu suất đạt được nhờ AI sẽ kéo giảm phí dịch vụ của các công ty tuyển dụng, hay ngược lại, sẽ làm tăng giá trị cho khả năng đánh giá của con người?

Một số người dự đoán quá trình tự động hóa mở rộng sẽ dẫn đến sự sáp nhập và cắt giảm nhân sự, trong khi những người khác cho rằng việc xây dựng mối quan hệ và thực hiện các đánh giá chuyên sâu sẽ giúp duy trì mức phí dịch vụ. AI đang tăng tốc một số khâu trong quy trình tuyển dụng và điều này có thể buộc các công ty tuyển dụng phải xem xét lại cách thức tính phí của họ.

Ông David Berwick, chủ sở hữu của công ty tuyển dụng Adria Solutions có trụ sở tại Stockport (Vương quốc Anh), cho biết khi AI đảm nhận ngày càng nhiều công việc liên quan đến việc kết nối ứng viên với nhà tuyển dụng, khách hàng có thể sẽ đặt câu hỏi về giá trị thực sự mà họ đang chi trả. Thông thường, các công ty tuyển dụng sẽ thu phí từ nhà tuyển dụng dựa trên một tỷ lệ phần trăm mức lương năm đầu tiên của ứng viên được tuyển thành công.

Một cuộc khảo sát năm 2026 với gần 300 chuyên gia tuyển dụng tại Vương quốc Anh và Ireland, do nhà cung cấp phần mềm tuyển dụng Bullhorn (Mỹ) thực hiện, cho thấy 37% số người được hỏi khẳng định AI đã giúp quá trình sàng lọc ứng viên nhanh hơn từ 26% đến 50%. Báo cáo “Tương lai của ngành tuyển dụng tại Vương quốc Anh năm 2025” của LinkedIn cũng chỉ ra rằng, các chuyên gia thu hút nhân tài khi thử nghiệm hoặc tích hợp AI tạo sinh đã tiết kiệm được trung bình 18% thời gian làm việc mỗi tuần.

Các công ty tuyển dụng lớn hiện đã bắt đầu đưa quá trình tự động hóa này vào thực tế. Vào tháng 2, tập đoàn nhân sự Adecco (Thụy Sĩ) cho biết họ đang vận hành sáu tác nhân AI trong quy trình tuyển dụng tại Vương quốc Anh và Pháp. Riêng tại Vương quốc Anh, các công cụ này đã giúp tiết kiệm khoảng 15% thời gian dành cho các quy trình tuyển dụng. Theo bà Niki Turner-Harding, Phó chủ tịch cấp cao của Adecco Group tại Vương quốc Anh và Ireland, Vương quốc Anh là thị trường đầu tiên trong tập đoàn thử nghiệm các tác nhân tuyển dụng sử dụng AI. Trên phạm vi toàn tập đoàn, AI đã hỗ trợ hơn 2,5 triệu lượt tương tác với ứng viên, trong đó khoảng một nửa diễn ra ngoài giờ làm việc thông thường. Bà Turner-Harding cho biết, mặc dù các đại lý hỗ trợ quá trình tuyển dụng nhưng họ không đưa ra quyết định tuyển dụng. Trách nhiệm đó vẫn thuộc về nhà tuyển dụng và ứng viên luôn có thể yêu cầu được nói chuyện với một người.

Trong khi đó, ông Matt Collingwood, giám đốc điều hành của công ty tuyển dụng VIQU Group ở Birmingham, Anh, cho rằng tự động hóa là cơ hội giúp nhà tuyển dụng có thêm thời gian để xây dựng mối quan hệ, thay vì chỉ đơn giản là làm cho dịch vụ tương tự rẻ hơn. Doanh thu của VIQU đã tăng 47% trong 18 tháng qua, một phần là nhờ cách tiếp cận đó. Theo ông, những doanh nghiệp có khả năng thành công tốt nhất sẽ là những doanh nghiệp kết hợp công nghệ với các mối quan hệ bền chặt và chuyên môn thực sự.  Tuy vậy, ông Collingwood dự đoán chỉ 1/3 số cơ quan tuyển dụng ngày nay có thể tồn tại trong 5 năm tới.

Ông James Wright, người sáng lập công ty tuyển dụng điều hành Velocity Leadership có trụ sở tại London, cho biết AI hiện cho phép ông thực hiện những công việc mà trước đây cần đến một nhóm 5 người. Ông chỉ ra các công ty tìm kiếm điều hành lớn trên toàn cầu, đôi khi được gọi là công ty SHREK - Spencer Stuart, Heidrick & Struggles, Russell Reynolds, Egon Zehnder và Korn Ferry - thống trị hoạt động tuyển dụng cấp C và hội đồng quản trị. Ông cho rằng những doanh nghiệp này có thể phải đối mặt với áp lực đáng kể trong việc thu hẹp lực lượng lao động của mình.

Trong khi một số đơn vị tuyển dụng kỳ vọng vẫn giữ nguyên mức phí, những bên khác lại cho rằng AI cuối cùng sẽ kéo chi phí tuyển dụng xuống thấp hơn. Ông Paddy Lambros, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của nền tảng tuyển dụng dựa trên AI Dex, cho biết ngành này đã đến lúc cần một cuộc cải tổ toàn diện. Theo ông, dù nhìn nhận dưới góc độ nào, phương thức tuyển dụng hiện nay cũng không thực sự hiệu quả khi vừa tốn kém, vừa chậm chạp. Một trong những lý do khiến mức phí cao như vậy chính là vì quy trình này quá kém hiệu quả.

Ông Lambros cho rằng AI đang góp phần tạo ra một thị trường tuyển dụng bị quá tải ở cả hai phía với việc ứng viên gửi đi hàng ngàn hồ sơ tự động, trong khi nhà tuyển dụng thì chật vật sàng lọc số lượng đơn ứng tuyển khổng lồ đó. Theo ông, giải pháp không phải là cung cấp AI cho từng ứng viên rồi để các hệ thống AI đó tự "đấu’ với nhau vì như vậy chỉ gây lãng phí thời gian vô ích. Ông nhận định công nghệ cần được sử dụng theo cách hỗ trợ cho cả hai bên.

Ở một góc nhìn khác, nhiều người cho rằng AI sẽ làm tăng, chứ không phải giảm, giá trị từ sự đánh giá của con người. Ông Chris Stirling, Giám đốc điều hành tại công ty tuyển dụng chuyên biệt Stirling Q&R (Anh), nhận định giá trị của các công ty tuyển dụng sẽ ngày càng nằm ở khả năng đánh giá ứng viên. Ông cho biết, phần mềm có thể tìm ra hàng trăm người có các từ khóa như "đảm bảo chất lượng" hay "quy định" trong hồ sơ chỉ trong vài giây, nhưng nó không thể cho một nhà sáng lập công ty công nghệ sinh học biết liệu ứng viên đó thực sự đã xây dựng một hệ thống chất lượng từ con số không, hay chỉ đơn thuần là duy trì hệ thống đã có sẵn. AI giúp đẩy nhanh các công đoạn dễ dàng trong quy trình tuyển dụng và vì vậy, mức phí dịch vụ hiện phải được tạo ra từ việc giải quyết những phần khó khăn nhất.