Cà phê bóng đá: Man City đã “mua” xong Rodri mới?

Enzo Fernandez thậm chí không biết mình sẽ đá chính cho Manchester City cho đến sát giờ bóng lăn. Nico O'Reilly đau lưng trong lúc khởi động, và tân binh trị giá 125 triệu bảng, mới rời Chelsea vào ngày cuối kỳ chuyển nhượng, được đẩy thẳng vào đội hình gặp Coventry.

1. Phút 26, Enzo nhận bóng ở giữa sân rồi đặt một đường chuyền xuyên qua tuyến phòng ngự cho Antoine Semenyo. Semenyo tạt vào, Erling Haaland đánh đầu ghi bàn duy nhất của trận đấu.

Nhưng pha bóng ấy chỉ là một phần nhỏ của thứ đáng chú ý hơn. Bên cạnh Enzo là Elliot Anderson, người thường xuyên giữ nhịp và luân chuyển bóng, trong khi Enzo tìm những đường chuyền phá tuyến và tiến gần hơn tới vòng cấm. Manchester City kết thúc trận đấu với 803 đường chuyền thành công, nhiều nhất của họ trong một trận Premier League kể từ năm 2023. Không cầu thủ nào trong số ấy giống Rodri.

Manchester City đã mất nhiều năm để xây một đội bóng trong đó quá nhiều chức năng quan trọng được đặt vào một cầu thủ. Mùa hè này, sau khi Rodri sang Barcelona, họ đang thử làm điều ngược lại: Không tìm một Rodri mới, mà phân tán nhiệm vụ của Rodri cho nhiều người.

2. Trong giới phát triển phần mềm có một khái niệm gọi là Bus Factor, chỉ mức độ một hệ thống phụ thuộc vào vài cá nhân chủ chốt.

Nếu chỉ cần mất một người mà cả dự án lập tức gặp nguy hiểm, hệ thống ấy đang có vấn đề. Một nghiên cứu trên 133 dự án mã nguồn mở phổ biến trên GitHub cho thấy khoảng 65% có Bus Factor không quá 2, tức phần lớn kiến thức quan trọng tập trung vào chỉ 1 hoặc 2 người.

Manchester City từng có một điểm phụ thuộc như vậy, tại vị trí của Rodri. Từ khi tiền vệ Tây Ban Nha tới Manchester năm 2019 đến thời điểm anh chấn thương nặng năm 2024, City thua khoảng 33% số trận Premier League mà Rodri vắng mặt, trong khi tỷ lệ thua khi anh thi đấu chỉ là 10,9%.

Rodri nhận bóng từ trung vệ, giúp City thoát pressing, quyết định lúc nào cần tăng tốc luân chuyển và lúc nào nên giữ bóng thêm vài giây. Anh cũng là người chặn phản công, che khoảng trống khi hậu vệ biên dâng cao và giữ cấu trúc đội hình khi City mất bóng. Khi cần, Rodri còn xuất hiện trước vòng cấm để ghi những bàn thắng quan trọng. Một cầu thủ đảm nhiệm nhiều việc đến mức câu hỏi "ai sẽ thay Rodri?" gần như đã sai ngay từ đầu.

Mùa hè này, Man City buộc phải đặt câu hỏi lại từ đầu. Rodri rời Etihad để gia nhập Barcelona, Bernardo Silva và Tijjani Reijnders cũng ra đi, còn Guardiola khép lại 1 thập niên trên ghế HLV. Enzo Maresca tiếp quản một đội bóng không chỉ thay người mà phải thay cả cách những công việc được phân phối.

City bỏ khoảng 458 triệu bảng trong mùa hè. Riêng Enzo Fernandez có giá 125 triệu bảng, Elliot Anderson khoảng 116 triệu, còn Ayyoub Bouaddi khoảng 86 triệu. Nhìn 3 con số ấy, rất dễ kết luận City đang mua thật nhiều tiền vệ để tìm người giỏi nhất thay Rodri.

Nhưng trận Coventry gợi ra một hướng khác. Anderson không cố trở thành Rodri. Enzo cũng không. Anderson nhận bóng, giữ cấu trúc và điều khiển tốc độ luân chuyển. Enzo chủ động tìm những đường chuyền xuyên tuyến, tiến gần vòng cấm hơn và đưa bóng tới các cầu thủ phía trên. Bouaddi lại đem tới một bộ phẩm chất khác và được xác định cần thời gian phát triển.

Thay vì cố nhồi toàn bộ công việc cũ vào một cầu thủ, City có thể đang phân tán chúng. Người này nhận phần điều tiết, người kia nhận phần sáng tạo, một người khác che khoảng trống và thu hồi bóng.

3. Chấn thương dây chằng của Rodri năm 2024 làm vấn đề thực sự lộ ra. City có thời điểm chỉ thắng 1 trong 13 trận trên mọi đấu trường giữa cuộc khủng hoảng nhân sự. Không phải mọi thất bại đều do Rodri vắng mặt, bởi đội bóng khi đó còn nhiều chấn thương và vấn đề khác. Nhưng sự thiếu vắng của anh cho thấy City đã đặt quá nhiều nhiệm vụ thiết yếu vào cùng một vị trí.

Thành công khiến sự phụ thuộc ấy khó nhìn thấy. Man City vô địch 4 Premier League liên tiếp. Rodri ghi bàn quyết định trong chung kết Champions League 2023. Khi cỗ máy vẫn chạy tốt, chẳng có lý do gì để tháo nó ra chỉ để xem bánh răng nào đang gánh nhiều việc nhất.

Trong phần mềm, cách giảm Bus Factor không phải thuê thêm một người giống hệt nhân vật chủ chốt. Cách bền vững hơn là chia sẻ kiến thức và chức năng, để việc một người biến mất không kéo theo hàng loạt thứ khác. City có thể đang thử phiên bản bóng đá của nguyên tắc ấy.

Dĩ nhiên, 803 đường chuyền trước Coventry chưa chứng minh cuộc tái thiết đã thành công. Coventry mới trở lại Premier League. City chỉ thắng 1-0 và vẫn để đối thủ tạo ra những tình huống nguy hiểm cuối trận. Nhưng con số 803 vẫn đáng chú ý vì nó cho thấy City không mất khả năng giữ bóng ngay khi cầu thủ từng là trung tâm của việc giữ bóng đã không còn ở đó. Có lẽ City từng dành 6 năm để hoàn thiện một cầu thủ có thể làm rất nhiều việc. Mùa hè 2026, họ bỏ gần nửa tỷ bảng để thử một cách khác: Không tạo ra thêm một Rodri, mà chia vai trò từng là của anh cho nhiều người.

Phạm An