Ca ghép dương vật đầu tiên từ người hiến chết não tại Việt Nam

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã thực hiện thành công ca phẫu thuật ghép dương vật từ người hiến chết não cho một nam bệnh nhân 43 tuổi. Đây là trường hợp ghép cơ quan sinh dục nam giới đầu tiên tại Việt Nam và là một trong số rất ít ca được báo cáo trên y văn toàn thế giới.

Khát vọng tìm lại cuộc sống bình thường

Bệnh nhân là một nam giới 43 tuổi từng phải trải qua phẫu thuật cắt đoạn dương vật cách đây 4 năm tại Trung tâm Nam học thuộc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Suốt thời gian dài sau phẫu thuật, dù sức khỏe tổng thể ổn định và chức năng tiểu tiện được bảo tồn, phần cơ quan sinh dục còn lại quá ngắn đã gây ra muôn vàn trở ngại trong sinh hoạt tình dục. Tình trạng này ảnh hưởng trầm trọng đến tâm lý cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh. Với khao khát mãnh liệt được phục hồi hình thái và chức năng cơ quan, bệnh nhân đã bày tỏ nguyện vọng tha thiết được thực hiện phẫu thuật ghép tạng để có thể từng bước quay trở lại nhịp sống bình thường.

Quá trình chuẩn bị và đánh giá khắt khe

Trước khi đưa ra quyết định thực hiện ca phẫu thuật chưa từng có tiền lệ này, hội đồng chuyên môn tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tiến hành các bước kiểm tra toàn diện. Người bệnh được làm hàng loạt xét nghiệm sinh hóa, huyết học, đánh giá chức năng tim phổi và thăm dò hình ảnh chi tiết. Kết quả cho thấy hệ thống mạch máu vùng ghép hoàn toàn đáp ứng yêu cầu phẫu thuật và bệnh nhân không có chống chỉ định chuyên môn nào.

Bên cạnh đó, một hội đồng đa chuyên khoa đã tiến hành đánh giá kỹ lưỡng về mặt miễn dịch, tâm lý cũng như các yếu tố đạo đức nghiêm ngặt. Chỉ khi bệnh nhân đáp ứng trọn vẹn mọi tiêu chuẩn khắt khe nhất, quyết định phẫu thuật mới được chính thức thông qua nhằm đảm bảo mục tiêu phục hồi thể trạng và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Đỉnh cao của kỹ thuật vi phẫu và ghép tạng

Cơ quan sinh dục nam là một bộ phận có cấu trúc giải phẫu vô cùng phức tạp. Theo PGS. TS Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm Nam học thuộc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ đã phải tái lập lại toàn bộ cấu trúc giải phẫu bao gồm niệu đạo, thể xốp và thể hang. Dưới hệ thống kính hiển vi hiện đại, ê kíp phẫu thuật tiến hành khâu nối từng động mạch, tĩnh mạch và dây thần kinh có kích thước cực kỳ nhỏ. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật tái tạo và vi phẫu đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối để đảm bảo sự sống cho mảnh ghép và tạo tiền đề cho quá trình phục hồi chức năng sau này.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt Tạo hình và Thẩm mỹ cho biết bệnh viện đã có gần 20 năm kinh nghiệm trong phẫu thuật nối cơ quan sinh dục đứt rời do tai nạn. Cơ sở y tế này cũng thường xuyên triển khai các kỹ thuật tạo hình cho bệnh nhân bị bỏng, dị tật bẩm sinh hoặc cần tạo hình trong quá trình xác định giới tính. Chính những kinh nghiệm dày dặn tích lũy trong lĩnh vực vi phẫu và tạo hình đã tạo nên nền tảng vững chắc để thực hiện kỹ thuật ghép phức tạp này.

Ca phẫu thuật còn áp dụng nghiêm ngặt các quy trình ghép mô tạng hiện đại nhất từ việc đánh giá hòa hợp miễn dịch, bảo quản mảnh ghép, điều trị chống thải ghép cho đến siêu âm kiểm tra tưới máu sau mổ.

PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ thêm rằng trên toàn thế giới hiện mới chỉ ghi nhận 5 ca ghép dương vật được công bố, trong đó ca gần nhất diễn ra vào năm 2018. Sự kiện này đánh dấu bước phát triển mới của ngoại khoa Việt Nam, khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật ghép mô phức hợp và minh chứng cho sự trưởng thành của hệ thống ghép tạng tại bệnh viện.

Dấu hiệu phục hồi tích cực và hy vọng tương lai

Đến thời điểm hiện tại, quá trình hậu phẫu đang diễn ra vô cùng thuận lợi. Mảnh ghép được tưới máu rất tốt, có màu sắc và nhiệt độ hoàn toàn bình thường, không xuất hiện bất kỳ dấu hiệu hoại tử hay tắc mạch nào. Kết quả theo dõi lâm sàng và siêu âm đều cho thấy hệ thống mạch máu hoạt động ổn định. Bệnh nhân hiện hoàn toàn tỉnh táo, vết mổ tiến triển tốt, chưa ghi nhận biến chứng sớm và đáp ứng tích cực với phác đồ điều trị chống thải ghép.

Dù kết quả ban đầu rất đáng khích lệ, đội ngũ y tế vẫn sẽ tiếp tục theo dõi sát sao để đánh giá mức độ hồi phục về cảm giác, khả năng cương cứng, sự liền thương của niệu đạo cũng như nguy cơ thải ghép trong trung và dài hạn. Thành tựu bước đầu này không chỉ mở ra cơ hội điều trị cho những bệnh nhân không may mất đi cơ quan sinh dục do chấn thương hay ung thư mà còn mang lại giải pháp tối ưu cho những tổn thương đặc biệt nghiêm trọng chưa từng có hướng giải quyết trước đây.