Bước vào thế giới truyện “cổ Tết” diệu kỳ

Đón Xuân Bính Ngọ 2026, Truyện "cổ Tết" hiện đại của tác giả Trần Tuyết Mai mở ra một không gian Tết vừa thân thương vừa mới mẻ.

Ở đó, phong tục, món ăn và sinh hoạt ngày Xuân được kể bằng giọng văn vui tươi, thông minh, trong trẻo, để truyền thống không chỉ được nhắc lại, mà tiếp tục sống động trong đời sống hiện đại của trẻ em hôm nay.

Tết hiện lên vừa mới lạ vừa thân thương

Ý tưởng của Truyện "cổ Tết" hiện đại bắt đầu từ một khoảnh khắc rất đỗi đời thường. Trong một lần đi hiệu sách tìm truyện Tết để lì xì trẻ nhỏ, tác giả Trần Tuyết Mai nhận ra phần lớn sách Tết đều hướng đến lứa tuổi mầm non, tập trung chuyển tải những khái niệm cơ bản về ngày Tết và niềm vui đầu năm. Với những bạn nhỏ lớn hơn, khoảng từ 7 - 8 tuổi trở lên, các tri thức này phần nào đã quen thuộc, nhưng lại thiếu vắng những câu chuyện tưởng tượng đủ hấp dẫn để các em thực sự đắm mình.

"Tôi tìm kĩ hơn thì thấy đúng là chưa có cổ tích về Tết thật, thế nên tôi bắt đầu viết" - tác giả chia sẻ. Từ việc nhận ra khoảng trống này, hành trình sáng tác Truyện "cổ Tết" hiện đại dần hình thành như một nhu cầu tự nhiên. Đó là kể lại Tết theo cách khác, gần gũi hơn với cảm nhận và thế giới tinh thần của trẻ em hôm nay.

Ngay từ tên gọi, tác phẩm đã bộc lộ rõ tinh thần chơi chữ đầy sáng tạo. "Cổ Tết" được phát âm gần giống "cổ tích", vừa hóm hỉnh, vừa gợi mở một ý niệm sáng tác xuyên suốt. Đó là kể những câu chuyện truyền thống bằng ngôn ngữ hiện đại, để trẻ em đang sống trong thời đại hôm nay vẫn có thể gặp một cái Tết diệu kỳ của riêng mình.

Trong thế giới "cổ Tết" này, bạn đọc nhí dễ dàng bắt gặp chính mình qua những lát cắt rất gần gũi. Đó là cảm giác háo hức khi nhận lì xì, chuyện dọn nhà đón Tết được kể như một "phi đội" cá gánh nhiệm vụ, hay những món ăn ngày Xuân bỗng mang lại "siêu năng lực" rất Việt Nam. Những chi tiết tưởng chừng quen thuộc được làm mới bằng trí tưởng tượng, để Tết hiện lên vừa mới lạ vừa thân thương.

Giữ được góc nhìn của trẻ thơ

Khác với cổ tích quen thuộc vốn giữ các nhân vật trong trạng thái bất biến của quá khứ, Truyện "cổ Tết" hiện đại lựa chọn một cách tiếp cận linh hoạt hơn. Như chia sẻ, nữ tác giả Trần Tuyết Mai "bưng" những hình tượng xưa vào đời sống hôm nay, để họ tồn tại, suy nghĩ và cảm xúc như những con người đang sống cùng dòng chảy văn hóa Việt Nam đương đại.

Một ví dụ điển hình là hình tượng cá chép đưa ông Công ông Táo về trời. Thay vì chỉ xuất hiện như một biểu tượng nghi lễ, cá chép trong truyện được nhân hóa với tính cách rất gần gũi. Đó là "hơi làm biếng một xíu, dư cân một xíu", nhưng biết nỗ lực "tập gym" để hoàn thành nhiệm vụ. Chính sự hóm hỉnh này khiến truyền thống trở nên mềm mại, thân thiện, không còn là điều gì đó xa xăm hay khô cứng đối với trẻ nhỏ.

Đặt các phong tục, món ăn và sinh hoạt Tết xưa vào bối cảnh của xã hội hiện đại, tác giả không nhằm thay đổi cách trẻ em nhìn nhận về Tết. "Chỉ là mong các bé đọc truyện thấy vui" - tác giả chia sẻ. Từ niềm vui này, những hoạt động từng bị xem là "mẹ bắt làm" như dọn nhà, thăm hỏi hay ăn món cổ truyền có thể trở thành điểm khởi đầu cho những câu chuyện mới, những bất ngờ nho nhỏ trong năm mới.

Để làm được điều này, theo tác giả, thử thách lớn nhất khi viết về truyền thống không nằm ở kỹ thuật hay hình thức, mà ở chính người viết. "Đó là giữ cho bản thân chính người viết có được góc nhìn của trẻ thơ", giữ được sự hồn nhiên từ bên trong, thay vì chỉ "trẻ hóa" bằng lời nói hay xu hướng. Khi người viết thực sự muốn "chơi chung", trẻ em sẽ tự cảm nhận được tinh thần này.

Với cuốn sách đầu tay này, thước đo thành công của Trần Tuyết Mai cũng rất giản dị. "Chỉ cần thấy các bé dán mũi vào sách, vừa đọc vừa tủm tỉm" - chị cho rằng, như thế đã là phần thưởng đủ đầy cho người viết.

Xa hơn, tác giả mong những câu chuyện mang tinh thần sáng tạo, vui vẻ và giàu giá trị cảm xúc sẽ tiếp tục đồng hành cùng độc giả nhỏ. "Còn gì tuyệt vời hơn khi truyền thống xửa xưa sống dậy ngay trong thế giới hiện đại và cùng tụi nhỏ "thả tim" Tết quanh năm suốt tháng?" - tác giả Trần Tuyết Mai bày tỏ.