Bosnia & Herzegovina - Italy: Đêm phán quyết của người Ý

Báo chí Italy đã gọi đêm của trận chung kết play-off gặp Bosnia & Herzegovina là "Đêm phán xét", nơi công hay tội của cả nền bóng đá được định đoạt bởi 1 trận đấu.

Người Italy đã sợ hãi, đã mất ăn mất ngủ và rồi bùng nổ niềm vui khi vượt qua Bắc Ireland cách đây ít hôm, nhưng đó chỉ là thử thách đầu tiên họ cần bước qua để đến với World Cup 2026. Chung kết đêm nay mới là trận đấu mang tính phán quyết. Nếu thầy trò HLV Gennaro Gattuso không thể vượt qua, mọi nỗ lực trước đây đều không còn giá trị.

Cả thập kỷ dồn vào đêm nay

Ngày mai là Cá tháng Tư, ngày nói dối, nhưng với người yêu bóng đá Italy, chỉ có một sự thật được tuyên vào ngày này, là sự thật sẽ được biết vào đêm nay ở Zenica, thành phố nhỏ ở miền Trung Bosnia & Herzegovina. Sự thật duy nhất đó là hoặc Italy có tấm vé đến World Cup 2026, hoặc tiếp tục vắng mặt ở sân chơi thế giới kỳ thứ 3 liên tiếp và phải đối diện với những biến động lịch sử.

Nhìn theo hướng nào, hôm nay cũng có thể xem là ngày cuối của một giai đoạn lịch sử bóng đá Italy. Nếu họ thắng, đây là điểm kết thúc của 12 năm cay đắng kể từ lần gần nhất họ có mặt ở một kỳ World Cup, khoảng thời gian đủ dài để một cầu thủ trẻ trưởng thành, già đi và giải nghệ. Tấm vé đến Bắc Mỹ mùa Hè này không chỉ là sự cứu rỗi cho hiện tại mà còn tạo động lực, niềm tin cho một tương lai đảm bảo hơn. Ngược lại, một thất bại trước Bosnia, nếu xảy ra, sẽ trở thành bản cáo trạng cho một thế hệ, một mô hình, một cách vận hành phản tác dụng đã kéo dài quá lâu. Trong trường hợp đó, kết quả đêm nay sẽ là điểm kết thúc một thể chế quản trị.

Người Italy vốn là những người yếu bóng vía. Họ mê tín và luôn sợ "nói trước, bước không qua". Niềm tin là có, nhưng họ cũng chuẩn bị sẵn tâm thế cho điều tồi tệ. Nếu tấm vé không đến thì ngay ngày mai, một cuộc tổng công kích từ báo chí, các cựu cầu thủ cho đến người hâm mộ sẽ đồng loạt hướng vào Liên đoàn bóng đá Italy (FIGC). Người ta đã nói về khả năng toàn bộ ban lãnh đạo cơ quan này sẽ phải từ chức, dọn đường cho một cuộc cách mạng từ gốc rễ, sâu rộng nhất từ xưa đến nay. Chính Chủ tịch FIGC Gabriele Gravina, người cầm quyền từ năm 2018, cũng thừa nhận sức ép khủng khiếp đang dồn lên ông và các cộng sự.

Chờ tin vui từ Zenica

Tương lai chiếc ghế của Gravina và cả bộ máy điều hành bóng đá Italy sẽ được đặt vào chân của thầy trò HLV Gattuso, trong đó có rất nhiều người phải đối mặt với nỗi lo cả sự nghiệp không được dự một kỳ World Cup nào. Ở đội tuyển Italy hiện nay, chỉ có 3 nhân vật từng được nếm trải không khí World Cup và đều thuộc ban huấn luyện, với Gattuso (HLV trưởng), Buffon (lãnh đội) và Bonucci (trợ lý kỹ thuật), trong đó Gattuso và Buffon lên ngôi vô địch thế giới năm 2006, còn Bonucci (và cả Buffon) 2 lần cùng Azzurri bị loại đau đớn ngay sau vòng bảng năm 2010 và 2014.

Chứng kiến 3 con người này ôm chặt lấy nhau trong nước mắt khi Italy đánh bại Bắc Ireland ở bán kết play-off, mới thấy cả giá trị to lớn của chiến thắng và gánh nặng trách nhiệm khủng khiếp họ mang trên vai khi phải trở thành những người dẫn đường. Các cầu thủ đàn em, đàn cháu nhìn vào họ để có thêm niềm tin. Gattuso, người 20 năm trước từng tuyên bố sẽ bám vào đuôi xe bus để theo đội đến World Cup nếu không được chọn, nay trở thành người lái chiếc xe bus ấy. Tinh thần Gattuso là nguồn lực chủ đạo mà cựu tiền vệ mạnh mẽ này truyền vào đội tuyển kể từ khi đến "chữa cháy" cách đây 9 tháng, giờ chỉ còn cách thành tựu bước đầu 1 trận đấu nữa ở Zenica mà thôi.

Ở Bergamo vài ngày trước, thứ tinh thần ấy đã được các học trò của Gattuso thể hiện. Đó là Sandro Tonali, người đã vượt qua một năm ròng tăm tối vì án cấm thi đấu để tái khẳng định tầm vóc. Đó là Alessandro Bastoni, người đứng vững sau bê bối "ăn vạ", đã nén đau để ra sân dù chưa khỏi hoàn toàn chấn thương. Đó là Gianluca Mancini và Matteo Politano, những người đã bị quá tải ở CLB nhưng vẫn lăn xả vì màu áo Thiên thanh. Đó là Mateo Retegui, người đã đến sớm hơn 1 tuần trước lịch, sẵn sàng tập một mình để có cảm giác bóng tốt nhất, hay là Moise Kean, người phải sút đến lần thứ 5 mới thành công nhưng chưa từng thôi nỗ lực…

Sẽ không gì ngăn cản được họ tiếp tục thể hiện tinh thần ấy ở Zenica, cho dù đó là sân khách với chỉ 500 người hâm mộ trên khán đài, cho dù có thể phải chiến đấu trong mưa tuyết, cho dù áp lực kỳ vọng chưa bao giờ lớn hơn. Điềm lành là Gianluca Scamacca đã bình phục và sẵn sàng cống hiến, giúp Gattuso có thể triển khai mọi ý tưởng đã vạch ra.

Đêm cuối trước hành trình trở lại World Cup hay đêm cuối trước cuộc đại phẫu của bóng đá Italy? Zenica sẽ cho câu trả lời. Hy vọng đó sẽ là tin chiến thắng.

Vĩnh Nguyên