Tội phạm mua bán người đang bủa vây cộng đồng qua mạng xã hội và các chiêu trò lừa đảo việc làm. Trước tình hình này, ngành y tế vừa phát đi yêu cầu toàn diện nhằm nâng cao năng lực nhận diện, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ tái hòa nhập cho những người yếu thế.
Hưởng ứng Ngày thế giới phòng chống mua bán người và Ngày toàn dân phòng chống mua bán người sắp diễn ra vào cuối tháng 7 năm nay, Bộ Y tế vừa ban hành công văn khẩn gửi các đơn vị trực thuộc và Sở Y tế các tỉnh thành phố trên cả nước. Trực tiếp chỉ đạo công tác này, PGS. TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, đã ký ban hành công văn số 5051 yêu cầu toàn ngành đẩy mạnh hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng, đồng thời tăng cường quy trình tiếp nhận, chăm sóc sức khỏe và bảo vệ nạn nhân.
Đa dạng hóa truyền thông và bóc trần thủ đoạn lừa đảo tinh vi
Tội phạm mua bán người hiện nay không chỉ dừng lại ở các hành vi bắt cóc hay cưỡng ép truyền thống mà đã chuyển hướng mạnh mẽ sang môi trường không gian mạng. Các thủ đoạn nổi bật và nguy hiểm nhất bao gồm lừa đảo qua tuyển dụng việc làm nhẹ lương cao, môi giới xuất khẩu lao động, tư vấn du học hoặc môi giới kết hôn có yếu tố nước ngoài. Trước bối cảnh phức tạp này, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở y tế tăng cường phổ biến pháp luật về phòng chống mua bán người đến toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động, người bệnh cùng đông đảo cộng đồng.
Nội dung tuyên truyền cần xoay quanh Luật Phòng chống mua bán người và các văn bản hướng dẫn thi hành, tập trung bóc trần phương thức hoạt động tinh vi của tội phạm. Cơ sở y tế cần tích cực trang bị cho người dân các kỹ năng phòng ngừa thiết thực, kỹ năng di cư an toàn và cách thức sử dụng không gian mạng an toàn. Nhận thức của cộng đồng về quyền được chăm sóc sức khỏe và quyền tiếp cận dịch vụ y tế chính đáng của nạn nhân cũng cần được đặc biệt chú trọng.
Để thông điệp lan tỏa sâu rộng và mang lại hiệu ứng thực tế, ngành y tế được khuyến nghị vận động những người có uy tín trong cộng đồng, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội tham gia định hướng dư luận. Các hoạt động truyền thông phải được thiết kế linh hoạt, từ báo in, báo điện tử, cổng thông tin điện tử đến việc tổ chức tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, thi tìm hiểu pháp luật, phát hành tài liệu hoặc xây dựng các đoạn phim ngắn hấp dẫn. Trong đó, mạng lưới nhân viên y tế thôn bản, cộng tác viên dân số, cộng tác viên công tác xã hội và y tế học đường sẽ đóng vai trò nòng cốt trong việc tư vấn, hướng dẫn và phát hiện sớm các nguy cơ ngay tại cơ sở.
Bên cạnh đó, các kênh tiếp nhận thông tin và tố giác tội phạm như Tổng đài quốc gia phòng chống mua bán người 111, Tổng đài 113, tính năng tố giác tội phạm trên ứng dụng VNeID cùng các kênh của lực lượng công an cần được quảng bá rộng rãi để người dân chủ động phối hợp.
Chăm sóc y tế toàn diện và tuân thủ bảo mật thông tin
Một điểm nhấn vô cùng quan trọng trong chỉ đạo mới nhất của Bộ Y tế chính là nguyên tắc lấy nạn nhân làm trung tâm. Đối với công tác tiếp nhận và bảo vệ, Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các cơ sở trợ giúp xã hội phải thực hiện đầy đủ quy trình tiếp nhận, chăm sóc sức khỏe thể chất lẫn phục hồi tinh thần. Các y bác sĩ cần theo sát, tư vấn và hỗ trợ tối đa cho cả những người đang trong quá trình được cơ quan chức năng xác định là nạn nhân.
Quá trình khám chữa bệnh và tư vấn tâm lý phải đảm bảo tuyệt đối bí mật thông tin cá nhân. Quyền và lợi ích hợp pháp của người bệnh cần được ưu tiên bảo vệ ở mức cao nhất. Việc thực hiện đầy đủ và kịp thời các chế độ hỗ trợ theo quy định pháp luật sẽ tạo ra điểm tựa vững chắc, giúp họ vượt qua những sang chấn tâm lý nặng nề, nhanh chóng phục hồi sức khỏe trọn vẹn và tự tin tái hòa nhập cộng đồng.
Tổng đài quốc gia 111 cũng được yêu cầu không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động, đảm bảo việc tiếp nhận thông tin, thực hiện quy trình chuyển tuyến an toàn và hỗ trợ y tế kịp thời cho các trường hợp khẩn cấp. Bộ Y tế đề nghị người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trực thuộc và Giám đốc Sở Y tế các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch triển khai sao cho thật sự thiết thực, hiệu quả và phù hợp với chức năng nhiệm vụ riêng. Các đơn vị sẽ tổng hợp kết quả thực hiện đợt hưởng ứng này từ đầu tháng bảy đến hết tháng chín năm nay để báo cáo đúng quy định.
Sự vào cuộc quyết liệt và đồng bộ của toàn ngành y tế không chỉ giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn mà còn tạo ra một lá chắn bảo vệ vững chắc về mặt sức khỏe và tâm lý cho những người yếu thế, qua đó góp phần quan trọng đẩy lùi vấn nạn nhức nhối này ra khỏi đời sống xã hội.
