Báo chí thể thao trong mắt những người làm thể thao: 'Là cầu nối đưa thể thao đến với người hâm mộ'

Trong hành trình phát triển của Thể thao Việt Nam, báo chí luôn là người bạn đồng hành, là cầu nối giữa những người làm công tác quản lý, nhà chuyên môn, huấn luyện viên, vận động viên... với công chúng. Tuy nhiên, trước sự thay đổi mạnh mẽ của công nghệ, thói quen tiếp nhận thông tin và những áp lực từ môi trường truyền thông số, báo chí thể thao cũng đang đứng trước không ít cơ hội lẫn thách thức.

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6, nhà báo lão thành Nguyễn Lưu, chuyên gia thể thao Đoàn Minh Xương, HLV Mai Đức Chung và BLV Vũ Quang Huy đã chia sẻ những góc nhìn chân thành về vai trò của báo chí đối với sự phát triển của thể thao nước nhà, đồng thời bày tỏ những trăn trở, kỳ vọng đối với tương lai của báo chí thể thao trong bối cảnh mới.

- Nhà báo Nguyễn Lưu: Trong hành trình phát triển của thể thao nước nhà, báo chí luôn đóng vai trò là người đồng hành, cầu nối quan trọng giữa công tác quản lý, điều hành và hoạt động TDTT của ngành tới nhân dân cả nước. Các cơ quan truyền thông và báo chí góp phần quan trọng vào sự lớn mạnh của nền thể thao nước nhà và truyền cảm hứng, khuyến khích tất cả người dân cùng tham gia tập luyện thể thao nhằm tăng cường sức khỏe.

Trò chuyện trong dịp 21/6 như thế này sẽ giúp chúng ta nhìn lại thành quả đã có cũng như sẽ thấy nhiều trăn trở với thực trạng báo chí thể thao hiện nay. Thực tế cho thấy đã đến lúc cần gióng lên hồi chuông báo động để kịp thời căn chỉnh nhằm thích ứng và phát triển cho giai đoạn tiếp theo.

Cái dễ nhận thấy đầu tiên chính là sự lép vế của báo giấy. Rồi báo mạng là xu thế tất yếu nhưng cũng đặt vấn đề ở khía cạnh ngược lại khi sự lấn lướt các trang mạng đã làm ảnh hưởng ít nhiều đến báo chí thể thao truyền thống. Còn chưa kể đến việc các xu hướng "live stream" thể thao trên trang cá nhân quá nhiều tạo ra sự hỗn loạn về thông tin thể thao.

Trước đây người ta vẫn nhắc đến 3 "binh chủng": Báo viết- báo nói- báo hình. Nay mọi thứ có phần nhạt nhoà và báo mạng lên ngôi theo kiểu mạnh ai nấy làm. Từ đó dấu hiệu "đồng phục" trong cách đưa tin về thể thao là có thật, thiếu những trang viết có cá tính, bản sắc riêng biệt. Thực trạng này là đáng buồn, sự dễ dãi và yếu tố tự phát ít nhiều làm bạn đọc vơi đi sự mặn mà với báo chí thể thao. Hẳn nhiên, điều này làm tổn thương những nhà báo chân chính.

Vì vậy, làm báo, nhất là bình luận thể thao không thể hời hợt. Phải tinh, phải kỹ. Người làm nghề cần có tri thức sâu rộng không chỉ về thể thao mà còn về xã hội, văn hóa, lịch sử. Có như vậy, mỗi trận đấu mới không chỉ là 90 phút trên sân mà còn là một câu chuyện lớn hơn, một bài học, một trải nghiệm khiến người xem cảm thấy họ trưởng thành và am hiểu hơn sau mỗi lần theo dõi.

- HLV Mai Đức Chung: Theo tôi, báo chí nói chung có tác động đến rất nhiều mặt của đời sống xã hội, phản ánh nhiều khía cạnh, cả tích cực lẫn tiêu cực. Báo chí cũng chuyển tải tới người hâm mộ sự phát triển của đất nước, đặc biệt là trong lĩnh vực thể thao.

Nếu như trước đây, việc đưa tin về các hoạt động thi đấu thể thao còn tương đối hạn chế thì hiện nay đã phát triển mạnh mẽ và có sự khác biệt rất rõ rệt. Báo chí đã và đang đi sâu vào nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có thể thao Việt Nam nói chung và bóng đá nói riêng. Từng trận đấu, từng buổi tập của các đội tuyển thể thao nói chung và bóng đá nói riêng đều được phóng viên các cơ quan truyền thông bám sát, đưa tin đầy đủ.

Không những vậy, từng bước tiến bộ và sự phát triển của các đội tuyển cũng như của ngành thể thao đều được báo chí quan tâm, phản ánh kịp thời tới đông đảo người hâm mộ. Riêng với cá nhân tôi, thực sự không thường xuyên theo dõi thông tin trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, YouTube hay TikTok.

Mỗi khi cần tìm hiểu một vấn đề nào đó, tôi thường tìm đến các cơ quan báo chí chính thống để cập nhật thông tin. Bên cạnh các kênh thông tin chính thức của Cục Thể dục thể thao và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, các tờ báo như Thể thao & Văn hóa, Thanh Niên hay Tuổi Trẻ là những cơ quan báo chí uy tín, có bề dày truyền thống, luôn đưa tin nhanh chóng, đầy đủ và kịp thời.

Trong đó, Thể thao & Văn hóa là tờ báo của Thông tấn xã Việt Nam có truyền thống lâu năm, với đặc thù thông tin chính là thể thao và văn hóa, nên các nội dung về thể thao luôn phong phú, toàn diện và có nhiều góc nhìn.

Trước đây, khi tôi còn dẫn dắt đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam tham dự SEA Games, Giải vô địch Đông Nam Á, Asian Cup hay đặc biệt là FIFA Women's World Cup 2023, giải đấu mà chúng ta lần đầu tiên góp mặt thì Thể thao & Văn hóa cũng là một trong những tờ báo đưa tin về đội tuyển nhiều nhất. Phóng viên của báo thường xuyên có mặt để ghi hình, chụp ảnh, phản ánh các hoạt động của đội trong quá trình chuẩn bị cũng như thi đấu, cùng những khó khăn mà các cầu thủ phải trải qua.

Hiện nay, tôi cảm thấy báo chí thể thao không còn phát triển mạnh như trước. Không còn nhiều tờ báo in được phát hành, nhưng với những người làm thể thao lâu năm như tôi, dù ở cương vị nào và trong bất kỳ thời điểm nào, chúng tôi vẫn luôn mong muốn được tiếp cận những thông tin tích cực, đầy đủ và chính xác nhất.

Tất nhiên sẽ có nhiều luồng thông tin khác nhau, nhưng chúng tôi luôn tìm hiểu và chọn lọc kỹ càng trước khi tiếp nhận. Bởi lẽ, báo chí chính là cầu nối đưa thể thao đến gần hơn với người hâm mộ.

- Chuyên gia thể thao Đoàn Minh Xương: Tôi có may mắn được cộng tác nhiều năm với báo Thể thao và Văn hóa ở các chuyên mục như "Đối thoại" hay "Trò chuyện cuối tuần". Thông qua những chuyên mục ấy, tôi luôn mong muốn gửi gắm "tiếng lòng" của mình với thể thao nước nhà. Suốt một thời gian dài đồng hành cùng Thể thao và Văn hóa, từ việc cộng tác cho đến theo dõi tin, bài trên báo, tôi đã có nhiều ấn tượng sâu đậm.

Với Thể thao và Văn hóa, phía sau mỗi bài báo, dòng tin, bức ảnh hay chương trình truyền hình đến với độc giả không chỉ là nỗ lực của từng phóng viên thể thao mà còn là tình yêu nghề chân thành, không toan tính. Nghề báo thể thao cũng đã sản sinh nhiều cây bút tên tuổi, nhận được sự kính trọng từ đồng nghiệp ở nhiều lĩnh vực khác. Tất cả đã góp phần tạo nên bức tranh sinh động của làng báo thể thao Việt Nam.

Thế nhưng hiện nay, hàng loạt tờ báo thể thao đã phải đóng cửa hoặc chuyển đổi mô hình hoạt động. Đó là thách thức không hề nhỏ, đòi hỏi những giải pháp phù hợp để tồn tại, tìm kiếm và tận dụng các cơ hội phát triển mới. Vấn đề này cần được nhìn nhận như thế nào trên phương diện đổi mới tư duy cũng như phương thức hoạt động trong bối cảnh mới của báo chí thể thao nước nhà?

May mắn cho những người làm báo thể thao là Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia có tình yêu thể thao rất lớn. Nhịp điệu bóng đá dường như luôn chảy trong dòng máu của người dân. Chỉ cần nhìn hình ảnh các phóng viên thể thao tác nghiệp tại những sự kiện lớn cũng có thể thấy nghề báo thể thao vẫn còn rất nhiều "đất sống".

Là người gắn bó nhiều năm với hoạt động báo chí thể thao, tôi cũng có không ít trăn trở trước thực trạng của nghề hiện nay. Việc tinh gọn, sáp nhập một số cơ quan báo chí ít nhiều ảnh hưởng đến đời sống của đội ngũ phóng viên thể thao. Khó khăn là điều không thể phủ nhận, nhưng sự nhanh nhạy và khả năng chuyển đổi kịp thời cũng là thế mạnh của báo chí thể thao trong nước.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để phụng sự độc giả trong thời đại 4.0. Đó chính là điểm khác biệt của mỗi tòa soạn. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng, nếu các cơ quan báo chí thể thao vận hành một cách tử tế, các phóng viên biết trân trọng nghề nghiệp và không ngừng mài giũa ngòi bút của mình, họ sẽ luôn có chỗ đứng trong lòng độc giả cũng như trong hành trình nghề nghiệp.

- BLV Vũ Quang Huy: Đúng như vậy. Báo chí thể thao đang đứng trước những thách thức không hề nhỏ trong bối cảnh hiện nay. Rõ ràng, các phương tiện truyền thông, đặc biệt là truyền thông truyền thống, đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn. Điều đó đòi hỏi những người làm báo trước hết phải thích ứng với thời cuộc.

Quan trọng không kém là sự linh hoạt và nhạy bén trong việc tiếp nhận, phân tích, xử lý thông tin và dữ liệu một cách nhanh chóng, chính xác. Đồng thời, người làm báo cần có khả năng chắt lọc thông tin dưới nhiều góc độ tiếp cận khác nhau để đáp ứng nhu cầu cũng như thị hiếu ngày càng đa dạng của độc giả.

Đó là góc nhìn mang tính tổng quát. Còn trên thực tế, báo chí hiện nay đang đối mặt với không ít thách thức trong việc tiếp cận độc giả cũng như thu hút quảng cáo. Người đọc, người xem giờ đây có thể dễ dàng theo dõi trực tiếp hoặc xem lại các trận đấu qua mạng xã hội hay YouTube. Vì thế, sự quan tâm dành cho báo chí truyền thống phần nào bị giảm sút.

Trong bối cảnh đó, đội ngũ làm báo thể thao trong nước đã có sự chuyển đổi khá nhanh. Hiện nay, ở hầu hết các cơ quan báo chí, báo điện tử được đầu tư mạnh cả về chuyên môn lẫn công nghệ. Thông tin được cập nhật nhanh chóng, đa chiều. Bên cạnh đó, nhiều đơn vị còn phát triển các sản phẩm truyền hình trực tuyến một cách bài bản. Thậm chí, không ít chương trình truyền hình lâu năm cũng phải tham khảo, học hỏi những ý tưởng và cách thể hiện từ báo chí trực tuyến.

Vì vậy, trong giai đoạn mới, người làm báo thể thao cần hết sức linh hoạt, có khả năng thích nghi cao và làm chủ công nghệ để đáp ứng yêu cầu công việc. Cuộc cách mạng số đòi hỏi các phóng viên, nhà báo và chuyên gia truyền thông phải sở hữu những kỹ năng tổng hợp như viết, quay phim, chụp ảnh, thiết kế đồ họa, dựng hình hay thậm chí là lập trình để phục vụ công việc hiệu quả hơn.

Quan trọng hơn cả là đầu tư chiều sâu cho chất lượng nội dung nhằm giữ chân độc giả. Báo chí thể thao cần tìm kiếm những mảng đề tài thực sự gắn với đời sống xã hội và nhu cầu của công chúng, thay vì chỉ chạy theo các sự kiện đơn thuần.