ASEAN tăng cường cuộc chiến chống tội phạm mạng và lừa đảo trực tuyến

Trong bối cảnh các mối đe dọa số ngày càng gia tăng trong khu vực, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đang tăng cường hợp tác nhằm chống tội phạm mạng và các vụ lừa đảo trực tuyến.

Trong tuyên bố ngày 9/5 của Chủ tịch ASEAN, khối hoan nghênh các sáng kiến đang được triển khai nhằm tăng cường hợp tác xuyên biên giới, nâng cao năng lực an ninh mạng và cải thiện công tác bảo vệ, hỗ trợ các nạn nhân và người sống sót sau các vụ lừa đảo trực tuyến. Lãnh đạo các nước ASEAN nhấn mạnh tầm quan trọng của cách tiếp cận toàn diện và đa ngành trong xử lý tội phạm mạng, bao gồm cả nạn mua bán người. Các nhà lãnh đạo cũng đề cao việc triển khai Kế hoạch công tác đa ngành ASEAN về chống mua bán người giai đoạn 2023-2028 cùng Khung giám sát, đánh giá, báo cáo và học hỏi (MERL).

ASEAN đồng thời hoan nghênh việc thông qua Chiến lược hợp tác an ninh mạng ASEAN giai đoạn 2026-2030, cùng các nỗ lực nâng cao năng lực do Trung tâm xây dựng năng lực an ninh mạng ASEAN-Nhật Bản (AJCCBC) và Trung tâm An ninh mạng Xuất sắc ASEAN-Singapore (ASCCE) dẫn dắt. Các nước thành viên ghi nhận tiến triển trong việc thực hiện Tuyên bố ASEAN về chống tội phạm mạng và lừa đảo trực tuyến, cũng như việc đưa vào hoạt động Đội ứng cứu khẩn cấp máy tính khu vực ASEAN (CERT), triển khai tại Singapore vào tháng 10/2024. Theo ASEAN, CERT khu vực sẽ góp phần tăng cường năng lực ứng phó an ninh mạng thông qua chia sẻ thông tin kịp thời và trao đổi các thông lệ tốt giữa các nước thành viên. Tuyên bố nêu rõ, "sáng kiến này là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao năng lực an ninh mạng khu vực thông qua chia sẻ thông tin kịp thời và trao đổi các thông lệ tốt giữa các nước thành viên ASEAN".

ASEAN cũng đề cập việc xây dựng Hướng dẫn ASEAN về chính sách chống lừa đảo và các thông lệ tốt, cung cấp hướng dẫn thực tiễn cho các chính phủ, cơ quan quản lý viễn thông và những bên liên quan trong ngành nhằm tăng cường các biện pháp chống lừa đảo, cải thiện phối hợp và nâng cao khả năng chống chịu của người dân trước những hành vi gian lận trực tuyến. Khối này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của Bộ tiêu chí thực thi chuẩn mực ASEAN trong hỗ trợ các chuẩn mực tự nguyện, không ràng buộc về hành vi có trách nhiệm của quốc gia trên không gian mạng, phù hợp với ưu tiên quốc gia và luật pháp quốc tế. ASEAN đồng thời hoan nghênh các hướng dẫn tăng cường khả năng chống chịu và sửa chữa cáp ngầm biển của ASEAN nhằm thúc đẩy hợp tác khu vực, hài hòa hóa và bảo vệ hạ tầng số trọng yếu.

Trong thời gian tới, ASEAN bày tỏ ủng hộ việc xây dựng Báo cáo triển vọng phát triển Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN (ASCC) phiên bản 2.0 nhằm đánh giá tác động của quá trình số hóa đối với xã hội. Theo Chủ tịch ASEAN, báo cáo này dự kiến cung cấp cho các nước thành viên và các bên liên quan đánh giá toàn diện về những rủi ro an ninh con người gắn với số hóa trong khu vực, bao gồm khoảng cách số, tội phạm mạng, tin giả, thông tin sai lệch, cũng như mối đe dọa từ các vụ lừa đảo trực tuyến và trung tâm lừa đảo, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách và chiến lược hợp tác khu vực.

 Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy hoạch định chính sách, ra quyết định và xây dựng chương trình dựa trên dữ liệu và bằng chứng thực tiễn, trong bối cảnh nhu cầu của Cộng đồng ASEAN không ngừng thay đổi. ASEAN đánh giá cao việc tiếp tục sử dụng Hệ thống cơ sở dữ liệu giám sát và đánh giá ASCC (ADME) như một nền tảng quan trọng hỗ trợ triển khai các sáng kiến của cộng đồng này.

 Khối cũng bày tỏ mong đợi việc ra mắt ADME System 2.0 với các tính năng và năng lực nâng cấp, hỗ trợ thu thập và sử dụng dữ liệu phân tách theo giới tính một cách hệ thống nhằm tăng cường triển khai, giám sát, đánh giá và truyền thông về Kế hoạch chiến lược ASCC.