30 năm "Wannabe": Ca khúc đưa Spice Girls trở thành biểu tượng toàn cầu

Ba thập kỷ đã trôi qua kể từ khi Wannabe ra đời, nhưng giai điệu "I'll tell you what I want, what I really, really want…" vẫn có thể khiến hàng triệu người trên thế giới hát theo ngay từ những nốt đầu tiên.

Không chỉ là đĩa đơn đầu tay của nhóm Spice Girls, Wannabe còn là hiện tượng văn hóa đại chúng, mở ra kỷ nguyên của "Girl Power", biến 5 cô gái Anh thành nhóm nhạc nữ thành công nhất lịch sử và để lại ảnh hưởng sâu rộng lên âm nhạc, thời trang lẫn tư duy của cả một thế hệ.

Ngày 26/6 đánh dấu tròn 30 năm kể từ khi "Wannabe" được phát hành lần đầu tại Nhật Bản, trước khi chính thức ra mắt tại Anh vào ngày 8/7 cùng năm. Chỉ trong thời gian ngắn, ca khúc đã làm nên một trong những màn ra mắt ấn tượng nhất lịch sử nhạc pop.

Một ca khúc thay đổi lịch sử nhạc pop

Đầu năm 1994, năm cô gái trẻ gồm Melanie Brown, Melanie Chisholm, Emma Bunton, Geri Halliwell và Victoria Beckham được tuyển chọn từ hàng trăm ứng viên để thành lập một nhóm nhạc nữ mới.

Không muốn trở thành sản phẩm được "đóng gói" đơn thuần của ngành công nghiệp giải trí, năm thành viên chủ động tham gia sáng tác ca khúc cùng hai nhà sản xuất Matt Rowe và Richard "Biff" Stannard. Kết quả là Wannabe – một bài hát chỉ dài chưa đầy ba phút nhưng chứa đựng năng lượng bùng nổ, giai điệu gây nghiện và thông điệp đầy tự tin.

Điểm đặc biệt của Wannabe nằm ở chỗ ca khúc không nói về tình yêu theo cách truyền thống. Thay vào đó, lời hát khẳng định tình bạn quan trọng hơn tình yêu: "Nếu muốn là người yêu của tôi, trước tiên bạn phải làm bạn với bạn bè tôi". Chính thông điệp ấy đã tạo nên dấu ấn khác biệt giữa Spice Girls với phần còn lại của thị trường nhạc pop thời điểm đó.

Khi Wannabe bùng nổ, cụm từ "Girl Power" nhanh chóng trở thành hiện tượng toàn cầu. Thông điệp mà Spice Girls truyền tải khá đơn giản: phụ nữ có quyền tự tin, độc lập, nói lên suy nghĩ của mình và luôn trân trọng tình bạn giữa những người phụ nữ.

Dù khái niệm này sau đó nhận nhiều góc nhìn khác nhau từ giới học thuật, không thể phủ nhận rằng đối với hàng triệu thiếu nữ thập niên 1990, "Girl Power" đã trở thành nguồn cảm hứng để họ mạnh dạn thể hiện cá tính.

Nhà báo Dominic Mohan – người từng theo dõi làng nhạc Anh trong giai đoạn Spice Girls bùng nổ – nhận định rằng nhóm "không chỉ là một nhóm nhạc pop ăn khách nhất thời", mà đã tạo nên dấu ấn văn hóa vượt ra ngoài âm nhạc.

Từ nước Anh chinh phục cả thế giới

Sau khi phát hành, Wannabe nhanh chóng leo lên vị trí số 1 tại Anh rồi tiếp tục thống trị hàng loạt bảng xếp hạng quốc tế.

Đến cuối năm 1997, ca khúc đã đứng đầu bảng xếp hạng ở 37 quốc gia, trong đó có Mỹ, Canada, Australia, Đức và nhiều thị trường lớn khác.

Đây cũng trở thành đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại của một nhóm nhạc nữ – thành tích vẫn được nhắc đến như cột mốc gần như không thể thay thế trong lịch sử âm nhạc đại chúng.

Điều đáng chú ý là nước Mỹ – vốn luôn được xem là thị trường khó chinh phục với nghệ sĩ Anh – cũng nhanh chóng "đầu hàng" trước sức hút của năm cô gái. Wannabe vươn lên vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, mở đường cho làn sóng nhạc pop Anh tràn sang Bắc Mỹ cuối thập niên 1990.

Nếu ca khúc đã đủ gây nghiện thì video âm nhạc của Wannabe còn mang tính biểu tượng không kém.

Được đạo diễn bởi Johan Camitz, MV sử dụng phong cách one-shot (quay liên tục như một cú máy dài), ghi lại cảnh năm cô gái chạy khắp khách sạn Midland Grand ở London, nhảy múa, trêu đùa khách và phá vỡ mọi khuôn mẫu về hình ảnh các nhóm nhạc nữ lúc bấy giờ.

Video nhanh chóng được phát liên tục trên các kênh truyền hình âm nhạc, góp phần đưa Spice Girls trở thành cái tên được săn đón khắp thế giới.

Không chỉ âm nhạc mà còn là thời trang và văn hóa

Khó có nhóm nhạc nào tạo ra sức ảnh hưởng mạnh mẽ về hình ảnh như Spice Girls.

Mỗi thành viên đều xây dựng một cá tính riêng: Scary Spice cá tính mạnh, Sporty Spice năng động, Baby Spice ngọt ngào, Ginger Spice nổi loạn và Posh Spice sang trọng.

Chiếc váy in hình quốc kỳ Anh của Geri Halliwell, những bộ đồ thể thao của Mel C hay phong cách tối giản của Victoria Beckham đều trở thành biểu tượng thời trang của cuối những năm 1990.

Thành công của Wannabe cũng góp phần thúc đẩy làn sóng hàng hóa ăn theo: búp bê, trò chơi điện tử, phim điện ảnh, sách, nước giải khát, đồ lưu niệm… đưa Spice Girls trở thành một trong những thương hiệu giải trí lớn nhất thế giới.

Điều khiến Wannabe trở nên đặc biệt là sức sống bền bỉ. Theo thống kê được công bố trong các hoạt động kỷ niệm 30 năm, ca khúc đã đạt gần 1,5 tỷ lượt phát trên Spotify, tiếp tục được sử dụng rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội và vẫn xuất hiện trong vô số playlist nhạc thập niên 1990.

Ngay cả những người sinh ra nhiều năm sau khi ca khúc phát hành cũng dễ dàng nhận ra phần mở đầu và điệp khúc nổi tiếng của bài hát.

Trước đó, một nghiên cứu tại Anh từng xếp Wannabe là một trong những ca khúc pop dễ nhận biết nhất trong nhiều thập kỷ qua.

30 năm sau, Wannabe vẫn là lời tuyên ngôn của một thế hệ

Lịch sử nhạc pop từng chứng kiến rất nhiều bản hit thống trị bảng xếp hạng rồi nhanh chóng rơi vào quên lãng. Nhưng Wannabe lại là ngoại lệ.

30 năm sau ngày phát hành, ca khúc vẫn vang lên trong các bữa tiệc, sân vận động, chương trình truyền hình và trên các nền tảng trực tuyến. Điều còn lại không chỉ là một giai điệu bắt tai, mà là tinh thần lạc quan, sự tự tin và thông điệp về tình bạn mà Spice Girls gửi gắm.

Có lẽ đó cũng là lý do Wannabe chưa bao giờ chỉ là một ca khúc ăn khách. Nó đã trở thành biểu tượng của văn hóa đại chúng toàn cầu, đưa Spice Girls từ một nhóm nhạc mới nổi trở thành huyền thoại, đồng thời chứng minh rằng đôi khi chỉ cần chưa đầy ba phút âm nhạc cũng đủ để thay đổi cả lịch sử nhạc pop.

Kỷ niệm 30 năm với nhiều hoạt động đặc biệt

Nhân cột mốc ba thập kỷ, Spice Girls triển khai nhiều hoạt động tri ân người hâm mộ.

Nhóm phát hành phiên bản sưu tầm đặc biệt của Wannabe trên định dạng Tiny Vinyl (đĩa than mini) dành cho các nhà sưu tập, đồng thời hợp tác với Funko để ra mắt bộ mô hình lấy cảm hứng từ tạo hình trong MV kinh điển.

Đầu năm nay, Royal Mint (Xưởng đúc tiền Hoàng gia Anh) cũng phát hành đồng xu kỷ niệm Spice Girls, ghi nhận đóng góp đặc biệt của nhóm đối với văn hóa đại chúng Anh. Trong tuyên bố chính thức, các thành viên bày tỏ niềm tự hào khi trở thành nhóm nhạc nữ đầu tiên được Royal Mint vinh danh theo cách này.

Kỷ niệm 30 năm cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán về một màn tái hợp đầy đủ của năm thành viên.

Tuy nhiên, Mel C nhiều lần xác nhận hiện chưa có kế hoạch đoàn tụ chính thức trong năm 2026. Dù vậy, cô cho biết các thành viên vẫn giữ liên lạc thường xuyên và đều mong muốn sẽ cùng nhau thực hiện điều gì đó trong tương lai nếu thời điểm phù hợp.

Việc chưa thể tái hợp khiến không ít người hâm mộ tiếc nuối, bởi lần cuối cả năm thành viên cùng biểu diễn là tại lễ bế mạc Thế vận hội Mùa hè 2012 ở London – màn trình diễn được xem là một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất lịch sử nhạc pop Anh.