Xóm núi

(Bài dự thi) - Cuối tuần, Quốc - một cậu em “xã hội” - bảo: “Về nhà em đi, đằng nào ở Hà Nội chị cũng ngủ cho hết hai ngày”. Vậy là đi. Từ điểm dừng xe ven quốc lộ phải chạy 20km đường núi ngoằn nghèo nữa mới tới nhà.

Bữa trưa muộn, cả nhà ngồi đợi khi Quốc gọi điện nhờ hàng xóm nhắn hôm nay có khách. Cơm có măng rừng đắng đến chảy nước mắt, chấm với muối ớt lại thấy hợp nhau kỳ lạ, ăn không biết no. Bà nội và bố mẹ Quốc quý mến khách của con rất hồn nhiên, xưng “tao” gọi “mày” tự nhiên như người nhà: “Gắp cá gắp thịt đi, bổ béo gì cái măng ấy mà mày ăn tài thế”

Nửa buổi chiều, Quốc dắt con dao quắm thắt lưng, rủ: “Chị đi lên núi với em”. Ngay phía sau nhà Quốc là dãy núi thấp, nhìn thì rất gần, tưởng có thể chạm được vào màu xanh của rừng ngay được. Đường mòn theo dọc triền suối, mùa này nước cạn, chỉ róc rách luồn quanh những tảng đá nhẵn lì nằm cạnh nhau từ triệu năm trước. Quốc phăm phăm đi trước, tay phạt lia lịa những cành cây chìa ra lối đi. Được nửa quãng đường thì cảm giác hai bàn chân phồng rộp trong giày, cổ họng khô cháy, thấy hối hận vì không mang theo mấy lon nước ngọt. Quốc chạy xuống sát bờ suối, mang lên một cành cây có lá giống loại đót dùng làm miến được chặt vát một đầu: “Chị hút đi” Nước trong thân cây ngọt mát, có mùi thanh thanh, sau này mới biết đó là cây sa nhân. Người đi rừng không mang theo nhiều thứ lỉnh kỉnh, chỉ cần óc quan sát và phán đoán vì trong rừng luôn có sẵn những thứ cần cho sự sống.

Quốc xoải tay nằm bên cạnh hố nước rộng chừng một gian nhà (sao người ta lại đào…ao trên đỉnh núi nhỉ?), miệng nhấm nhấm cọng cỏ mật, giải đáp: “Bọn em đào hố nước này để giữ trâu. Nhà nông đi làm theo mùa vụ, phải luân phiên nhau thả trâu cho cả xóm. Một người không thể trông được mười mấy con trâu, đào cái hố này để chứa nước mưa, buổi trưa trâu mò lên đây tìm nước uống, không chạy lung tung nữa. Chiều ăn no sẽ tự theo đàn về tận nhà” Ra là vậy, không phải nước lúc nào cũng chảy về chỗ thấp. Có lúc phải đi ngược quy luật để hình thành phản xạ có điều kiện cho vật nuôi khiến chúng tuân theo ý muốn của con người.

Đường quay về đã quen, lại xuống dốc nên nhanh hơn lúc đi. Quốc dặn: “Chị cẩn thận đấy, đi xuống dễ bị ngã vì chùng chân”. Xuống đến chân núi là quãng đồng bằng phẳng hiếm hoi, mạ vừa bén rễ, một màu xanh non ánh lên trong ráng chiều. Đây là xã cuối cùng của huyện vừa được kéo điện về, những cột điện tự tạo từ thân tre, cây bạch đàn lêu đêu đứng giữa đồng, trên đầu mắc song song hai sợi dây màu xanh đỏ. Trên hai đường dây, cứ khoảng 2-3m lại mắc vào đó một ngọn tre hoặc cành cây nhỏ còn nguyên gai góc. Quốc giải thích: “Đường dây này phải mắc lại đến lần thứ ba rồi đấy chị ạ. Bọn nghiện liều lắm, dây mắc buổi sáng thì đến tối, chúng mang kìm ra cắt nghiến đi bán đồng nát. Có đứa bị điện giật chết mà chúng cũng chẳng sợ. Sau dân làng mới nghĩ ra cách buộc thêm những cành gai vào để chúng cắt xuống thì cũng phải mất thời gian gỡ gai, may ra bảo vệ đi tuần phát hiện được”.

Chiều Chủ nhật Quốc chở ra bến xe, bà nội cố ấn vào tay cân chè Tân Cương chính hiệu: “Mang về mà uống con ạ, chúng mày còn trẻ mà cứ cà phê cà pháo nó hư người ra”. Bà ơi, bà ở tận xóm núi này sao biết đi uống cafe’ là “hư người”…

Xóm núi lùi dần ở phía sau, lại sắp trở về với đời phố ồn ã bỏng sôi. Quốc đứng bên cửa xe, tần ngần: “Chị về nhé. Có dịp nào đi công tác trên này nhớ rẽ vào nhà em. Tuần sau em bay rồi, không biết bao giờ về để gặp chị” Bây giờ mới nhớ, Quốc đã hoàn tất thủ tục xuất khẩu lao động tận Châu âu, sang đó có người bà con xa đang cần người làm, sau này sẽ tìm cách bảo lãnh cho ở lại lâu dài.

Tạm biệt xóm núi nghèo khó mà ấm áp chân tình. Tạm biệt những con người luôn biết tìm cách thích nghi với cuộc sống còn bao thử thách, gian nan. Để sống, và hy vọng…

Phạm Thị Phong Lan