(TT&VH) - Tôi lên Đồng Văn lần đầu vào tháng 9 năm 1973. Những năm ấy Ủy ban huyện đóng ở Phó Bảng. Dưới lòng thung bên đường vào phố huyện có trại nhân giống su hào, cải bắp.
1. Ở nơi có độ lạnh thứ nhì cao nguyên này su hào và cải bắp mới trổ hoa cho hạt giống. Trong trại còn có cả vườn tam thất. Những luống tam thất chìm trong ánh sáng lờ nhờ do bị lợp kín bằng những chùm lá sa mu. Giám đốc vườn ươm tên là Phú uống rượu như thụi, đãi tôi món thịt bò xào xuyên khung (tên một vị thuốc nam) thơm lừng. Anh bảo: xuyên khung ở đây hợp đất nên tốt lắm, nhưng khốn nỗi nhà nước thu mua bập bõm nên dân chán ngấy. Trước đây mấy năm, đầu mùa vận động trồng, bà con khấp khởi mừng, hối hả chăm bón nhưng rồi cuối mùa xuyên khung tốt nhất cũng không được cửa hàng thu mua chào đón, lại thông báo không có kế hoạch thu mua nữa. Hỏi tại sao thì không ai trả lời, dân Mông nói cán bộ nó gẫy lưỡi rồi nên không nói được nữa, mặc dù cái tài nhất của cán bộ là nói. Năm ấy xuyên khung thồ từ bản lên cửa hàng thu mua huyện không bán được. Cuối cùng biết chờ vô ích, dân ném thối đầy đường. Họ bảo nhau kế hoạch gì thì cũng chẳng thoát khỏi cách dựa vào đá mà kiếm ăn. Vẫn chỉ là cậy kẽ đá thả hạt ngô, hạt đỗ tuơng như bao đời người Mông vẫn làm là chắc nhất.
2. Ông Chu Bá Nam, anh nhà văn Đỗ Chu từng du học ở Đông Âu là kĩ sư hóa. Mấy chục năm trước ông đã lăn lóc trên cao nguyên Đồng văn nghiên cứu việc chiết xuất tinh dầu cây bạc hà, loài cây mọc dại đầy trên cao nguyên. Ông đã thành công. Dự án cấp nhà nước đầu tư cả đống tiền nhưng rồi chẳng ai ngó đến dù công trình được đánh giá cao. Cho dù loại dầu này có giá trị thương phẩm cao cũng chẳng thấy ai màng.
Mới đây gặp ở Đà Lạt, ông Chu Bá Nam vẫn bần thần về cái công trình khoa học có ý nghĩa cho một vùng đất để cải thiện đời sống người dân đã bị vứt bỏ mà chẳng biết trách ai. Giá trị hoa bạc hà trên cao nguyên bây giờ lại ăn ghẹ theo loài ong. Hôm nay lên cao nguyên, mật ong hoa bạc hà được quảng cáo là đặc sản dành cho những toán du lịch nhỏ lẻ.
Chuyện của ông Nam thực ra không phải là ví dụ đơn lẻ. Người ta có thể bỏ cả mươi triệu đô la cho một cuộc chơi phù phiếm, nhưng chỉ phần nhỏ trong số đó để khai thác kinh tế lại bị thờ ơ. Đó là những câu hỏi mà người cần nghe lại luôn bỏ đi máy trợ thính. Cho nên cao nguyên mãi chỉ dừng lại ở những tiềm năng.
3. Tôi đã cả chục lần lên cao nguyên, chỉ biết mê mẩn với đá đủ loại. Quẩn quanh chụp ảnh đá, những người chơi non bộ nằm mơ cũng không nghĩ ra vẻ đẹp lạ lùng đến thế.
Trước cửa ngõ Vần Chải, dưới nắng ong vàng và chập trùng đá, trồi lên bơi trong bạt ngàn tím ngát hoa cứt lợn. Chị Bình, con gái cựu đại sứ Nguyễn Trọng Vĩnh bảo dân dã gọi thế, nhưng loài hoa này có cái tên rất hay đấy, nó là “phương thảo”. Tôi giật mình nhớ lại bài thơ tứ tuyệt trên bộ tứ bình phong cảnh: “Xuân du phương thảo địa/ Hạ thưởng lục hà trì/ Thu ẩm hoàng hoa tửu/ Đông ngâm bạch tuyết thi”. Từ “phương thảo” lâu nay chỉ được giải thích đó là mùa xuân đi chơi ở vùng cỏ non. Phương thảo là loài dược thảo trên núi, còn sen ở ao - là chỗ trũng, đối nhau chan chát mà không nhận ra. Lại một lần để biết đúng tên một loài cây tôi phải lên đến Đồng Văn.
4. Mùng 4 tháng Mười năm nay, cao nguyên đá Đồng văn – Mèo Vạc (Hà Giang) trở thành Công viên địa chất toàn cầu. Có ý kiến đóng đinh rằng danh hiệu ấy không chỉ giúp Việt Nam có thêm một di sản mang tầm thế giới mà còn là cơ hội giúp người dân nơi địa đầu Tổ quốc có cơ hội thoát nghèo. Liệu có dễ thế không, chỉ sau một sự công nhận? Lúc nào cũng chỉ là cơ hội. Tôi vẫn nghi ngờ về điều đó.
5. Đứng dưới chân cột cờ Lũng Cú lộng gió, tôi đọc được dòng ghi chú hình ảnh một côn trùng nhỏ như con muỗi có hình cánh phượng: “Vị trí có hóa thạch bọ ba thùy của công viên địa chất - kiểu di sản cổ sinh - tọa độ….”
Tôi nhìn phiến đá có dấu vết con bọ, đó là những phiến đá nhiều lớp xếp như chồng vở cũ nát chẳng có gì đáng để ý. Thì ra những giá trị của cao nguyên không chỉ nằm ở những khối đá cảnh đẹp tuyệt vời, mà còn ở lớp đá non mỏng manh dễ vỡ. Nếu không có chỉ dẫn của các nhà khoa học thì một lần nữa tôi lại mắc một sai lầm chết người.
Cao nguyên đá quá huyền bí. Đi bao nhiêu lần mà chỉ mới cảm nhận được tí bề ngoài. Còn sau nó, con người cao nguyên và những giá trị thầm kín khác, với tôi vẫn là khoảng trống mênh mông.
Sau khi tiền vệ Julien Nguyễn bày tỏ mong muốn về thi đấu cho đội tuyển Việt Nam, nhiều người hâm mộ đã rất kỳ vọng vào cái ngày được chứng kiến anh thi đấu cho “những chiến binh sao vàng”.
Một lần nữa, HLV Jose Mourinho trở thành tâm điểm của sự chú ý khi có hành động gây tranh cãi trong trận thua 1-2 của Fenerbahce trước kình địch Galatasaray tại tứ kết Cúp Quốc Gia Thổ Nhĩ Kỳ.
Từ bao đời nay, Tín ngưỡng thờ cúng các vua Hùng đã trở thành bản sắc văn hóa, đạo lý truyền thống của người Việt Nam, thể hiện lòng biết ơn của các thế hệ con cháu với công đức tổ tiên trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.
Phạm Bình Chương là một họa sĩ đặc biệt của nền mỹ thuật Việt Nam, người đã dành trọn hơn 20 năm sự nghiệp để khám phá và tái hiện vẻ đẹp của Hà Nội. 6 triển lãm cá nhân chỉ vẽ về Hà Nôi đã ra mắt của anh là hành trình không ngừng sáng tạo để giữ vững chất riêng và lan tỏa tình yêu ấy đến với công chúng.
Giá vàng thế giới tiếp tục tăng trong phiên giao dịch ngày 2/4, tiến sát mức cao nhất mọi thời đại, nhờ dòng vốn đổ vào các kênh đầu tư an toàn sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch áp thuế quan đối ứng, làm leo thang căng thẳng thương mại.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, dự báo ngày và đêm 03/4 khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sáng sớm và đêm trời rét, trưa chiều giảm mây trời nắng, có nơi nhiệt độ lên 27 độ C. Tây Nguyên và Nam Bộ chiều tối và đêm vẫn có mưa rào và dông vài nơi.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 2/4 (giờ địa phương) đã công bố áp mức thuế cơ bản 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới và mức thuế quan cao hơn đối với hàng chục quốc gia có thặng dư thương mại với Mỹ.
Ngày 3/4/2025, năng lượng vũ trụ và sự chuyển động của các yếu tố phong thủy mang đến những ảnh hưởng độc đáo cho từng con giáp trong hệ thống tử vi Á Đông.
Nhiều người khá ngạc nhiên với tình trạng nhiều đồ vật hữu cơ, vốn để trong môi trường bình thường chỉ vài ba ngày đã hỏng hoặc biến mất, bỗng được phát hiện ở những hố băng hay đầm lầy nhiều ngàn năm tuổi vẫn còn như mới...
Chiến thắng Fulham giúp Arsenal tiếp tục nuôi hy vọng mong manh bám đuổi Liverpool trong cuộc đua vô địch Premier League. Tiếc thay, niềm vui của thầy trò Mikel Arteta lại không thể trọn vẹn vì chấn thương lại tìm đến một trung vệ.
Trận derby London giữa Chelsea và Tottenham tại Stamford Bridge hứa hẹn sẽ là một cuộc đối đầu nảy lửa khi cả 2 đội đều đang khao khát chiến thắng để cải thiện vị trí trên bảng xếp hạng Premier League.
Novak Djokovic đã rời loạt giải sân cứng với nhiều điều cần suy ngẫm. Và sắp tới, anh sẽ đón sinh nhật thứ 38 trên mặt sân đất nện. Danh hiệu thứ 100 cho siêu sao người Serbia?
Như một điệp khúc quen thuộc, mỗi khi MU của Ruben Amorim bật tín hiệu hồi sinh thì một trận thua lại gõ cửa. Lần này là một cú ngã đau ở City Ground và kẻ gieo sầu cho MU lại là một người cũ, Anthony Elanga.
Real Madrid đã đặt viên gạch đầu tiên trong tham vọng giành cú ăn ba của mùa giải, sau cuộc rượt đuổi tỉ số với Real Sociedad ở lượt về bán kết Cúp nhà Vua (4-4), để giành quyền vào chung kết.
Vào lúc 15h00 hôm nay (3/4), trên sân bóng Học viện Cảnh sát nhân dân sẽ diễn ra trận đấu giao hữu quốc tế giữa đội tuyển U17 nữ Việt Nam và đội tuyển U17 nữ Thái Lan. Trước đó, hôm qua (2/4), HLV trưởng 2 đội đã có những nhận định tại cuộc họp báo trước trận diễn ra tại trụ sở VFF.