"Voices for Tomorrow": Kể chuyện phát triển bền vững bằng phim tài liệu

"Voices for Tomorrow": Khi phim tài liệu lên tiếng cho những vấn đề của mai sau

Từ năm 2021, Viện Goethe tại Hà Nội phối hợp cùng Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Tài năng Điện ảnh (TPD) xây dựng "Voices for Tomorrow" như một không gian giao thoa giữa thực hành nghệ thuật và các vấn đề xã hội. Thông qua lăng kính phim tài liệu, dự án không chỉ phản ánh những lát cắt đời sống mà còn mở ra đối thoại về các thách thức đương đại.

Trở lại năm 2026, sáng kiến tập trung vào bốn chủ đề trọng tâm: hòa nhập xã hội, sinh kế, quản lý rác thải và phát triển đô thị. Từ những câu chuyện cụ thể tại Việt Nam, các dự án phim mang đến góc nhìn gần gũi, chân thực về đời sống cộng đồng, đồng thời khơi gợi những suy ngẫm về tính bền vững trong phát triển.

Ông Oliver Brandt, Viện trưởng Viện Goethe tại Hà Nội cho biết, "chúng ta đang sống trong một thế giới phức tạp với nhiều vấn đề nảy sinh mỗi ngày, trong khi báo chí đôi khi không có đủ thời gian để đi sâu. Ngược lại, các nhà làm phim tài liệu có điều kiện nghiên cứu kỹ lưỡng hơn". Với "Voices for Tomorrow", ông kỳ vọng các nhà làm phim sẽ có thêm thời gian, nguồn lực để nghiên cứu bài bản, đồng thời nâng cao chất lượng âm thanh và kỹ năng kỹ thuật.

Ba dự án phim được lựa chọn năm nay khai thác những lát cắt đa dạng của đời sống đương đại. "Đầm Phá Tam Giang/Pha Tam Giang Lagoon" theo chân một người dân gắn bó hơn 25 năm với đầm phá, cùng cộng đồng kiên trì bảo tồn rừng bần chua, "lá chắn xanh" trước biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường.

"Sống độc lập/Independent Living" khắc họa hành trình mưu sinh và đấu tranh của một người đàn ông bại não trong bối cảnh đô thị còn nhiều rào cản, qua đó đặt ra câu hỏi về quyền được sống độc lập của người khuyết tật.

"Lội nhớt/Hanoi is Drenching" đưa người xem vào không gian club ngầm của Hà Nội, nơi một thế hệ nghệ sĩ queer đang định hình bản sắc và ký ức cộng đồng.

Chia sẻ thêm về dự án, ông Nguyễn Hoàng Phương, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Tài năng Điện ảnh (TPD) cho biết, mùa năm 2026 tập trung nhiều hơn vào các nhà làm phim. Các nhà làm phim có thể tự tìm đề tài, tìm các tổ chức xã hội dân sự, qua đó chủ động hơn trong quá trình sáng tạo. Đặc biệt, các nhà làm phim năm nay khá trẻ, trẻ hơn so với hai mùa trước, song đã có những kinh nghiệm nhất định trong làm phim tài liệu. Đây là cơ hội để họ tìm kiếm những đề tài, nhân vật có ý nghĩa và tạo ra tác động xã hội.

Một trong những điểm mới của giai đoạn 2025–2027 là cách tiếp cận linh hoạt hơn trong quá trình sản xuất. Lần đầu tiên, các nhà làm phim chủ động lựa chọn đối tác là các tổ chức xã hội dân sự (CSO), từ đó xây dựng dự án dựa trên định hướng sáng tạo cá nhân nhưng vẫn bám sát thực tiễn. Song song với đó, các hoạt động đào tạo chuyên sâu cũng được tăng cường, trong đó có workshop âm thanh tiền kỳ với sự đồng hành của Haki Sound, nhằm nâng cao chất lượng kỹ thuật cho các tác phẩm.

Tham gia cố vấn cho chương trình là các nhà làm phim giàu kinh nghiệm đến từ Việt Nam và Đức, gồm Hà Lệ Diễm, Nguyễn Hồng Anh và Nguyễn Hồng Quân. Sự đa dạng trong thực hành sáng tạo của ban cố vấn được kỳ vọng sẽ mang đến những góc nhìn phong phú cho các dự án tham gia.

Thông qua quá trình hợp tác chặt chẽ giữa các nhà làm phim và các tổ chức xã hội, "Voices for Tomorrow" không chỉ phản ánh những vấn đề môi trường - xã hội mà còn góp phần đưa phim tài liệu Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế. Đây cũng là một nỗ lực nhằm khẳng định vai trò của điện ảnh như một phương tiện đối thoại, kết nối và thúc đẩy nhận thức về phát triển bền vững trong bối cảnh hiện nay.