Vở diễn 'Sơn thần thủy quái': Công nghệ mở thêm không gian kể chuyện cho xiếc

Vở diễn 'Sơn thần Thủy quái', tác phẩm lần đầu kết hợp nghệ thuật xiếc với công nghệ 3D mapping, sân khấu nước, ánh sáng và các hiệu ứng hiện đại, mang đến cách tiếp cận mới với truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh đang rất thu hút khán giả các lứa tuổi đến với rạp Xiếc Trung ương, Hà Nội.

Lấy cảm hứng từ câu chuyện quen thuộc về cuộc thi tài kén rể của Vua Hùng với các nhân vật Sơn Tinh, Thủy Tinh và Mỵ Nương, điểm đáng chú ý của vở diễn "Sơn thần Thủy quái" của Liên đoàn Xiếc Việt Nam là các tiết mục xiếc không được xây dựng như những màn biểu diễn độc lập mà được kết nối thành một mạch kịch xuyên suốt. 

Từ không gian thanh bình thời các Vua Hùng, cuộc gặp gỡ và tranh tài giữa Sơn Tinh - Thủy Tinh, câu chuyện mở ra hai thế giới đối lập của núi rừng và đại dương, rồi được đẩy lên cao trào bằng cuộc đại chiến giữa Đất và Nước trước khi khép lại bằng thông điệp về tình yêu, sự đoàn kết và sức mạnh của con người.

Bày tỏ bất ngờ khi xem vở diễn, bà Cao Thị Hiên, phường Bạch Mai, TP Hà Nội nói: "Ấn tượng nhất là màn múa lửa, Liên đoàn Xiếc đã có đổi mới rất lớn, các màn diễn vô cùng sinh động, hấp dẫn.  Trong khi đó, bà Lưu Thị Bích Lan, phường Hai Bà Trưng, TP Hà Nội  cũng rất thích những màn xiếc kết hợp nước - lửa. Bà đánh giá cao sự vào vai cũng như kỹ thuật xiếc của các nghệ sĩ. 

Vở xiếc "Sơn thần Thủy quái", tác phẩm lần đầu kết hợp nghệ thuật xiếc với công nghệ 3D mapping, sân khấu nước, ánh sáng và các hiệu ứng hiện đại, mang đến cách tiếp cận mới với truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh đang rất thu hút khán giả. Ảnh: BTC

Công nghệ được đưa vào như một bộ phận của ngôn ngữ sân khấu, thay vì chỉ đóng vai trò tạo hiệu ứng. Với công nghệ 3D mapping, sân khấu liên tục biến đổi theo diễn biến câu chuyện, từ bầu trời, núi rừng, cây cối, muông thú trong thế giới của Sơn Tinh đến không gian đại dương huyền ảo của Thủy Tinh. 

Công nghệ mới, sân khấu nước, ánh sáng và các hiệu ứng hiện đại và hình ảnh góp phần đưa khán giả vào thế giới của các nhân vật, đồng thời mở rộng khả năng biểu đạt của sân khấu xiếc.

NSND Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam chia sẻ, Liên đoàn phối hợp với một đơn vị về công nghệ màn hình LED 3D 360 độ. "Thực sự với kịch bản được xây dựng chu đáo, chúng tôi đã kết hợp ứng dụng công nghệ, đặc biệt là ứng dụng công nghệ về nước cải tạo ngay trong Rạp xiếc Trung ương. Để làm được việc này, chúng tôi đã chuẩn bị rất kỹ từ lâu, với mong muốn ấp ủ mang đến cho khán giả trải nghiệm không gian mới tại rạp xiếc - một sản phẩm nghệ thuật mang tính chất hội nhập quốc tế. Đây cũng là hướng phát triển của Liên đoàn Xiếc theo tinh thần của Nghị quyết 80 và Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị", ông Thắng nói.

Chia sẻ về những thách thức kỹ thuật trong quá trình triển khai dự án, chị Nguyễn Linh Chi - Đại diện đơn vị vận hành công nghệ (Công ty Lumi Show) - cho biết có sự khác biệt rất lớn giữa bản thiết kế trên máy tính và thực tế biểu diễn.

“Khi dựng các hình ảnh đồ họa trên máy tính thì nhìn rất đẹp. Nhưng khi đưa vào không gian thực tế với công nghệ 3D Mapping và Panorama Mapping trên một diện tích sàn lớn, góc nhìn của khán giả lại xuất hiện những điểm chưa hợp lý,” chị Chi cho biết. 

Từ thực tế vận hành, đội ngũ kỹ thuật nhận ra một bài học đắt giá: một sân khấu hoàn hảo nhìn từ phòng điều khiển chưa chắc đã mang lại hiệu ứng tương tự dưới góc nhìn của người xem bên dưới.

Để giải quyết bài toán này, ê-kíp vận hành công nghệ đã phải nhanh chóng điều chỉnh phương án xử lý nội dung. Chị Linh Chi nhấn mạnh: “Ở khâu chuẩn bị nội dung mapping, chúng tôi phải thiết kế lại sao cho hài hòa, tối ưu hóa trải nghiệm ở từng vị trí ngồi và mang lại cảm giác thật liền mạch cho khán giả.”

Tuy nhiên, dù được đầu tư về công nghệ, nghệ thuật xiếc và người nghệ sĩ vẫn là trung tâm của vở diễn. Các kỹ thuật đu dây, nhào lộn, thăng bằng, xiếc thú, ảo thuật và biểu diễn trên không được lựa chọn, sắp xếp để phục vụ diễn biến câu chuyện.

Nghệ sĩ xiếc Nguyễn Văn Thái, Vai Thủy tinh, Vở xiếc "Sơn thần thủy quái" bày tỏ: "Về kỹ thuật, chúng tôi đã phải luyện tập thuần thục các động tác xiếc. Tuy nhiên, khi kết hợp với hiệu ứng ánh sáng và công nghệ mapping, chúng tôi lại phải điều chỉnh, lựa chọn lại các động tác khác để sắp đặt cho phù hợp. Ví dụ, bình thường chúng tôi chỉ mất khoảng 5 tháng tập luyện, nhưng khi đưa ánh sáng mới và sự kết hợp của công nghệ mapping vào, mọi thứ thay đổi buộc chúng tôi phải tập lại từ đầu với những động tác khác, làm thời gian kéo dài hơn."

Ê-kíp thực hiện không chỉ đặt mục tiêu đưa một truyền thuyết quen thuộc lên sân khấu mà còn tìm kiếm một phương thức kể mới, trực quan và giàu trải nghiệm hơn đối với khán giả hôm nay. Ảnh: BTC

Bạn Trần Thị Hồng Anh, TP Hà Nội cho biết, "Rất bất ngờ khi mọi người đưa cả nước và đủ thứ hiệu ứng vào. Sau khi xem xong, được trò chuyện với các nghệ sĩ xiếc, em lại càng xúc động hơn trước sự đầu tư cũng như tâm huyết của mọi người. Tất cả các anh chị từ vai chính đến các vai khác thì mọi người đều luôn nỗ lực và thể hiện tốt nhất phần biểu diễn của mình. Đó là điều mà em rất trân trọng. Mọi người hoàn toàn xứng đáng được biết đến nhiều hơn, cả trong nước lẫn quốc tế."

Vở diễn "Sơn Thần - Thủy Quái" có thời lượng khoảng 75 phút, hướng tới khán giả gia đình và thiếu nhi nhưng vẫn được xây dựng với quy mô của một chương trình xiếc sân khấu lớn. Ê-kíp thực hiện không chỉ đặt mục tiêu đưa một truyền thuyết quen thuộc lên sân khấu mà còn tìm kiếm một phương thức kể mới, trực quan và giàu trải nghiệm hơn đối với khán giả hôm nay./.