Ngày 5/2/2026, báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức khánh thành và bàn giao công trình cải tạo, sửa chữa Trường Mầm non An Bình, xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai.

Đây là công trình thứ 5 thuộc chương trình "Vì mái trường cho em" do báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) thực hiện, với tổng kinh phí đầu tư gần 400 triệu đồng. Sự kiện không chỉ giải quyết bài toán cơ sở vật chất cấp thiết cho nhà trường, mà còn minh chứng cho cam kết hành động của Thể thao và Văn hóa: biến sự thấu cảm thành hành động, để những lớp học vùng cao không chỉ kiên cố bằng gạch đá, mà còn ấm áp bởi tình người.

Đông Cuông là xã vùng cao đặc biệt khó khăn, nơi địa hình chia cắt mạnh bởi núi đồi và sông suối. Với 40% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế của người dân nơi đây chủ yếu dựa vào nương rẫy, cái nghèo vẫn còn đeo bám dai dẳng. Trong bối cảnh ấy, việc đảm bảo một môi trường giáo dục đầy đủ, tiện nghi cho con trẻ là một bài toán nan giải đối với chính quyền địa phương trong nhiều năm qua.

Đoàn công tác của báo Thể thao và Văn hóa đến Trường Mầm non An Bình, xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai

Những ai đã từng đặt chân đến điểm trường An Bình (thuộc Trường Mầm non xã Đông Cuông) trước đây mới thấu hiểu được giá trị của sự thay đổi ngày hôm nay. Giữa cái lạnh cắt da cắt thịt của vùng núi Tây Bắc, những lớp học cũ kỹ, xuống cấp từng là nơi "trú ngụ" của con chữ. Nhưng nỗi ám ảnh lớn nhất, dai dẳng nhất đối với cả cô và trò nơi đây không chỉ là mái tôn dột nát hay vách tường nứt nẻ, mà chính là khu công trình phụ - nơi lẽ ra phải đảm bảo những nhu cầu vệ sinh tối thiểu nhất của cô, trò nơi đây.

Khu lớp học Trường Mầm non An Bình

Trước khi nhận được sự hỗ trợ của chương trình "Vì mái trường cho em", điểm trường An Bình, đặc biệt là điểm lẻ Khe Trang, là một bức tranh xám màu về cơ sở vật chất. Trong đó, khu vực vệ sinh - hạng mục tưởng chừng như phụ nhưng lại thiết yếu bậc nhất - lại là nỗi trăn trở lớn nhất.

Bà Hà Thị Hương Mai, Phó Chủ tịch UBND xã Đông Cuông không giấu được sự xúc động khi nhớ lại giai đoạn trước cải tạo. Bà nói: "Địa phương chúng tôi là xã vùng cao, nguồn lực nội tại còn vô vàn khó khăn. Trước đây, mỗi lần xuống thăm trường, nhìn cảnh các cháu học sinh phải sinh hoạt trong điều kiện thiếu thốn, nhất là khu vệ sinh tạm bợ, xuống cấp trầm trọng, chúng tôi xót xa vô cùng. Khu vệ sinh cũ không có mái che kiên cố, nền đất ẩm thấp, hễ mưa là ngập, nắng là bốc mùi. Chúng tôi luôn đau đáu muốn xây mới cho các cháu, nhưng ngân sách địa phương eo hẹp nên chưa thể cải tạo. Sự thiếu thốn ấy không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của các cháu mà còn là rào cản lớn trong việc vận động bà con dân tộc đưa trẻ đến trường".

Lời chia sẻ của vị lãnh đạo xã cũng chính là thực tế trần trụi mà các cô giáo cắm bản phải đối mặt hàng ngày. Cô giáo Vũ Thị Nhung, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non An Bình - người trực tiếp quản lý và chăm sóc các em, đã có những lời tâm sự "gan ruột" về những ngày tháng vừa dạy học, vừa nơm nớp lo âu:

"Mùa đông ở Lào Cai gió lùa hun hút, các con đi vệ sinh mà cô giáo cứ thắt ruột vì sợ các con cảm lạnh. Nhưng sợ nhất là vấn đề an toàn và dịch bệnh. Khu vệ sinh cũ không có hệ thống thoát nước đảm bảo, rất mất vệ sinh. Là người làm nghề nuôi dạy trẻ, chúng tôi luôn coi các cháu như con đẻ của mình. Nhìn các con không có nổi một chỗ đi vệ sinh sạch sẽ, tử tế, chúng tôi cảm thấy có lỗi vô cùng nhưng cũng chỉ biết khắc phục tạm thời chứ không có kinh phí để xây mới".

Nhà báo Nguyễn Thiện Thuật cùng đại diện lãnh đạo xã và Trường Mầm non An Bình mở băng khánh thành công trình sửa chữa, cải tạo Trường Mầm non An Bình

Nỗi lo ấy không chỉ dừng lại ở phía nhà trường hay chính quyền, mà còn là tảng đá đè nặng trong lòng các bậc phụ huynh. Ông Hoàng Văn Thiệu, Hội trưởng Hội Phụ huynh học sinh tại Điểm trường Khe Trang (thuộc Trường Mầm non An Bình), đại diện cho tiếng nói của hàng trăm phụ huynh người dân tộc, đã phát biểu với sự chân chất nhưng đầy day dứt:

"Bố mẹ đi làm nương rẫy, gửi con ở trường là tin tưởng các cô hoàn toàn. Nhưng thú thật, trước đây nhìn cái nhà vệ sinh của trường, chúng tôi lo lắm. Sợ nhất là rắn rết, côn trùng chui vào vì nó nằm ngay sát bìa rừng mà lại không kín đáo. Nhiều cháu về nhà kể chuyện sợ đi vệ sinh ở trường, thậm chí nhịn đi vệ sinh vì sợ bẩn, sợ tối. Phụ huynh chúng tôi chỉ mong sao có một cái nhà vệ sinh sạch sẽ, kín gió để các cháu yên tâm học hành, bố mẹ cũng yên tâm đi làm".

Lãnh đạo báo Thể thao và Văn hóa thăm các lớp học và tặng quà cho các em nhỏ

Ba con người, ba cương vị khác nhau, nhưng cùng chung một nỗi niềm mang tên "công trình phụ". Đó là những lời nói thật, nói thẳng, phản ánh đúng hiện trạng thiếu thốn đến xót xa của giáo dục vùng cao, nơi mà một công trình vệ sinh đạt chuẩn cũng trở thành một ước mơ xa xỉ.

Chính từ những khảo sát thực tế, báo Thể thao và Văn hóa đã quyết định hành động. Không chỉ phản ánh sự khó khăn trên mặt báo để kêu gọi lòng trắc ẩn chung chung, tờ báo đã trực tiếp đứng ra làm cầu nối, vận động các nguồn lực xã hội, các nhà tài trợ để hiện thực hóa ước mơ cho cô trò An Bình.

Dự án cải tạo Trường Mầm non An Bình với tổng kinh phí đầu tư gần 400 triệu đồng đã được triển khai thần tốc, trong đó tập trung cải tạo và xây mới hoàn toàn hệ thống công trình phụ khép kín, hiện đại và đạt chuẩn.

Ngày 5/2/2026, đứng trước công trình mới, những lo âu của ông Thiệu, nỗi trăn trở của cô Nhung hay sự áy náy của bà Mai đã hoàn toàn tan biến. Thay vào đó là những nụ cười mãn nguyện. Khu vệ sinh mới được ốp gạch men sáng bóng, có hệ thống nước sạch, đèn chiếu sáng và quan trọng nhất là kín gió, an toàn tuyệt đối. Từ nay, những đứa trẻ vùng cao Đông Cuông sẽ không còn phải co ro trong gió lạnh hay sợ hãi mỗi khi có nhu cầu sinh hoạt cá nhân.

Khu vệ sinh mới được ốp gạch men sáng bóng, có hệ thống nước sạch, đèn chiếu sáng và quan trọng nhất là kín gió, an toàn tuyệt đối

Công trình tại xã Đông Cuông không phải là một nỗ lực đơn lẻ. Đây là "trái ngọt" thứ 5 của chương trình thiện nguyện "Vì mái trường cho em" do báo Thể thao và Văn hóa khởi xướng.

Bắt đầu từ tháng 4/2022, giữa bối cảnh đất nước vừa gượng dậy sau đại dịch, chương trình đã ra đời với mục tiêu cao cả: Hỗ trợ xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất cho các điểm trường vùng sâu, vùng xa trên khắp cả nước. Gần 4 năm qua, hành trình ấy chưa bao giờ ngơi nghỉ. Những phóng viên, biên tập viên của báo Thể thao và Văn hóa, bên cạnh cây bút, máy ảnh, đã quen thuộc với những chuyến đi tiền trạm, những buổi giám sát thi công, những lần vận chuyển vật liệu lên non cao.

Nhà báo Nguyễn Thiện Thuật, Tổng biên tập báo Thể thao và Văn hóa tặng quà cho các em nhỏ tại điểm Trường mầm non Khe Trang (thuộc Trường Mầm non An Bình)

Tại sao một tờ báo chuyên về Thể thao và Văn hóa lại nặng lòng với công tác thiện nguyện giáo dục đến vậy? Câu trả lời nằm ở cốt lõi của "Văn hóa" và tinh thần "Thể thao". Văn hóa là sự sẻ chia, là tính nhân văn, là tình người. Thể thao là ý chí vượt khó, là sự vươn lên không ngừng nghỉ. Việc xây dựng những ngôi trường khang trang cho trẻ em vùng cao chính là sự kết hợp hoàn hảo của hai yếu tố đó: Mang văn hóa, tri thức đến với các em và tiếp thêm sức mạnh (thể chất lẫn tinh thần) để các em vượt qua nghịch cảnh nghèo khó.

Nụ cười mãn nguyện của các cô giáo điểm trường Khe Trang

"Trong thời đại bùng nổ thông tin, khi mà báo chí đôi khi bị cuốn vào vòng xoáy của "view", của tin tức giật gân, thì những chương trình như "Vì mái trường cho em" là một nốt trầm quý giá, khẳng định lại giá trị cốt lõi của người làm báo cách mạng trong thời đại mới. Đó là, báo chí không đứng ngoài cuộc sống, báo chí kiến tạo cuộc sống. Mỗi bài báo viết về nỗi khổ của dân không chỉ để lấy nước mắt độc giả, mà phải là khởi đầu cho một giải pháp, một sự thay đổi thực tế" - Bà Hà Thị Hương Mai, Phó Chủ tịch UBND xã Đông Cuông nhấn mạnh.