Về lại "Cố hương muôn nghìn cảnh cũ đồ xưa"

Tập tản văn "Cố hương muôn nghìn cảnh cũ đồ xưa" (NXB Đồng Nai, Book Hunter) của tác giả Nguyễn Quốc Vương gợi mở hành trình trở về với ký ức làng quê cùng những giá trị văn hóa đang dần lùi xa trong đời sống hiện đại.

Chia sẻ tại buổi ra mắt sách vào chiều 9/5 tại Hà Nội, tác giả Nguyễn Quốc Vương cho biết: "Cố hương của tôi đang thay đổi. Những gì tôi đã trải qua, đã thấy thân thuộc rồi một ngày nào đó sẽ biến mất. Vì vậy, tôi muốn làm điều gì đó, như xây dựng một "bảo tàng bằng ngôn ngữ" để lưu giữ những cảnh cũ, đồ xưa và ký ức của làng quê".

Theo ông, điều dần biến mất không chỉ là cảnh vật hay phong tục, mà còn là cách con người từng sống, từng kết nối và cảm nhận về cộng đồng. Những "cảnh cũ đồ xưa" vì thế không đơn thuần là ký ức cá nhân, nó còn phản chiếu sự đổi thay của cả một không gian văn hóa.

Đọc sách, ta thấy những lát cắt đời sống quen thuộc như đồng ruộng, con đường làng, tiếng ve mùa hạ hay các dụng cụ sinh hoạt thường nhật của làng quê Bắc Bộ. Từ những chi tiết quen thuộc như dòng sông, bến nước, đường làng, cây đa, giếng nước, sân nhà hay những vật dụng gắn với đời sống nông thôn như chõ xôi, đèn pin, quạt mo, chum tương… tác giả gợi lại một không gian làng quê Bắc Bộ đang dần lùi xa trước nhịp sống hiện đại.

Có thể nói, Cố hương muôn nghìn cảnh cũ đồ xưa chính là hành trình trở về với tuổi thơ của riêng tác giả. Từ đó, cuốn sách gợi lên cảm giác quen thuộc với nhiều độc giả từng lớn lên trong không gian văn hóa truyền thống.

Không dừng lại ở hoài niệm, tác phẩm này còn đặt ra câu hỏi về cách con người hôm nay nhìn lại quá khứ và ứng xử với các giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại.

"Người ta thường nghĩ bảo tồn di sản là chuyện của di tích hay các giá trị văn hóa lớn. Nhưng với tôi, những dụng cụ sinh hoạt, cảnh vật, phong tục hay nhịp sống của làng quê cũng cần được lưu giữ" - tác giả Nguyễn Quốc Vương chia sẻ - "Đó là những thứ đang dần biến mất trong đời sống đô thị và trẻ em hôm nay gần như không còn cơ hội trải nghiệm".

Theo ông, khi khoảng cách giữa con người với đời sống nông thôn ngày càng lớn, nhiều trải nghiệm từng rất quen thuộc cũng dần trở nên xa lạ với thế hệ trẻ. Vì vậy, việc nhắc lại những "cảnh cũ đồ xưa" vừa để hoài niệm, vừa là cách khơi gợi sự kết nối văn hóa và ký ức cộng đồng.