Văn Dương Thành - Cầu nối những giá trị của Bùi Xuân Phái qua các thế hệ

Bài 2 và hết

Văn Dương Thành - Cầu nối những giá trị của Bùi Xuân Phái qua các thế hệ

Thứ Năm, 08/10/2020 20:07 GMT+7

(Thethaovanhoa.vn) - Ngoài làm triển lãm, viết sách hay vẽ tranh về danh họa Bùi Xuân Phái, họa sĩ Văn Dương Thành đang trong hành trình nỗ lực hết mình để thực hiện sứ mệnh tiếp nối, quảng bá những giá trị của Bùi Xuân Phái đến với thế hệ nối tiếp mình.
Họa sĩ Văn Dương Thành: Từ nàng thơ đến 'cầu nối' 3 thế hệ hội họa Bùi Xuân Phái

Họa sĩ Văn Dương Thành: Từ nàng thơ đến 'cầu nối' 3 thế hệ hội họa Bùi Xuân Phái

Có người từng ví mối quan hệ của Bùi Xuân Phái với Văn Dương Thành cũng như Trịnh Công Sơn với Khánh Ly. Nếu Khánh Ly là “bóng hồng” trong âm nhạc của Trịnh Công Sơn thì Văn Dương Thành là “nàng thơ” trong tranh Bùi Xuân Phái...
Đối đãi với danh họa Bùi Xuân Phái bằng một tình cảm trân quý, nhiều hơn chính là sự kính trọng, nể phục, họa sĩ Văn Dương Thành là một trong số ít người đã chứng kiến về cuộc sống và hành trình sáng tạo nghệ thuật của họa sĩ Bùi Xuân Phái trong quãng thời gian nhiều gian khổ.
Với Bùi Xuân Phái “vẽ là thở, thở là vẽ, vẽ đến khi tắt thở”
Nữ họa sĩ kể: “Ở vào thời kỳ chiến tranh, thời kỳ mà quê hương đang khốn khó nhất, bác Phái vẫn vẽ dưới tiếng bom, điện tắt hết, thắp đèn dầu lên để vẽ trong nhà, có những bức tranh vẽ dưới đèn dầu, vẽ dưới tiếng bom. Một người mảnh khảnh, yếu đuối về thể chất nhưng rất can đảm, rất bình tĩnh, trong tất cả mọi sự khó khăn. Một tâm hồn cao đẹp, một thái độ sống cao quý, yêu vợ, thương con, quý bạn, một người bố đầy tình cảm, một người thầy vô cùng đáng kính trọng, một người bạn chân thành, chung thủy và thân thiết đối với các họa sĩ, nhà văn như Nguyễn Tư Nghiêm, Kim Lân, Nguyên Hồng, Tô Hoài, Nguyễn Sáng, Dương Bích Liên… Đó là một con người kỳ diệu.
Trong người họa sĩ Bùi Xuân Phái mang bệnh. Cuộc sống của 7 thành viên gia đình chỉ trong một căn phòng có 25m2. Nhưng ông đã vẽ lên hàng chục nghìn bức tranh. Đó là một kỳ tích của một họa sĩ Việt Nam. Trong khi nhiều họa sĩ nước ngoài có xưởng họa lớn “mênh mông, bát ngát”, họ có điều kiện toan, sơn, họ bán tranh, họ có vật liệu…, còn bác Phái thì vẽ trên bất kể thứ gì mà có thể vẽ: vẽ trên chiếc quạt nan, vẽ trên cái quạt rách, vẽ trên vỏ bao diêm, trên lọ thủy tinh chai rượu, trên cốc uống nước, trên mảnh tờ báo. Điều này cho thấy sức sống mãnh liệt của một người Việt qua hội họa”.
Chú thích ảnh
Tranh chân dung Bùi Xuân Phái do họa sĩ Văn Dương Thành vẽ kỷ niệm 100 năm ngày sinh họa sĩ Bùi Xuân Phái
“Trong Bùi Xuân Phái có rất nhiều hình ảnh của Van Gogh, của Gauguin, của các đại danh họa châu Âu cũng trải qua những thời kỳ khó khăn và đã trở thành những tên tuổi bất hủ đem lại cho nhân loại những tác phẩm tỏa sáng mãi mãi. Riêng Bùi Xuân Phái có phần thiệt thòi vì các vật liệu để vẽ sơn dầu rất quý, rất hiếm. Tôi từng nhớ khi hai bác cháu đang ngồi chơi trên phố thấy bà buôn đồng nát gánh qua một số cuốn sổ tay thì đã mua theo cân. Sau đó bóc bìa ra để vẽ sơn dầu lên, một thời gian sau màu bị hút vào giấy. Khi ấy điều kiện không có, chỉ có 2 - 3 màu thì làm sao có thể làm những bức tranh hàng mét như các danh họa thế giới?
Thế nhưng, chính trong những hoàn cảnh đó, mới thấy được những ý chí, nghị lực và tình yêu vô bờ với hội họa của ông, có thể nói là sẽ bất tử. Trái ngược với khi ông còn sống người ta chưa biết đến nhưng khi ông mất đi càng ngày người ta càng biết đến ông nhiều hơn chính nhờ rất nhiều những tấm lòng kính trọng và yêu mến ông của bạn bè, của học trò, của con cái bạn bè ông. Tâm hồn cao đẹp của ông sẽ cứ tỏa sáng mãi, sức ảnh hưởng của ông trong trẻo vô cùng trong nền hội họa Việt Nam sẽ còn mãi. Và có thể nói 100 năm nữa cũng sẽ không có một Bùi Xuân Phái thứ hai.
Chính họa sĩ Bùi Xuân Phái là người lặng lẽ, mày mò đưa ra “Phố Phái Hà Nội”, đưa phố Hà Nội ra đến vang dội ở Pháp, Mỹ, Thụy Điển… Qua các bức tranh của ông thôi mà hàng nghìn người đến thăm Hà Nội, thăm phố cổ Hà Nội. Bản thân họa sĩ Bùi Xuân Phái không nghĩ sẽ làm một điều to tát, sẽ đóng góp cái nọ cái kia, ông chỉ vì một nhu cầu không thể không làm được là phải vẽ - “vẽ là thở, thở là vẽ, vẽ cho đến khi tắt thở”, ông vẽ ngay cả trên giường bệnh ít phút trước khi qua đời.
Một thiên tài trong hoàn cảnh chiến tranh và khó khăn nhất nhưng đã làm lên những tác phẩm vĩ đại mà kích thước rất nhỏ nhưng có chiều sâu rộng và chứa đựng mức độ vĩ đại cho nên các viện bảo tàng quốc gia của nhiều nước rất trân trọng. Đó là niềm tự hào cho hội họa Việt Nam, cho quê hương Việt Nam” .
Sứ mệnh “cầu nối” ảnh hưởng hội họa Bùi Xuân Phái qua 3 thế hệ
Năm 2000, có một triển lãm của danh họa Bùi Xuân Phái tại Thụy Điển. Triển lãm đã tạo ra một tiếng vang lớn khi thu hút hàng nghìn người ở Bắc Âu trong khi trước đó ở Bắc Âu, hội họa Việt Nam chưa được biết đến rộng rãi. Người tạo ra thành công của triển lãm đó phải kể đến họa sĩ Văn Dương Thành - người được mời đến cùng Ban tổ chức thẩm định và lựa chọn tranh Bùi Xuân Phái trưng bày tại triển lãm.
Luôn mong muốn người thầy của mình được biết đến nhiều hơn trên thế giới cũng như khẳng định giá trị của hội họa Việt Nam, họa sĩ Văn Dương Thành bày tỏ: “Khi bác Phái mất, năm nào tôi cũng tâm niệm sẽ có một sự kiện để kỷ niệm, để nhắc nhớ mọi người nhớ đến Bùi Xuân Phái, nhắc nhớ đến họa sĩ tài năng hội họa của đất nước. Như một thói quen, năm nào tôi cũng vẽ bác Phái, mỗi năm ít nhất 5 đến 10 bức chân dung, vẽ họa sĩ Bùi Xuân Phái đến bây giờ đã hàng trăm bức tranh”.

Chú thích ảnh
Họa sỹ Văn Dương Thành tại Triển lãm tranh và ảnh kỷ niệm 100 năm ngày sinh Bùi Xuân Phái
Bùi Xuân Phái vẽ Văn Dương Thành, nay Văn Dương Thành vẽ Bùi Xuân Phái - một sự tương giao hiếm thấy trong nghệ thuật. Khi vẽ chân dung Bùi Xuân Phái, họa sĩ Văn Dương Thành cho biết “chẳng có gì khó khăn cả”. Bởi với nữ họa sĩ: “Khi vẽ một người đã nghiên cứu rất lâu, hàng bao nhiêu năm nhìn thấy gương mặt của ông, đôi mắt của ông, con người của ông, hiểu tâm tính của ông, sự sáng tạo của ông thì khi đó tôi chỉ việc thể hiện giống như việc viết sách nếu có đầy đủ tư liệu và trải nghiệm sẽ có thể viết mãi, viết mãi được mà không cạn”.
Theo họa sĩ Văn Dương Thành, cô còn học ở họa sĩ Bùi Xuân Phái cách nhìn khai thác ở một người mẫu mà có thể vẽ ra hàng trăm hình thái khác nhau, trạng thái khác nhau, gam màu khác nhau, tư thế, bố cục khác nhau. Đến bây giờ cứ đặt bút là vẽ được danh họa. “Vẽ ông nghiêng, vẽ ông cúi xuống, vẽ ông hút thuốc, vẽ ông đang vẽ, vẽ ông suy tư, vẽ ông đội mũ hoặc vẽ ông với phố, vẽ ông ngồi uống trà,…” Vì thế mà vẽ Bùi Xuân Phái với họa sĩ Văn Dương Thanh không bao giờ vơi cạn.
Ngoài làm triển lãm, viết sách hay vẽ tranh về danh họa Bùi Xuân Phái, họa sĩ Văn Dương Thành đang trong hành trình nỗ lực hết mình để thực hiện sứ mệnh tiếp nối, quảng bá những giá trị của Bùi Xuân Phái đến với thế hệ nối tiếp mình. “Do nhân duyên từ nhỏ đã sưu tập tranh của Bùi Xuân Phái. Tôi đem hết tâm đức và sức lực của mình để tôn vinh được một bậc thầy và tiếp nối cho các thế hệ học sinh của tôi, cũng tiếp nối sự kính thầy, yêu bạn, uống nước nhớ nguồn và trân trọng nền hội họa của quê nhà dù nhỏ bé nhưng có giá trị. Đó là sự khởi phát tự nhiên để tôi làm”.
Họa sĩ Văn Dương Thành xem việc dạy vẽ cho thế hệ học sinh của mình như việc truyền nghề tại chính xưởng vẽ của mình. “Hiện nay tôi đang làm sứ mệnh “cầu nối” của mình một cách tình nguyện. Tôi đang dạy cho các em học sinh ở thế hệ sau, từ 10 tuổi cho đến 15 tuổi vẽ Bùi Xuân Phái để nhớ đến bậc thầy của hội họa Việt Nam” - họa sĩ Văn Dương Thành chia sẻ.
Cũng theo nữ họa sĩ, vẽ tại xưởng là cách vẽ hiệu quả và học rất nhanh. “Những đứa trẻ, chưa từng biết về họa sĩ Bùi Xuân Phái nhưng có thể vẽ được danh họa rất giống, rất đẹp và có hồn”. Có lẽ làm được điều đó là nhờ ảnh tư liệu, nhờ tài liệu sách báo và cả nhờ những câu chuyện kể về danh họa mà “nàng thơ” trong tranh Bùi Xuân Phái sẽ chẳng thể nào quên.
Và đúng như nhà nghiên cứu mỹ thuật Thái Bá Vân từng đưa ra nhận xét: Văn Dương Thành là “cầu nối” cho các thế hệ bậc thầy Đông Dương đến với thế hệ trẻ Việt Nam và nước ngoài.
Công Bắc
Ý kiến độc giả (0)
Gửi ý kiến
Chọn avatar
Họ tên*
Email*

Ngăn ngừa và đẩy lùi bệnh tim mạch bằng liệu pháp tự nhiên