Ứng dụng công nghệ trong bảo tồn, quảng bá di sản nhìn từ “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu”

Kết hợp nghệ thuật trình diễn với công nghệ hiện đại, “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” tại Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 mở ra cách tiếp cận mới trong quảng bá di sản. Công nghệ tạo sức hút cho sân khấu, nhưng chiều sâu văn hóa và vai trò của cộng đồng mới là nền tảng để di sản tiếp tục lan tỏa.

Ứng dụng công nghệ trong bảo tồn, quảng bá di sản nhìn từ "Xòe Thái - Trọn một vòng yêu"

Một bản Mường hiện lên giữa sân vận động. Núi rừng chuyển động theo ánh sáng, những điệu xòe truyền thống hòa cùng âm nhạc, vũ đạo và công nghệ trình chiếu hiện đại. “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” mang đến một đêm diễn mãn nhãn, đồng thời gợi mở câu chuyện về cách ứng dụng công nghệ để đưa di sản đến gần hơn với công chúng mà vẫn giữ gìn những giá trị truyền thống.

Chị Đinh Thị Hiền, phường Cầu Thia, chia sẻ: “Năm nay là năm thứ ba tôi được tham gia lễ hội Xòe. Chương trình được hỗ trợ công nghệ rất tuyệt vời, hiện đại. Mỗi tiết mục đều mang đến cảm giác mãn nhãn cho người dân và du khách. Màn đại xòe tạo nên sự gắn kết, khiến chúng tôi rất tự hào về văn hóa dân tộc mình”.

Sức hấp dẫn của chương trình không dừng ở quy mô sân khấu. Câu chuyện tình yêu được lựa chọn làm mạch dẫn, kết nối những phong tục, nghi lễ và hình thức diễn xướng của người Thái thành một chỉnh thể nghệ thuật. 

Từ khắp Thái, sàn hoa Hạn Khuống đến sợi “xai peng”, nghi thức Tằng cẩu và đám cưới truyền thống, các chất liệu văn hóa được đưa vào câu chuyện gần gũi với đời sống, giúp khán giả cảm nhận di sản qua tình yêu và bản sắc cộng đồng.

Nhà nghiên cứu văn hóa Thái Lê Thanh Tùng cho biết: “Chúng tôi chuẩn bị rất kỹ về các chất liệu văn hóa. Với câu chuyện tình yêu lần này, các tình tiết được lựa chọn khéo léo để quảng bá nét đẹp văn hóa dân tộc Thái, đặc biệt là cách người Thái gửi gắm lời yêu thương. Khi kết hợp Xòe Thái với công nghệ, những tư thế tay, chân và các điệu xòe cổ được tôn lên; bố cục biểu diễn cũng hiện rõ hơn”.

Theo ê-kíp thực hiện, hệ thống 24 máy chiếu 3D mapping công suất lớn bao phủ hơn 3.000 m² bề mặt sân vận động, tạo nên những đại cảnh giàu hiệu ứng thị giác. Cùng với hàng trăm nghệ sĩ, diễn viên và 2.026 người dân tộc Thái, chương trình tạo nên sự kết hợp giữa kỹ thuật trình diễn hiện đại và thực hành văn hóa cộng đồng.

Nghệ nhân Hà Văn Đức, phường Nghĩa An, xúc động chia sẻ: “Chúng tôi rất bồi hồi, xúc động khi tham gia chương trình. Sân khấu quá hoành tráng. Tôi mong những giá trị văn hóa này sẽ mãi được gìn giữ”.

Sự tham gia của nghệ nhân và người dân tạo nên chiều sâu cho tác phẩm. Họ trực tiếp kể câu chuyện văn hóa của cộng đồng mình, mang đến tính xác thực mà công nghệ, dù hiện đại đến đâu, cũng khó có thể thay thế.

Tổng đạo diễn Lê Hải Yến chia sẻ: “Tôi đã kể câu chuyện ‘Xòe Thái - Trọn một vòng yêu’ bằng tất cả tình yêu dành cho văn hóa Thái. Tôi tin rằng, khi kể về văn hóa, di sản bằng tình yêu và niềm đam mê xuất phát từ trái tim mình, câu chuyện mới có thể chạm đến trái tim khán giả, từ đó khơi dậy tình yêu đối với văn hóa, di sản một cách tự nhiên, gần gũi và thấm sâu”.

Từ góc nhìn sáng tạo, công nghệ mở rộng ngôn ngữ biểu đạt, còn cảm xúc và sự thấu hiểu văn hóa quyết định sức lay động của tác phẩm. Việc ứng dụng công nghệ vì thế cần đi cùng nghiên cứu nghiêm túc, bảo đảm tính xác thực của chất liệu và tôn trọng những giá trị được cộng đồng trao truyền.

Sức lan tỏa của di sản có thể tiếp tục được mở rộng sau đêm diễn thông qua các nền tảng số. Hình ảnh lễ hội, câu chuyện về nghệ nhân, những điệu xòe cổ và phong tục người Thái có thể tiếp cận đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ. 

Đây cũng là cơ hội kết nối quảng bá di sản với du lịch văn hóa, khuyến khích du khách tìm hiểu và trải nghiệm đời sống bản địa tại Mường Lò. Tuy nhiên, lan tỏa hình ảnh trên môi trường số mới là một phần của hành trình bảo tồn. 

Để di sản thực sự sống trong đời sống đương đại, cần có sự tiếp nối của nghệ nhân, sự tham gia chủ động của cộng đồng và những sản phẩm du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa đích thực.

Từ “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu”, công nghệ cho thấy khả năng mở rộng cánh cửa đến với di sản. Nhưng sức sống lâu dài của di sản vẫn nằm trong những bàn tay nối vòng xòe, trong niềm tự hào của cộng đồng và trong cách mỗi thế hệ tiếp tục gìn giữ, thực hành, trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc mình./.