(TT&VH) - Có thể thấy, cả 4 CLB VN đang sử dụng HLV ngoại đều nằm ở nửa dưới của bảng xếp hạng, khi Eximbank V-League 2011 vừa đi qua 12 lượt trận. Trong khi B.BD và HA.GL vẫn mày mò tìm lối thoát với khát vọng: “Bao giờ cho đến ngày xưa”, thì 2 đội bóng HN.ACB và ĐT.LA đang có nguy cơ rớt hạng cao nhất… Chuyện gì đã và đang xảy ra với Ricardo Formosinho (B.BD), Dusit Chalermsan (HA.GL), Simon McMenemy (ĐT.LA), cũng như Mauricio Luis Giganti (HN.ACB)?
Hết thảy họ đều đã và không thành công với các đội bóng mà mình nắm. Có bệnh thì vái tứ phương. Ví như Ricardo Formosinho cố gắng Việt hóa, bằng cách ăn ở tập trung cùng đội bóng, như phần lớn các ông thầy nội lập nghiệp ở xứ người hay Simon McMenemy, rồi Dusit Chalermsan tạo hình ảnh những ông thầy trẻ chuyên nghiệp, với cung cách đối xử và huấn luyện cũng rất chuyên nghiệp, nhằm giúp các học trò cảm thấy thoải mái nhất…, nhưng cũng chẳng giải quyết được gì. Ở HN.ACB, Mauricio Luis thậm chí chẳng thèm bận tâm đến cuộc sống ngoài sân bóng của các học trò. “Buly” chỉ nhận lệnh từ ông chủ và hết!
Vì cuộc đời không như là thơ
Với một lượt về thành công ngoài mong đợi cùng ĐT.LA (V-League 2010), cựu trợ lý người đặc biệt Jose Mourinho, ông Ricardo Formosinho, có phần ảo tưởng về năng lực chuyên môn, cũng như lầm tưởng V-League là giải đấu dễ xơi. Sau khi kết thúc hợp đồng thời vụ với “Gạch”, Ricardo được B.BD trải thảm đỏ về với Thủ Dầu Một. Bằng những lời nói có cánh, bao gồm cả sự tâng bốc các học trò, Ricardo Formosinho luôn miệng, rằng công việc của ông rất ổn và đội bóng sẽ khởi sắc. “Tôi có trong tay các cầu thủ giỏi, với một tập thể rất đoàn kết. Tôi không bao giờ nghi ngờ về năng lực làm việc của mình, cũng như học trò”, đấy là câu cửa miệng của Ricardo, ngay trong hoàn cảnh bi đát nhất. Nhưng, cuộc sống không phải màu hồng.
 4 đội bóng của các ông thầy ngoại ở Eximbank V-League 2011 đều đang đứng ở nửa dưới của bảng xếp hạng. Ảnh: VSI-Quang Nhựt |
La hét, đốc thúc học trò, đá văng chai nước, sau mỗi tình huống bóng không vừa ý; nhảy bổ lên ăn thua với trọng tài, rồi lắc đầu ngao ngán, mỗi khi không hài lòng một pha cắt còi… Đó là những biểu hiện quen thuộc trong cabin BHL B.BD ở mùa giải này, với cái tên Ricardo Formosinho. Không có sự tươi mới nào như mong đợi trong lối chơi của đội bóng đất Thủ dưới triều đại Ricardo. Cảm giác như lãnh đạo B.BD cũng đã hết kiên nhẫn, khi đội bóng cứ đuội dần và đang xa rời mục tiêu. Giá treo cổ đang đợi sẵn và hẳn Formosinho cũng cảm nhận được vấn đề. Cái khó cho lãnh đạo là ai chịu ngồi vào chiếc ghế nóng, nếu trảm Formosinho, người đã bỏ qua rất nhiều các cơ hội để gỡ gạc và lấy lại thể diện. Nó khác với tình huống của Mauricio Luis.
Không chỉ có các học trò, những người từng là đồng đội của “Buly” trong màu áo HN.ACB trước đây, mà người ngoại đạo cũng biết tỏng, Mauricio Luis thực chất chỉ là một nhà môi giới. Mối quan tâm đầu tiên của “Buly” chưa hẳn đã là sự thành bại của đội bóng, mà là những bản hợp đồng đạt được với cầu thủ mà ông là người đại diện. Biên độ hoạt động của Mauricio Luis và cộng sự vượt ra khỏi dải đất hình chữ S. Nó có cả ở Indonesia, Singapore, Trung Đông… Ăn cơm HN.ACB, nhưng cái đầu của Mauricio Luis còn bận tâm đến chuyện ở Trung Đông, thì làm sao toàn tâm toàn ý cho được? Ông bầu Kiên không phải không biết chuyện này, nhưng bóng đá với ông chủ ngân hàng là chỉ là trò chơi thuần túy nên thành bại của HN.ACB chỉ có vai trò thứ yếu.
Người ta tính rằng, cứ mỗi một mùa giải trôi qua, chúng ta thất thoát rất nhiều ngoại tệ cho bóng đá, với việc trả lương cho đội ngũ HLV và cầu thủ nước ngoài, ngay cả khi họ chẳng làm nên tích sự gì cả.
Còn phải học nhiều
Không ai biết đích xác HLV Lê Thụy Hải nói gì với đồng nghiệp trẻ tuổi người Anh, Simon McMenemy, khi 2 người tiến đến bắt tay nhau sau trận đấu ở vòng 12 (ĐT.LA thua Thanh Hóa 0 – 3 ngay trên sân nhà). Nhưng, có một điều chắc chắn là McMenemy đã nhận những an ủi, động viên của bậc tiền bối. Làm BĐVN cấp CLB đã khó, thành công còn khó hơn. McMenemy mới chỉ ở vạch xuất phát và nói thẳng ra, trước khi đến Hà Nội cùng Philippines đá vòng bảng AFF Suzuki Cup 2010 (trận đấu mà McMenemy đã cho Henrique Calisto một bài học về tính thực dụng trong bóng đá), nhà cầm quân trẻ từ đảo quốc sương mù chưa từng mang ký ức về bóng đá xứ sở nhiệt đới.
Đến từ nền bóng đá chuyên nghiệp, McMenemy muốn đem thứ bóng đá ở đẳng cấp cao để áp dụng cho ĐT.LA. Cụ thể, ông không bắt các cầu thủ luôn phải tập trung tại đại bản doanh Bến Lức sau các buổi tập, cho đến 2 ngày trước khi trận đấu diễn ra. Bản thân McMenemy cũng thuê nhà trên tận Q.7 – TP.HCM và nhận những báo cáo về quản lý nhân sự qua các trợ lý, người giúp việc. Người trẻ vốn hào phóng và không chấp vặt. Đã có vài bận cầu thủ ĐT.LA xé rào, nhưng xử họ lại là ông GĐĐH, chứ không phải McMenemy. Chuyện chịu tác động của lãnh đạo để phải điều chỉnh nhân sự trong đội hình xuất phát vào phút cuối cũng khiến cho cái uy của McMenemy giảm thiểu đáng kể trong mắt các cầu thủ.
McMenemy chưa hiểu và thậm chí càng làm càng ngỡ ngàng với nền bóng đá xứ sở cấp CLB, thế còn tình huống của Dusit Chalermsan? Dusit đã ăn cơm Việt cả gần một thập niên, chơi bóng trong tư cách đồng đội và sau đó làm thầy các cầu thủ “Gỗ”. Nhưng tại sao thành công trong cabin BHL vẫn là thứ xa xỉ với cựu danh thủ người Thái?! Nhũng người có cái nhìn khách quan và rất gần gũi với cựu danh thủ người Thái thừa nhận, cái tính của Dusit quá hiền và khó thể làm bóng đá đỉnh cao tại một CLB giàu tham vọng như HA.GL. Đây là thực tế mà người của “Gỗ” phải đối diện. Đã hơn một lần kể từ ngày quay lại cabin BHL với vai trò cơ trưởng ở mùa giải này, Dusit Chalemsan có ý định đầu hàng.
Qua cả 2 tình huống của Simon và Dusit, một mới và một cũ, có thể thấy rõ để thành công, HLV ngoại phải có độ quái. Cỡ phù thủy Henrique Calisto cũng phải mất đến hơn 5 năm, mới đem về chức vô địch đầu tiên cho “Gạch”. Nhưng, đó là thời điểm bóng đá VN còn mập mờ 2 chữ chuyên nghiệp, chứ lúc này, cái ghế HLV nóng, nóng lắm lắm. Không có cơ hội sửa chữa sai lầm và cũng không ai sẵn sàng cho thầy ngoại quỹ thời gian. Có lẽ Mauricio Luis là một ngoại lệ hiếm hoi, bởi cả B.BD, HA.GL và ĐT.LA đều không dừng lại ở mục tiêu trụ hạng. Với những cựu trào, chỉ về đích ở top 5, cũng đã bị xem là thất bại. Ghế HLV luôn bị phả hơi nóng, không vô địch bị xem là vứt đi.
Trong tình huống này, may mắn cũng là điều cần tính tới. Cảm giác như sau thời của HLV Arjhan Songngamsap ở HA.GL và Calisto tại “Gạch”, thầy ngoại thường không gặp may với V-League. Hàng loạt các cái tên đến rồi đi rất nhanh, trong khi may mắn vẫn cứ ngoảnh mặt.
TÙY PHONG
Trong lịch sử 11 năm tuổi của giải đấu chuyên nghiệp VN, với tên gọi V-League, chỉ 2 HLV ngoại từng gặt hái thành công. Đó là Arjhan Songngamsap ở HA.GL (2002 – 2003) và Henrique Calisto (ĐT.LA). Cả 2 người này đều đã có 2 chức vô địch V-League cùng các đội bóng mà mình dẫn dắt. Trước và sau 2 cái tên kể trên, có đến gần 20 các ông thầy ngoại, đến rồi đi không kèn trống, bao gồm cả các cựu HLV trưởng ĐTVN như Tavares (V.NB) hay Alfred Riedl, tại K.KH và XM.HP. Francisco Vital cũng ê chề không kém, với thất bại liên hoàn từ Đông Á TP.HCM đến B.BD. Dải đất hình chữ S ở cấp độ CLB dường như không phải là mảnh đất lành với các HLV ngoại, giống như các cầu thủ ngoại. Đây là chit tiết rất đáng để tham khảo với bất cứ ai muốn đến đây lập nghiệp và cầu danh. Các đời HLV ngoại ở ĐT.LA, kể từ sau triều đại Henrique Calisto (kết thúc lượt đi V-League 2008) 1. HLV Ednaldo de Patricio Thời gian dẫn dắt ĐT.LA: hơn 3 tháng (từ lượt về V-League 2008 – ngày 24/7/2008, tức sau lượt trận thứ 20) 2. HLV Stephan (từ tháng 10 – 12/2008, với thất bại của ĐT.LA tại BTV – Number 1 Cup 2008) 3. HLV Jose Luis (từ vòng đấu thứ 6 V-League 2009 – sau lượt trận thứ 6, V-League 2010) 4. HLV Ricardo Formosinho (từ vòng 7, V-League 2010 – kết thúc mùa giải 2010) 5. HLV Marcelo Juleta (từ tháng 10 – 1/2011, vô địch BTV – Number 1 Cup 2010) 6. HLV Marco Barbosa (4 lượt trận đầu Eximbank V-League 2011) 7. HLV Simon McMenemy (từ vòng đấu thứ 6 Eximbank V-League 2011, với bản hợp đồng có thời hạn 2 năm) |
