VTV tự chi trả tác quyền âm nhạc- có khả thi?

TT&VH đã có cuộc trò chuyện với nhạc sỹ Phó Đức Phương – Giám đốc VCPMC.

 

- Không bao giờ làm được việc đó!

- Cách đây độ 7-8 năm, Bộ VH-TT cùng với các chuyên gia về sở hữu trí tuệ trên thế giới và nhiều cơ quan khác có trách nhiệm liên quan đến vấn đề bản quyền đều bày tỏ lo lắng về vấn đề tác quyền tác âm nhạc ở VN. Sau gần 2 năm chuẩn bị, có ban vận động (tôi ở trong ban đó), rồi họp trù bị, cùng thảo luận và quyết định giải pháp duy nhất theo hình thức phổ biến của quốc tế là thành lập một tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả âm nhạc để thay mặt các nhạc sỹ kiểm soát bản quyền tác phẩm ở khắp các địa bàn mà không giới hạn biên giới quốc gia...

 

Trên thực tế, mỗi cá nhân nhạc sỹ không thể kiểm soát được tất cả việc sử dụng tác phẩm của họ ở trong nước và quốc tế. Không ai làm nổi việc mỗi ngày ngồi thống kê tác phẩm nào của mình được sử dụng ở đâu vì địa bàn rộng khắp và nhiều loại hình khác nhau sử dụng tác phẩm. Ngược lại, tổ chức và cá nhân sử dụng tác phẩm cũng không sức đâu mà liên hệ với tác giả ở khắp các địa bàn trong nước và cả các nghệ sỹ trên thế giới để xin phép bản quyền. Vì vậy, cần có một tổ chức đứng ra giúp hai phía với đội ngũ có nghiệp vụ, phương tiện máy móc… VPCMC liên tục trong 6 năm nay đã cử người đi đào tạo trong nước, nước ngoài và được các tổ chức về sở hữu trí tuệ quốc tế quan tâm hỗ trợ đào tạo và tăng cường đội ngũ thì mới làm nổi.

 

 

- Nhạc sỹ chỉ có thể thu được tác quyền trong những trường hợp nhỏ lẻ chứ không thể với tất cả các cá nhân, đơn vị sử dụng tác phẩm…

- Các đối tác trong nước khi ký hợp đồng với trung tâm đã có điều khoản ràng buộc về quyền lợi và nghĩa

Nếu Đài truyền hình tự làm việc với các nhạc sỹ thì sẽ phải bỏ kinh phí rất lớn và tốn kém. Trong nước là vậy, còn toàn bộ tác phẩm nước ngoài sẽ tính thế nào? (phân tích của Giám đốc VPCMC Phó Đức Phương)

vụ được ghi nhận theo luật pháp… Trong trường hợp có nhạc sỹ nào thỏa thuận riêng với các đối tác thì vi phạm nguyên tắc và gây rối ren. Thay vì tổ chức hay cá nhân thương thảo một lần với một đơn vị để có thể sử dụng tác phẩm của hàng nghìn nhạc sỹ thì họ sẽ phải liên hệ với từng người. Khi đã thống nhất có một đầu mối thì phải tuân thủ sao cho chặt chẽ, không thì rối tung lên. Chưa nói đến, ngoài quyền tác giả còn nhiều quyền liên quan khác: quyền của các tổ chức ghi âm, quyền phát sóng, quyền tổ chức biểu diễn… Ở một số nước, các quyền liên quan ấy được gộp vào một đầu mối để đối tác sử dụng tác phẩm đỡ phải mất nhiều thời gian làm việc với nhiều tổ chức đến đòi tiền và thương thảo về bản quyền. Các quốc gia khác đều trả tiền thông qua các tổ chức chức quản lý tập thể quyền tác giả chứ không liên hệ trực tiếp với cá nhân. Ví dụ, xin phép sử dụng tác phẩm A ở nước X thì mời anh đến làm việc với hiệp hội là nơi nhạc sỹ có tác phẩm A đã ký hợp đồng ủy thác…

Chúng tôi đang nghiên cứu các đề xuất và cho rằng, để giải quyết những vấn đề nghiêm túc và tương đối phức tạp này, các bên sẽ gặp gỡ và thảo luận chứ không phải đưa lên mặt báo, sao cho việc sử dụng tác phẩm và trả tiền tác quyền hợp lý nhất.