* Làm việc suốt ngày đêm để chuẩn bị
Ông Ngô Hoài Chung, GĐ Sở VH,TT&DL tỉnh Thanh Hoá cho biết, cho tới hôm qua thì 90% các hạng mục công trình đã được hoàn tất. Những ngày mưa liên tiếp vừa qua khiến phần mặt nền của công trình đã bị lún, sụt buộc Ban tổ chức phải quyết định vận chuyển đá, cát cách đó 50km về để san lấp lấy mặt bằng cứng cho công trình (trước đó bộ phận thi công đã san lấp bằng phẳng trước lúc mưa). Việc thi công càng trở lên cấp bách những ngày sát lễ hoàn táng, hàng chục nhân công làm việc suốt ngày đêm để kịp tiến độ. Do thời tiết nên Ban tổ chức phải làm việc cật lực đến tận 2-3h sáng để đảm bảo mọi hạng mục đều hoàn thành.
Ban tổ chức đã cho căng bạt phần huyệt mộ và phần khu vực sân rồng, sân hành lễ, lát đá để tạo đưòng đi, toàn bộ quách và nắp quách thi công theo phương pháp truyền thống đã xong. Đến 5h chiều 24/1, khoảng hơn 1.000m2 bao gồm khu vực hành lễ và khu huyệt mộ đã được làm xong.
Ban tổ chức đã chỉ đạo cho các bộ phận chức năng chuẩn bị đón đoàn đưa di hài vua khi về đến Thanh Hoá. Bộ Công an chỉ đạo cho công an địa phương phối hợp chốt chặn tại các điểm quan trọng đảm bảo chống ùn tắc giao thông và các đoàn xe trên đường được lưu thông thuận tiện. Cảnh sát giao thông tỉnh sẽ phát biển A ưu tiên cho xe lãnh đạo Đảng và Nhà nước, lãnh đạo địa phương và chỉ xe ưu tiên mới được vào gần khu vực hành lễ.
Ông Ngô Hoài Chung cho biết thêm: “Chúng tôi cũng đã giải phóng mặt bằng, sửa các đoạn đường hỏng, thu gom vật liệu xây dựng để đảm bảo đoàn xe đi đúng lịch trình và yêu cầu dân các làng tiến hành tổng vệ sinh đường làng ngõ xóm thông thoáng."
* Ngày về trang trọng, ấm tình người
Sáng chủ nhật 24/1,chúng tôi đã thấy bóng dáng những người thanh niên - đoàn viên đứng quét dọn vệ sinh hai bên vỉa hè đường Lê Lợi - con đường chính của thị trấn Thọ Xuân, nơi đoàn xe rước sẽ đi những km cuối cùng trước khi đến khu vực lăng mộ. Những lá cờ Tổ quốc cũng được treo phấp phới trước nhà các hộ dân hai bên đường càng làm tăng thêm sự trang trọng và náo nức của ngày lễ. Câu chuyện về vua Lê Dụ Tông và ngày hoàn táng của ông trở thành đề tài bàn tán sôi nổi của người dân nơi đây ở trong cữ trà buổi sáng, giữa những người đi chợ sớm. Một người bán hàng rong trên xe ở ngã tư chợ cho biết, ngày đoàn xe đi qua, những người bán hàng lâu năm như bà ở đây sẽ phải lùi lại vị trí đứng quen thuộc một chút để đảm bảo việc lưu thông thuận lợi. “ Nhưng không vấn đề gì, điều quan trọng là tôi cũng cảm thấy tự hào và phấn khởi khi quê hương được đón một vị vua trở về, điều ít nơi như Thọ Xuân có được. Ngày mai tôi sẽ nghỉ bán hàng sớm để còn đi xem lễ hoàn táng”.
Hai bên con đường đi vào làng Bái Trạch mới làm lại bằng phẳng sạch sẽ, những người nông dân vẫn đang chăm chỉ cấy lúa trên những thửa ruộng xanh rì như công việc thường nhật tại bao làng quê khác. Nhưng sự rộn rã và náo nức chúng tôi đã có thể cảm thấy trên những lá cờ hội đang tung bay phần phật reo vui, trong những đoàn người xe của địa phương và nhân dân đi lại nhộn nhịp vào khu xây dựng lăng mộ. Những chiếc xe lu vẫn hối hả dàn phẳng mặt đường, nhà bạt đã dựng, một tấm phông lớn ghi “ Lễ hoàn táng thi hài Hoàng Đế Lê Dụ Tông” được treo trang trọng trước sân rồng. Những anh lính trẻ măng của lực lượng quân sự tỉnh cũng được điều đến từ sáng để tập dượt việc đưa quan tài hạ huyệt. Họ thực hiện thao tác tập dượt trên khối gạch nặng tương đương với trọng lượng chiếc quan tài. Gạt mồ hôi trên trán chiến sĩ Hà Như Vi hồ hởi: “Đơn vị chúng tôi được tập dượt trên khối lượng nặng lên đến 1 tấn cho nên chắc chắn thi hài vua sẽ được vận chuyển một cách suôn sẻ. Là một người con của đất Thọ Xuân, tôi cảm thấy vinh dự và tự hào khi được góp chút sức lực nhỏ bé để đưa vị vua anh minh về lại với đất mẹ quê hương”.
Chị Đỗ Thị Oanh, người đã hiến một phần đất để giải toả xây dựng lăng vua, cũng là ngưòi chịu trách nhiệm vấn đề vệ sinh môi trường tại địa bàn cho biết: “Nhà tôi đã tự nguyện giao đất cho Nhà nước xây lăng mộ vua mà không lấy đền bù nhưng tôi cảm thấy thoải mái và vinh dự vì đó là vấn đề tâm linh, sự tri ân với người đã khuất”. Ông Ngô Hoài Chung khẳng định: “Chính tấm lòng kính trọng, sự tri ân với các bậc tiên liệt, niềm tự hào và vinh dự là động lực giúp chúng tôi, Ban tổ chức, chính quyền các cấp và nhân dân địa phương đã vượt qua khó khăn, khắc phục trở ngại thời tiết khắc nghiệt để hoàn thành tốt công tác chuẩn bị cho buổi lễ”.
Trong những gương mặt nụ cười rạng rỡ của người dân nơi đây như báo hiệu một ngày trở về trang trọng và ấm tình người quê hương của Đức Vua.
Trường Việt
|
PGS.TS Nguyễn Lân Cường: Vinh dự được khâm liệm cho nhà Vua! Mãi đến 5 rưỡi chiều 24/1, người trực tiếp “nâng” thi hài nhà vua lên để tiến hành các thủ tục khâm liệm Ngài mới được ấn định. Đó là PGS.TS Nguyễn Lân Cường, chuyên gia hàng đầu về nhân chủng học và mộ xác ướp. Nhận được điện thoại từ BTC giao trọng trách này, ông Cường tâm sự: Tôi là học trò của thầy Đỗ Xuân Hợp (vị Giáo sư - bác sĩ đã tham gia việc khai quật, nghiên cứu mộ vua Lê Dụ Tông từ hơn 40 năm trước), lại đã từng xử lý khái nhiều mộ xác ướp, có thể vì thế mà BTC tin tưởng tôi chăng? Hơn nữa những người trực tiếp khai quật mộ vua Lê Dụ Tông ngày ấy hầu như đều đã “đi” hết cả rồi… Trước giờ bắt tay vào việc, ông hình dung, nếu khâm liệm đúng theo cách từ thời xưa dành cho nhà vua với với những cách bó, quấn các đồ tiểu liệm, đại liệm (tổng cộng hơn 33 món đồ)… thì rất khó. “Tôi sẽ cùng một số anh em nâng cụ lên, mặc áo cho cụ, bọc vải quanh người cụ, và chuyển sang quan tài. Việc nâng cụ lên để liệm sẽ đảm bảo an toàn vì thi hài cụ trước đây đã từng được ngâm trong phocmon nên được bảo quản khá tốt. Tôi chỉ lo tay chân cụ đã “cứng” lại rồi, sẽ rất khó khăn cho việc “mặc áo”, có khi phải cuộn vải lại để liệm” – ông Cường trù tính – “Mộ xác ướp khi mới khai quật thì “da thịt” rất mềm mại, nhưng sau khi đưa ra ngoài không khí, khoảng 5-10 phút thì bị oxy hóa đen lại và không biết đến nay, chân tay cụ có còn mềm nữa không để “xỏ” quần áo vào. Trong việc này, chúng tôi sẽ phải tùy cơ ứng biến thôi”. Rất tự hào vì được giao trọng trách này, ông Cường tiết lộ sắp tới sẽ ra một cuốn sách về những mộ xác ướp, trong đó chắc chắn ông sẽ đưa chuyện “khâm liệm” vua Lê Dụ Tông vào trong sách. Đông Kinh |
Một số hộ dân vẫn chưa được di dời
Nhiều người dân vui vẻ nhường đất để xây dựng khu lăng mộ vua Lê Dụ Tông đang có những lo lắng khi cuộc sống phía trước còn quá mờ mịt. Đa phần họ đều là nông dân nhưng khu đất được đền bù thì quá chật hẹp không thể canh tác hay chăn nuôi thêm.
* Nhiều việc còn dang dở
Trong những giờ phút cận lễ đón di hài của vua Lê Dụ Tông, con đường đất dẫn vào làng trước kia đã được thay bằng con đường trải đá cấp phối to và đẹp. Khu vực được chọn làm lăng mộ cho nhà vua có rất nhiều máy ủi, máy xúc... của các đơn vị thi công đang vội vã san mặt bằng, kê tạm đá....để chuẩn bị cho buổi lễ hoàn táng nhà vua.
Anh Đỗ Văn Hùng – Phó Chủ tịch xã Xuân Giang cho biết, sau nhiều tranh cãi thì nhà Vua cũng đã được đưa về làng Bái Trạch nên những người dân trong làng đều rất phấn khởi. Có 11 hộ gia đình đã được giải toả để nhường đất cho khu lăng mộ. Địa phương cũng đã làm nhà tạm cho những hộ dân này ở. Tất cả những hộ gia đình trong diện giải toả đều vui vẻ ra đi để Nhà Vua được về với vị trí cũ. Còn một số nhà dân vẫn chưa được di dời và mọi công việc xây dựng lăng mộ còn đang dang dở. Ông Hùng cho biết, mặc dù rất tích cực nhưng tiến độ xây dựng cũng không thể kịp được với lễ hoàn táng. Với khối lượng công việc còn lại, ông Hùng phỏng đoán phải sang năm mới hoàn chỉnh.
* Băn khoăn chưa dứt
Sự kiện vua Lê Dụ Tông được quyết định hoàn táng tại làng Bái Trạch khiến tất thảy người dân của ngôi làng này cảm thấy mãn nguyện. Tuy nhiên, chính những người dân nằm trong diện giải toả lại đang có những mối băn khoăn riêng.
Anh Đỗ Văn Hà - chủ khu đất có mộ huyệt vua lê Dụ Tông cũng không ngờ sau khi anh di dời nhà lại có nhiều điều khiến anh chưa hài lòng đến thế. Anh được đền bù cho 200m2 đất ngoài mặt đường và thêm 199 triệu đồng. Theo anh Hà, số tiền này rất khó làm nhà vì mới, chỉ xây xong phần móng thì anh đã phải bỏ ra 60 triệu đồng. Việc được đền bù thấp cũng chưa hẳn là mối băn khoăn lớn của anh vì khu vực được đền bù tuy nằm gần đường lớn nhưng lại quá hẹp so với một gia đình ở nông thôn. Khu vực đất cũ rộng rãi nên anh vẫn còn chăn nuôi được thêm, nhưng từ khi di dời nhà, toàn bộ vật nuôi của gia đình đều phải bán đi. Vợ chồng anh Hà hiện đang đi thuê một căn hộ tập thể để ở. Anh Hà nhẩm tính phải mất khoảng nửa năm nữa mới làm xong nhà, nhưng sau đó anh cũng chưa biết phải làm thế nào để chăn nuôi hoặc có việc làm khác.
Anh Lê Đình Thế - một hộ dân trong diện di dời nhưng chưa di dời cho biết, gia đình anh mới phá dỡ khu chăn nuôi, tường rào và vườn chuối. Từ khi khu chăn nuôi bị dỡ đi, đàn gà gần 50 con của anh tản mát và mất dần, còn con trâu không có chuồng nên luôn chịu cảnh mưa rét. Anh Thế cho biết sẽ không di dời nếu như giá đền bù quá thấp. Việc phá vườn và khu chăn nuôi của gia đình là tự nguyện nhưng gia đình vẫn chưa được nhận đồng nào tiền đền bù. Điều anh rất lo lắng là bản thân anh và vợ đều không có trình độ học vấn, xưa nay chỉ biết chăn nuôi, trồng trọt. Diện tích 1.000m2 đất đang ở vẫn cho hoa lợi và thu nhập từ chăn nuôi, nhưng nếu ra ở khu đất tái định cư thì không biết vợ chồng anh sẽ phải sinh sống bằng cách nào vì không thể làm thêm gì.
Nhiều người dân vui vẻ nhường đất để xây dựng khu lăng mộ vua Lê Dụ Tông đang có những lo lắng khi cuộc sống phía trước còn quá mờ mịt. Đa phần họ đều là nông dân nhưng khu đất được đền bù thì quá chật hẹp không thể canh tác hay chăn nuôi thêm.
* Nhiều việc còn dang dở
Trong những giờ phút cận lễ đón di hài của vua Lê Dụ Tông, con đường đất dẫn vào làng trước kia đã được thay bằng con đường trải đá cấp phối to và đẹp. Khu vực được chọn làm lăng mộ cho nhà vua có rất nhiều máy ủi, máy xúc... của các đơn vị thi công đang vội vã san mặt bằng, kê tạm đá....để chuẩn bị cho buổi lễ hoàn táng nhà vua.
Anh Đỗ Văn Hùng – Phó Chủ tịch xã Xuân Giang cho biết, sau nhiều tranh cãi thì nhà Vua cũng đã được đưa về làng Bái Trạch nên những người dân trong làng đều rất phấn khởi. Có 11 hộ gia đình đã được giải toả để nhường đất cho khu lăng mộ. Địa phương cũng đã làm nhà tạm cho những hộ dân này ở. Tất cả những hộ gia đình trong diện giải toả đều vui vẻ ra đi để Nhà Vua được về với vị trí cũ. Còn một số nhà dân vẫn chưa được di dời và mọi công việc xây dựng lăng mộ còn đang dang dở. Ông Hùng cho biết, mặc dù rất tích cực nhưng tiến độ xây dựng cũng không thể kịp được với lễ hoàn táng. Với khối lượng công việc còn lại, ông Hùng phỏng đoán phải sang năm mới hoàn chỉnh.
* Băn khoăn chưa dứt
Sự kiện vua Lê Dụ Tông được quyết định hoàn táng tại làng Bái Trạch khiến tất thảy người dân của ngôi làng này cảm thấy mãn nguyện. Tuy nhiên, chính những người dân nằm trong diện giải toả lại đang có những mối băn khoăn riêng.
Anh Đỗ Văn Hà - chủ khu đất có mộ huyệt vua lê Dụ Tông cũng không ngờ sau khi anh di dời nhà lại có nhiều điều khiến anh chưa hài lòng đến thế. Anh được đền bù cho 200m2 đất ngoài mặt đường và thêm 199 triệu đồng. Theo anh Hà, số tiền này rất khó làm nhà vì mới, chỉ xây xong phần móng thì anh đã phải bỏ ra 60 triệu đồng. Việc được đền bù thấp cũng chưa hẳn là mối băn khoăn lớn của anh vì khu vực được đền bù tuy nằm gần đường lớn nhưng lại quá hẹp so với một gia đình ở nông thôn. Khu vực đất cũ rộng rãi nên anh vẫn còn chăn nuôi được thêm, nhưng từ khi di dời nhà, toàn bộ vật nuôi của gia đình đều phải bán đi. Vợ chồng anh Hà hiện đang đi thuê một căn hộ tập thể để ở. Anh Hà nhẩm tính phải mất khoảng nửa năm nữa mới làm xong nhà, nhưng sau đó anh cũng chưa biết phải làm thế nào để chăn nuôi hoặc có việc làm khác.
Anh Lê Đình Thế - một hộ dân trong diện di dời nhưng chưa di dời cho biết, gia đình anh mới phá dỡ khu chăn nuôi, tường rào và vườn chuối. Từ khi khu chăn nuôi bị dỡ đi, đàn gà gần 50 con của anh tản mát và mất dần, còn con trâu không có chuồng nên luôn chịu cảnh mưa rét. Anh Thế cho biết sẽ không di dời nếu như giá đền bù quá thấp. Việc phá vườn và khu chăn nuôi của gia đình là tự nguyện nhưng gia đình vẫn chưa được nhận đồng nào tiền đền bù. Điều anh rất lo lắng là bản thân anh và vợ đều không có trình độ học vấn, xưa nay chỉ biết chăn nuôi, trồng trọt. Diện tích 1.000m2 đất đang ở vẫn cho hoa lợi và thu nhập từ chăn nuôi, nhưng nếu ra ở khu đất tái định cư thì không biết vợ chồng anh sẽ phải sinh sống bằng cách nào vì không thể làm thêm gì.
Hoàng Phương
