(TT&VH) - Hôm qua bà Quentin Bryce đã chính thức trở thành nữ Tổng toàn quyền đầu tiên của Australia. Nhiều người Australia chào mừng, nhưng cũng có kẻ hy vọng Bryce sẽ là Tổng toàn quyền cuối cùng của xứ sở kangaroo bởi sau khi nhiệm kỳ 5 năm của bà kết thúc, Australia có thể trở thành một quốc gia dân chủ với người bản địa nắm vai trò lãnh đạo đất nước, thay vì Hoàng gia Anh như hiện nay, ngay cả khi điều đó chỉ mang tính hình thức.
Nữ Tổng toàn quyền đầu tiên
 Thủ tướng Kevin Rudd (trái) mời bà Quentin Bryce bước vào Thượng viện Australia |
Lễ tuyên thệ nhậm chức để trở thành Tổng toàn quyền thứ 25 của bà Quentin Bryce được tổ chức tại Thượng viện Australia. Mặc một chiếc váy nhã nhặn và cổ điển giống như Nữ hoàng Elizabeth II, bà Bryce nói trước các vị đại biểu rằng bà sẽ đảm trách cương vị mới với “nhiệt huyết và tình yêu dành cho đất nước. “Tôi hứa sẽ sẽ năng động, cởi mở, có trách nhiệm, thành thật trong suy nghĩ và hành động vì xã hội Australia” - bà nói.
Bà Bryce kể rằng bản thân đã nhận được hàng ngàn thư ủng hộ kể từ khi được Thủ tướng Kevin Rudd chọn làm Tổng toàn quyền hồi tháng 4 năm nay, khi nhiệm kỳ 5 năm của Tổng toàn quyền Michael Jeffery, 70 tuổi, sắp kết thúc.
Thủ tướng Rudd cho biết ông tiến cử bà Bryce sau khi đã tham khảo ý kiến hai người đàn bà có ảnh hưởng quan trọng ở Austrlaia là Nữ hoàng Anh Elizabeth II và Phó Thủ tướng Australia Julia Gillard. Đã có những lời phê phán ông Rudd rằng bà Bryce được chọn vì bà cùng quê với ông. Tuy nhiên ông Rudd đã bác bỏ lời cáo buộc này và khẳng định dựa vào lý lịch và những phẩm chất cá nhân, “không ai có thể thích hợp để nhận lãnh trách nhiệm trở thành Tổng toàn quyền hơn bà Quentin Bryce”.
Một công việc không dễ dàng
Quentin Alice Louise Bryce sinh ngày 23/12/1942 tại Longreach, Queensland, Australia, và là một người phụ nữ có nhiều cái “đầu tiên”. Bà lớn lên ở Ilfracombe, một làng quê nhỏ bé xa xôi ở miền tây bang Queensland từng có biệt danh là “trại chăn cừu lớn nhất thế giới”. Sau đó bà theo học Đại học Queensland, tốt nghiệp cử nhân Nghệ thuật (1962) và cử nhân Luật (1965).
Bà là một trong những phụ nữ đầu tiên ở Queensland được chấp thuận vào đoàn luật sư của tiểu bang. Năm 1984, bà được bổ nhiệm chức vụ Tổng Giám đốc đầu tiên của Dịch vụ Thông tin phụ nữ Queensland. Năm 2003, bà được bổ nhiệm làm Toàn quyền tiểu bang Queensland và là người phụ nữ thứ hai đảm nhiệm vị trí cao cấp này. Tuy nhiên người ta biết tới bà nhiều hơn với những công việc bà đã kinh qua trong các lĩnh vực luật pháp, giáo dục, hoạt động xã hội và hoạt động vì quyền phụ nữ.
 |
Giờ đây bà Bryce lại trở thành Tổng toàn quyền đầu tiên của Australia. Theo Hiến pháp Australia, chức vụ này đại diện cho Nữ hoàng Anh ở một nước thuộc khối Liên hiệp Anh. Từ khi được thiết lập cách đây 107 năm và trải qua 25 đời Tổng toàn quyền, đây là lần đầu tiên một phụ nữ được bổ nhiệm vào chức vụ này.
Mặc dù vai trò của Tổng toàn quyền chỉ mang tính hình thức, nhưng không phải lúc nào công việc của họ cũng diễn ra suôn sẻ. Nhiệm kỳ của Sir John Kerr đã xảy ra khủng hoảng hồi năm 1975 khi ông giải tán chính quyền của Thủ tướng Gough Whitlam và bổ nhiệm lãnh đạo đối lập Malcolm Fraser làm Thủ tướng tạm quyền. Vụ này đã gây ra một cuộc khủng hoảng hiến pháp ở Australia.
Nhiệm kỳ của Peter Hollingworth đã kết thúc trong thảm họa hồi năm 2003 khi ông phải từ chức vì có những quyết định không hợp lý trong việc xử lý vụ lạm dụng tình dục ở một trường dòng tại Toowoomba, bang Queensland.
Nhiệm kỳ của Michael Jeffery cũng xảy ra chút sóng gió khi ông kêu gọi các cầu thủ criket phải có cách hành xử tốt hơn khi thi đấu. Việc này đã khiến tờ Telegraph chạy một bài viết đánh giá rằng việc bổ nhiệm các Tổng toàn quyền chỉ gây phí thời gian.
Nhằm tránh những bê bối này, bà Bryce tuyên bố sẽ quan tâm tới vấn đề của những người thổ dân thiểu số, hướng đi mà Tổng toàn quyền Sir William Deane đã nhận được nhiều lời ca tụng.
Người đại diện cuối cùng cho Hoàng gia?
Hiện nay người Australia đang tranh cãi về việc có nên áp dụng chế độ cộng hòa hay vẫn giữ nguyên những thể chế lãnh đạo hiện nay. Chính quyền của Thủ tướng Kevin Rudd ủng hộ việc Australia có chế độ cộng hòa và bãi bỏ chức Tổng toàn quyền. Nhưng những người như ông Peter Howard Costello, người nắm quyền Thống đốc Kho bạc quốc gia lâu nhất trong lịch sử Australia, hay cựu Thủ tướng Robert James Lee thì muốn duy trì chế độ quân chủ như hiện nay.
Trong một cuộc thăm dò dư luận hồi tháng 5/2008, 45% người Australia muốn trở thành một quốc gia cộng hòa trong khi 42% muốn giữ chế độ quân chủ. Thủ tướng Kevin Rudd đã cam kết sẽ tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc Australia sẽ đi theo hướng nào. Bản thân tân Tổng toàn quyền Bryce tuyên bố hướng đi thế nào sẽ phụ thuộc vào nhân dân Australia, còn với bà, nhiệm vụ trước mắt sẽ là xử lý tốt công việc trong vai trò lãnh đạo mới.
Gia Bảo
