Phù phiếm ăn ruỗng nội tâm

Cuộc sống thế giới nội tâm của tất cả chúng ta đang mỏi mòn đi vì những trau chuốt phù phiếm?

Những cô ả kiểu cách say hàng hiệu lượn lờ trên những shop thời trang mới dọc theo các đại lộ nhiều ánh sáng Saint-Germain, Saints-Pères, Eugène của Paris hoa lệ kiểu mới… thực ra là đang tìm cách kết nối quan hệ với các chàng thanh lịch, những đại gia trẻ thành đạt có xe hơi xịn, có cách nói chuyện rặt mùi thượng lưu. Nhưng những đường phố hào nhoáng mang tên danh hào kiểu cũ, những quán rượu mới thấp thoáng salon trong quá khứ, thơ Baudelaire hay tinh thần nổi loạn Sagan đã khó cứu vãn sự mâu thuẫn gây cười trong khi những mối quan hệ đó được thiết lập. Buổi hẹn đầu, để ra vẻ tài tử, chàng trai thì thầm vào tai cô gái rằng anh tôn thờ đại lộ Saint-Germain, rượu vang xứ Bourgogne và nước ép quả lý đen. Còn cô nàng thì nói chuyện thời trang và quan tâm đến việc anh ta có bị mê hoặc bởi bộ ngực quyến rũ của mình hay không. Cô gái đâm ra thất vọng vì anh chàng lịch thiệp và lý tưởng kia chỉ lấm lét nghe lén điện thoại và xem tin nhắn, không hề màng đến sự hấp dẫn mà cô đã mất nhiều thì giờ “đầu tư” chuẩn bị (Tập tành thượng lưu trí thức).

Giá đâu đó có người đợi tôi, tập 12 truyện ngắn, có thể gặp được nhiều tâm trạng thị dân có phần phù phiếm kiểu như thế. “Sự tầm thường ở tinh thần đó là một chuyện rất khó diễn đạt” – Anna Gavalda viết như thế trong truyện The Opel touch. Vì thế, sự tầm thường ấy luôn được nằm giấu bên dưới lớp ngôn từ đùa cợt, có khi làm bộ làm tịch nhưng đầy chua xót. Vì bi và hài vốn là hai mặt của một bàn tay. Sự tầm thường ấy là gì? Những màn trang sức bề ngoài chỉ làm tăng thêm khả năng thất vọng sụp đổ với những mối quan hệ được toan tính lập trình. Và đâu đó trong tập truyện, cô nàng mê thời trang Pramod hẳn chỉ liếc mắt đưa tình với những anh lái Opel nhưng điều đó không đủ cho một cuộc tình mượt mà!

Nhưng chất humoriste (hài hước) vẫn là thứ thường trực trong những truyện ngắn dù tình huống dẫn dắt bi đát đến cỡ nào – nó như một giọng điệu đặc trưng và tạo nét duyên cho văn chương Anna Gavalda. Nó làm nên sức cuốn hút đầy tự nhiên của cuốn sách. Nhân vật người đàn bà có thai ngoài ý muốn suốt sáu tháng lơ là không cần biết giới tính đứa bé trong bụng mình, một hôm trở nên hụt hẫng vì bác sĩ báo cái thai đã chết trong bụng chị ta. Sau ca trục xuất thai nhi ra khỏi cơ thể, người mẹ nằm lả với cái bụng rỗng tuếch và nghe tiếng trẻ sơ sinh khóc oe oe vọng sang từ những phòng kế bên. Nhưng rồi sau đó chị lại đối diện với sự ngậm ngùi khi vẫn phải xuất hiện với bộ đầm bầu trong một đám cưới của cô em họ (truyện I.I G). Tâm trạng của một cô thú y già sống nơi nông trại hẻo lánh của mình đã bị bọn say rượu hãm hiếp, nhân lúc bọn vô lại ngủ say, chị ta đã “giải phẫu” cặp tinh hoàn của hai thằng này rồi xắt vụn, dùng chỉ ruột mèo khâu lại. Sau đó, chị ta bình thản đợi cảnh sát tới với một mong mỏi duy nhất: bọn cảnh sát không phải hụ còi quá to khi đến đây. Một chi tiết gây cười, tinh tế nhưng chua chát đến rợn người (Chỉ ruột mèo)