(TT&VH) - 66 người bị thương (30 người nhập cư, 17 người Italia gốc và 19 cảnh sát) là hậu quả của cuộc đụng độ khốc liệt giữa người Phi nhập cư và dân bản địa ở thành phố Rozarno, tỉnh Calabria ở phía Nam Italia, từ ngày 7 đến 9/1/2009. Nguyên nhân của sự căng thẳng phải tìm sâu xa hơn trong chính sách nhập cư của Italia.
Theo số liệu của Ủy ban Quốc tế về nhập cư, trên thế giới có gần 20 triệu người nhập cư, chiếm khoảng 3% dân số thế giới. Trong số này 23% sống ở Mỹ, 34% ở châu Âu và 28% ở châu Á. Tuy nhiên, kết quả thăm dò của tổ chức Voice of the People lại cho thấy Canada là nước hấp dẫn nhất đối với người nhập cư (42% số người được hỏi), thứ hai là Mỹ (41%), cùng đứng thứ ba là Pháp, Anh và Italia (32%).
Italia là quốc gia thứ tư, sau Mỹ, Canada và Pháp, về số người nhập cư bất hợp pháp. Hàng năm lượng người từ các nước khác đến Italia đều tăng. Riêng năm 2008 trên lãnh thổ của Italia đã có hơn 36.000 người Phi nhập cư trái phép, gần 32.000 trong số đó xin được tị nạn. Họ vượt Địa Trung Hải trên những chiếc thuyền cũ nát, bỏ mặc số phận cho gió bão, không có thức ăn và nước uống. Nhiều người trốn chạy sự đói nghèo và chiến tranh nhưng lại chết tức tưởi trên biển. Còn những người khác dù may mắn đặt chân lên “miền đất hứa” thì nhanh chóng đối mặt với nguy cơ bị trục xuất về nước hoặc bị tống vào các trại tị nạn.
Tuy nhiên, Italia không dễ thực hiện điều luật trục xuất dân nhập cư trái phép vì nhiều người trong số họ khônng mang theo mình bất cứ thứ giấy tờ nào nên khó xác định quốc tịch. Vì thế mà năm 2008 trong số 58 triệu dân Italia chỉ có 6.533 người nhập cư lậu bị trục xuất nhưng vẫn cao hơn 28,1% so với năm 2007. Trong khi chờ đợi người nhập cư trái phép bị nhốt trong các Trung tâm Lưu trú tạm thời mà thực chất là nhà tù, trong đó có một trung tâm trên đảo Lampedusa.
Tuy vậy Bộ trưởng Nội vụ Italia Roberto Maroni vẫn còn muốn siết chặt thêm chính sách đối với người nhập cư lậu, trong đó có việc xây dựng trung tâm thứ hai dành cho họ tại Lampedusa. Ý tưởng này gây phản ứng dữ dội của người địa phương. Maroni là đảng viên của đảng “Liên minh phương Bắc” khét tiếng bài ngoại, nhất là đối với người Hồi giáo. Ông này còn cho rằng những ai kêu gọi đối xử nhân đạo với các tín đồ của đạo Hồi là “ngây thơ”.
Bất chấp những nỗ lực của chính phủ và Bộ Nội vụ Italia, không ít người nhập cư vẫn lọt lưới. Một số trong đó còn tìm được công việc và nhà ở, còn phần đông tá túc trong các túp lều ở ngoại ô các thành phố. Nhiều người nhập cư trở thành tội phạm hoặc trở thành nạn nhân của bạo lực. Tại Italia đã tăng rõ rệt tình trạng bạo lực, trong đó có các vụ cưỡng dâm, khiến các nhà hoạt động xã hội đặt câu hỏi về mối liên quan của hiện tượng đáng lo ngại này với việc tăng lượng người nhập cư.
Làn sóng bài ngoại dâng cao ở Italia và xuất hiện dưới dạng bất bình thường. Tại Lukka, Hội đồng thành phố theo đề xuất của thị trưởng đã cấm mở tại khu trung tâm “các nhà hàng dị tộc” với thực đơn “không thuần Italia”. Theo đó, các món ăn nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Serbia... không còn chỗ đứng ở đây nữa. Trong Luật Nhập cư của Italia có một loạt điều khoản gây sốc, chẳng hạn các bác sĩ bắt buộc phải khai báo với cảnh sát về những bệnh nhân là người nhập cư bất hợp pháp. Điều này gây phản ứng dữ dội của đội ngũ thầy thuốc vì nó trái với y đức, hơn nữa họ không bao giờ muốn làm “chỉ điểm”.
Từ tháng 7/2009, người nhập cư trái phép bị coi là tội phạm ở Italia. Hạ viện và sau đó là Thượng viện nước này đã thông qua đạo luật khép việc nhập cư lậu vào tội hình sự. Theo đài “Tự do”, người nước ngoài cư trú trái phép tại Italia bị phạt 10.000 euro và bị trả về nơi xuất phát ngay lập tức. Ngoài ra, người Italia cho dân nhập cư lậu thuê nhà có thể bị kết án tù tới 3 năm.
Mới đây nhất, ngày 9/1 hãng tin AFP đưa tin, người dân thành phố Rozarno đã tổ chức cuộc “kháng chiến vũ trang” chống lại người nhập cư trái phép. Gần một trăm người dân địa phương được trang bị gậy sắt và dùi cui đã xung vào “đội dân phòng” để “bảo vệ quê hương”. Họ phong tỏa nơi cư trú của người nước ngoài.
Đại diện của LHQ về người tị nạn ở Italia Laura Boldrini đã bày tỏ mối lo ngại về việc “săn đuổi” người nhập cư và cho biết Cao ủy LHQ về người tị nạn sẽ đến thành phố để tìm hiểu tình hình. Theo tổ chức công đoàn lớn nhất của Italia CGIL, người nhập cư trái phép châu Phi thường được nhận vào các nông trại và bị các tổ chức mafia bóc lột. Họ làm những công việc nặng nhọc, đơn điệu với thu nhập không quá 25 euro/ngày, như thu họach cà chua, dưa chuột, còn thời gian lao động thì vượt quá quy định rất xa. Họ ngủ trên nền đất, trong các căn lều tạm bợ và thiếu cả nước sạch. Hiện tại trên cả nước Italia có khoảng 50.000 người nhập cư trái phép đang sống trong tình cảnh như vậy.
Theo số liệu của Ủy ban Quốc tế về nhập cư, trên thế giới có gần 20 triệu người nhập cư, chiếm khoảng 3% dân số thế giới. Trong số này 23% sống ở Mỹ, 34% ở châu Âu và 28% ở châu Á. Tuy nhiên, kết quả thăm dò của tổ chức Voice of the People lại cho thấy Canada là nước hấp dẫn nhất đối với người nhập cư (42% số người được hỏi), thứ hai là Mỹ (41%), cùng đứng thứ ba là Pháp, Anh và Italia (32%).
Cuộc chiến giữa người nhập cư, dân bản địa và cảnh sát Italia
Tuy nhiên, Italia không dễ thực hiện điều luật trục xuất dân nhập cư trái phép vì nhiều người trong số họ khônng mang theo mình bất cứ thứ giấy tờ nào nên khó xác định quốc tịch. Vì thế mà năm 2008 trong số 58 triệu dân Italia chỉ có 6.533 người nhập cư lậu bị trục xuất nhưng vẫn cao hơn 28,1% so với năm 2007. Trong khi chờ đợi người nhập cư trái phép bị nhốt trong các Trung tâm Lưu trú tạm thời mà thực chất là nhà tù, trong đó có một trung tâm trên đảo Lampedusa.
Bất chấp những nỗ lực của chính phủ và Bộ Nội vụ Italia, không ít người nhập cư vẫn lọt lưới. Một số trong đó còn tìm được công việc và nhà ở, còn phần đông tá túc trong các túp lều ở ngoại ô các thành phố. Nhiều người nhập cư trở thành tội phạm hoặc trở thành nạn nhân của bạo lực. Tại Italia đã tăng rõ rệt tình trạng bạo lực, trong đó có các vụ cưỡng dâm, khiến các nhà hoạt động xã hội đặt câu hỏi về mối liên quan của hiện tượng đáng lo ngại này với việc tăng lượng người nhập cư.
Làn sóng bài ngoại dâng cao ở Italia và xuất hiện dưới dạng bất bình thường. Tại Lukka, Hội đồng thành phố theo đề xuất của thị trưởng đã cấm mở tại khu trung tâm “các nhà hàng dị tộc” với thực đơn “không thuần Italia”. Theo đó, các món ăn nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Serbia... không còn chỗ đứng ở đây nữa. Trong Luật Nhập cư của Italia có một loạt điều khoản gây sốc, chẳng hạn các bác sĩ bắt buộc phải khai báo với cảnh sát về những bệnh nhân là người nhập cư bất hợp pháp. Điều này gây phản ứng dữ dội của đội ngũ thầy thuốc vì nó trái với y đức, hơn nữa họ không bao giờ muốn làm “chỉ điểm”.
Hè năm ngoái, Kristiano Borgi, Ủy viên Hội đồng Gerenzano, phụ trách vấn đề an ninh, đã tung lên trang web chính thức của thành phố bức thư ngỏ, lớn tiếng tuyên chiến với người nhập cư, kêu gọi người dân tẩy chay “bọn ngoại bang”. Ông ta bức xúc trước việc thành phố đã “đóng chặt cửa” với người nhập cư nhưng một số người dân bản địa lại cho “những kẻ ngụ cư” thuê nhà. Ông ta chủ trương đuổi hết “bọn xâm lấn” và tịch thu những ngôi nhà cho người nhập cư trái phép thuê. Thành phố Gerenzano có 10 vạn dân nhưng phải “cõng” tới 635 người nước ngoài. Chính quyền địa phương ở đây coi như thế là quá nhiều.
Từ tháng 7/2009, người nhập cư trái phép bị coi là tội phạm ở Italia. Hạ viện và sau đó là Thượng viện nước này đã thông qua đạo luật khép việc nhập cư lậu vào tội hình sự. Theo đài “Tự do”, người nước ngoài cư trú trái phép tại Italia bị phạt 10.000 euro và bị trả về nơi xuất phát ngay lập tức. Ngoài ra, người Italia cho dân nhập cư lậu thuê nhà có thể bị kết án tù tới 3 năm.
Mới đây nhất, ngày 9/1 hãng tin AFP đưa tin, người dân thành phố Rozarno đã tổ chức cuộc “kháng chiến vũ trang” chống lại người nhập cư trái phép. Gần một trăm người dân địa phương được trang bị gậy sắt và dùi cui đã xung vào “đội dân phòng” để “bảo vệ quê hương”. Họ phong tỏa nơi cư trú của người nước ngoài.
Đại diện của LHQ về người tị nạn ở Italia Laura Boldrini đã bày tỏ mối lo ngại về việc “săn đuổi” người nhập cư và cho biết Cao ủy LHQ về người tị nạn sẽ đến thành phố để tìm hiểu tình hình. Theo tổ chức công đoàn lớn nhất của Italia CGIL, người nhập cư trái phép châu Phi thường được nhận vào các nông trại và bị các tổ chức mafia bóc lột. Họ làm những công việc nặng nhọc, đơn điệu với thu nhập không quá 25 euro/ngày, như thu họach cà chua, dưa chuột, còn thời gian lao động thì vượt quá quy định rất xa. Họ ngủ trên nền đất, trong các căn lều tạm bợ và thiếu cả nước sạch. Hiện tại trên cả nước Italia có khoảng 50.000 người nhập cư trái phép đang sống trong tình cảnh như vậy.
Trần Quang Vinh
