Những người phụ nữ 'dệt khát vọng' ở thung lũng Mường Hoa

Tại Hà Nội, những người phụ nữ dân tộc đang sinh sống tại thung lũng Mường Hoa, thuộc xã Tả Van, tỉnh Lào Cai đã mang tới câu chuyện về những nỗ lực bền bỉ của phụ nữ Sa Pa trong việc bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn di sản và phát triển du lịch sinh thái.

Những hình ảnh tại triển lãm "Gieo xanh nơi đỉnh mây" vừa diễn ra tại Bảo tàng Phụ nữ nhân Ngày quốc tế Bảo tàng năm 2026, đã phác họa bức tranh tổng thể về không gian sống, văn hóa bản địa và đời sống cộng đồng các dân tộc Mông, Dao, Giáy, Thái, Tày giúp công chúng cảm nhận rõ sự gắn kết giữa con người, núi rừng và những giá trị truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Những người phụ nữ bền bỉ 'Gieo xanh nơi đỉnh mây'

Tại thung lũng Mường Hoa giữa đại ngàn Tây Bắc, có những người phụ nữ đã bền bỉ vượt qua định kiến và khẳng định giá trị bản thân qua con chữ và gìn giữ những tri thức bản địa.

Chị Sùng Thị Lan, Dân tộc Mông, thôn Tả Van Giáy 2, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai cho biết: "Đối với chúng tôi trên bản vùng cao hạn chế về chữ viết, tiếng nói, về định kiến giới, để phát triển được chúng tôi phải rất nỗ lực trong công việc cũng như trong cuộc sống. Chúng tôi mong muốn những sản phẩm của chúng tôi được đưa ra thị trường, có thu nhập ổn định trang trải cuộc sống".

Giữa những tác động của biến đổi khí hậu đến đời sống địa phương, những người phụ nữ hợp tác xã Mường Hoa, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai đã cho thấy khả năng thích ứng đặc biệt, vai trò chủ động và tinh thần sáng tạo của họ trong việc duy trì sinh kế và bảo tồn văn hóa.

Chị Giàng Thị Tang, Dân tộc Mông, thôn Lồ Lao Chải, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai bày tỏ, các chị đã thu mua những bộ trang phục của người Mông, tái chế lại, thiết kế nên những bộ trang phục cách tân hơn, phù hợp với phong cách hiện đại hơn.

Chị Sùng Thị Lan, Dân tộc Mông, thôn Tả Van Giáy 2, xã Tả Van, tỉnh Lào Cai nói, hợp tác xã Mường Hoa cũng đào tạo các nhóm ngành nghề tiểu thủ công để dạy thêu, dạy dệt, khôi phục lại một số kỹ thuật mai một, để gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Theo BTC, triển lãm không chỉ giới thiệu những bức ảnh hay câu chuyện cảm động, mà quan trọng hơn là vai trò không thể thay thế của phụ nữ dân tộc thiểu số trong bảo tồn và phát triển cộng đồng. Và mở ra những kỳ vọng về tương lai du lịch, nơi những "mầm xanh" được vun đắp từ chính nội lực cộng đồng, từ ước mơ, nỗ lực và khát vọng phát triển bền vững của phụ nữ vùng cao.

PGS.TS. Bùi Ngọc Quý, Phó Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội mong muốn, vai trò của người phụ nữ, đặc biệt đối với dân tộc thiểu số, ngày càng được ghi nhận và đánh giá cao hơn trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa, phát triển cộng đồng. Đặc biệt là bảo tồn phát huy giá trị nhân văn trong quá trình sinh hoạt, phát triển được sinh kế dựa trên tri thức bản địa, nguồn tài nguyên. Đồng thời bảo tồn được giá trị văn hóa, thiên nhiên phục vụ cho các thế hệ mai sau trong bối cảnh mới mà không làm mất đi giá trị vốn có.

Dù những khó khăn vẫn còn đó, nhưng những khát vọng vẫn đang được tiếp tục dệt nên trên mỗi mét vải chàm tại Mường Hoa. Mỗi người phụ nữ nơi đây vẫn bền bỉ, mạnh mẽ, và khát khao vươn tới một tương lai tốt đẹp hơn. Dù dòng chảy có đổi thay, bản sắc dân tộc vẫn là sợi chỉ đỏ bền chắc để họ thêu dệt nên tương lai.

Triển lãm "Gieo xanh nơi đỉnh mây" là kết quả của đề tài nghiên cứu "Hành trình kể câu chuyện du lịch sinh thái của phụ nữ Việt Nam anh hùng thích ứng với biến đổi khí hậu" do Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Hull, Đại học Loughborough và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam thực hiện từ tháng 7/2024 đến tháng 12/2025../.