Trải qua 20 mùa giải đồng hành cùng nền công nghiệp âm nhạc Việt Nam, Giải thưởng Cống hiến lần thứ 20 năm 2026 do báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức không chỉ dừng lại ở một đêm vinh danh, mà đã trở thành một "hệ quy chiếu" phản ánh trung thực diện mạo của cả một thế hệ nghệ sĩ.

Đảm nhận vai trò giám đốc âm nhạc cho đêm trao giải diễn ra vào tối 15/4 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt - Xô (Hà Nội), nhạc sĩ Dương Cầm mang trên vai áp lực từ bề dày lịch sử của giải thưởng, nhưng đồng thời cũng nắm giữ đặc quyền kiến tạo nên một không gian nghệ thuật mang tính biểu tượng.

"Cống hiến là một giải thưởng có lịch sử, có uy tín và có vị trí rất riêng trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Được góp mặt ở cột mốc 20 của mùa giải, với vai trò giám đốc âm nhạc khiến tôi cảm thấy vừa tự hào vừa trân trọng" - nhạc sĩ Dương Cầm mở đầu cuộc trò chuyện với Thể thao và Văn hóa.

"Nhưng vinh dự nào cũng đi cùng áp lực. Mà ở đây, áp lực lại là một điều tích cực, bởi Cống hiến đã đi qua hai thập niên và tạo dựng được một chuẩn mực nhất định. Khi đứng trước một chuẩn mực như vậy, người làm nghề không thể làm cho có, mà buộc mình phải nghiêm túc hơn, chỉn chu hơn và tìm cách mang đến một đêm trao giải xứng đáng với những gì giải thưởng đã gây dựng" - Nhạc sĩ cho biết.

* Nhìn lại hành trình 20 mùa Cống hiến, anh thấy giải thưởng này đã đóng vai trò như thế nào trong việc định hình và làm thước đo cho sự phát triển của nền công nghiệp âm nhạc Việt Nam?

- Tôi nghĩ Cống hiến đã làm được một việc rất quan trọng: tạo ra một hệ quy chiếu nghề nghiệp cho âm nhạc đại chúng Việt Nam đương đại. Trong 20 năm qua, giải thưởng không chỉ là nơi tôn vinh những nghệ sĩ, dự án xuất sắc, mà còn phản ánh khá rõ những chuyển động của thị trường, của thị hiếu, và của chính tư duy làm nghề trong âm nhạc.

Ở một góc độ nào đó, Cống hiến giống như một tấm gương của nền âm nhạc đại chúng Việt Nam: soi được thành tựu, nhìn ra xu hướng, và cũng gợi mở những tiêu chuẩn để người làm nghề tiếp tục đi xa hơn. Điều đáng quý là giải thưởng này luôn giữ được tinh thần khuyến khích sáng tạo, đề cao yếu tố chất lượng, lao động nghiêm túc và giá trị thực.

* Sân khấu Cung Văn hóa Hữu nghị Việt - Xô tối 15/4 tới đây sẽ được anh "tô màu" bằng thứ âm nhạc gì? Anh có thể hé lộ một chút về ý niệm và không gian âm thanh mà anh muốn mang đến cho khán giả và các nghệ sĩ được đề cử?

- Tôi muốn đêm gala có một không gian âm nhạc vừa giàu tính nghệ thuật, ẩn chứa thông điệp, vừa giàu cảm xúc, nhưng không xa cách.

Âm nhạc trong buổi lễ sẽ không đóng khung vào một màu sắc duy nhất, mà được thiết kế như một hành trình, nơi mỗi tiết mục có cá tính riêng nhưng vẫn nằm trong một tổng thể thống nhất. Tôi muốn khán giả cảm nhận được sự trang trọng của một lễ trao giải, đồng thời vẫn có những khoảnh khắc bùng nổ, gần gũi và giàu năng lượng sân khấu.

Nói một cách ngắn gọn, đó sẽ là một đêm của sự kết nối: giữa nghệ sĩ và khán giả, giữa truyền thống và hiện đại, giữa chiều sâu nghề nghiệp và sức sống đương đại.

* Danh sách đề cử năm nay phản ánh sự lên ngôi mạnh mẽ của xu hướng kết hợp văn hóa dân gian đương đại bên cạnh những dự án hàn lâm. Là người "cầm trịch" phần âm nhạc, anh sẽ làm thế nào để dung hòa những mảng màu đối lập kiểu như thế này trên cùng một sân khấu?

- Tôi không nhìn những mảng màu đó như những sự đối lập. Thực ra, đó là những sắc thái khác nhau của cùng một đời sống âm nhạc đang vận động rất mạnh.

Điều quan trọng nhất nằm ở tư duy dàn dựng và cách lựa chọn ngôn ngữ âm nhạc phù hợp cho từng tiết mục. Một tiết mục mang tinh thần dân gian đương đại hoàn toàn có thể rất hiện đại, rất cuốn hút, nhưng vẫn giữ được chiều sâu văn hóa nếu cách phối khí và xử lý âm thanh tinh tế. Ngược lại, một tiết mục hàn lâm cũng cần được trình bày sao cho gần gũi, để khán giả cảm được.

Với tôi, tính sang trọng không nằm ở sự xa cách, mà nằm ở chất lượng, ở độ tinh tế và ở sự tôn trọng bản sắc của từng tác phẩm.

* Giải thưởng Cống hiến luôn đề cao giá trị nguyên bản và kỹ năng trình diễn thực lực (live). Với vai trò giám đốc âm nhạc, anh sẽ thiết kế các tiết mục biểu diễn dựa trên nhạc sống, dàn nhạc giao hưởng hay có sự can thiệp mạnh mẽ của âm nhạc điện tử để phù hợp với xu hướng hiện tại?

- Tôi không nghĩ phải chọn tuyệt đối giữa nhạc sống, giao hưởng hay điện tử. Quan trọng là chọn đúng chất liệu cho đúng bài, đúng nghệ sĩ và đúng tinh thần sân khấu.

Có những tiết mục sẽ cần live band để tạo độ thở, sự tương tác và cảm giác chân thực. Có những phần trình diễn sẽ rất cần lớp lang giao hưởng để mở ra không gian rộng hơn, sang hơn và giàu cảm xúc hơn. Cũng có những ca khúc hiện đại mà nếu thiếu điện tử thì sẽ mất đi chính ngôn ngữ thẩm mỹ của nó.

Tôi luôn tin rằng công nghệ hay chất liệu phối khí chỉ là công cụ. Cái cốt lõi vẫn là bài hát, là tinh thần biểu diễn và là cảm xúc mà nó truyền đi. Nếu dùng đúng, mọi yếu tố đều có thể phục vụ cho một sân khấu vừa sống động, vừa đẳng cấp.

* Nhìn vào bảng đề cử, chúng ta thấy một cuộc giao thoa thú vị giữa những "tượng đài" và những nghệ sĩ trẻ mang tư duy toàn cầu. Bài toán khó nhất của anh khi dàn dựng các tiết mục biểu diễn, đặc biệt là các bản mashup hoặc collab, để tôn vinh trọn vẹn cả hai thế hệ này là gì?

- Bài toán khó nhất là làm sao để mỗi nghệ sĩ vẫn giữ được bản sắc riêng, nhưng khi đứng cạnh nhau thì lại tạo ra được một tổng thể hài hòa. Mashup hoặc collab luôn rất hấp dẫn, nhưng nếu xử lý không khéo thì dễ thành một phép ghép cơ học, khiến cá tính của từng người bị mờ đi.

Với tôi, sự kết hợp chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó tạo ra một tầng nghĩa mới, một cảm xúc mới, chứ không chỉ đơn thuần là ghép hai phần lại với nhau. Vì vậy, khi dàn dựng, tôi sẽ rất chú ý đến cấu trúc tác phẩm, màu sắc hòa âm, nhịp điệu, cao độ và đặc biệt là tinh thần của từng nghệ sĩ.

* Bản thân anh cũng là một nhà sản xuất, một người làm nghề miệt mài. Theo anh, định nghĩa về sự "cống hiến" trong âm nhạc ở thời điểm hiện tại - thời đại của nhạc số, view, trending - có gì khác biệt so với 10 hay 20 năm trước?

- Theo tôi, sự cống hiến ngày nay không chỉ nằm ở việc lao động bền bỉ trong phòng thu hay trên sân khấu, mà còn nằm ở khả năng thích nghi với một môi trường âm nhạc thay đổi rất nhanh.

Trước đây, người ta thường nhìn vào thời gian lao động, sự nghiêm túc trong nghề và dấu ấn nghệ thuật để đánh giá một nghệ sĩ. Còn bây giờ, bên cạnh những yếu tố đó, nghệ sĩ còn phải đối diện với tốc độ lan truyền, với áp lực của thị hiếu và với những chỉ số rất cụ thể như lượt xem, lượt nghe hay xu hướng mạng xã hội.

Tuy nhiên, dù bối cảnh thay đổi thế nào thì cốt lõi của cống hiến vẫn không đổi: đó là sự tận tâm với nghề, sự trung thực trong sáng tạo và khát vọng tạo ra giá trị bền vững cho âm nhạc.

* Cuối cùng, thông điệp nghệ thuật lớn nhất mà giám đốc âm nhạc Dương Cầm muốn gửi gắm đến công chúng, giới chuyên môn và chính các đồng nghiệp của mình qua đêm trao giải là gì?

- Tôi mong đêm Cống hiến 20 mùa giải không chỉ là một lễ trao giải, mà còn là một dịp để nhìn lại hành trình của âm nhạc Việt Nam bằng sự trân trọng, tự hào và niềm tin vào thế hệ tiếp theo. Với tôi, cống hiến không phải là một khẩu hiệu, mà là cách người nghệ sĩ sống với nghề mỗi ngày: âm thầm, bền bỉ và không ngừng tìm kiếm giá trị mới.

Nếu đêm diễn có thể để lại trong khán giả cảm giác rằng âm nhạc Việt Nam đang đi lên bằng nội lực, bằng bản sắc và bằng tinh thần dấn thân của những người làm nghề, thì đó sẽ là thành công lớn nhất.

Thông điệp tôi muốn gửi gắm là "cống hiến cho âm nhạc là một hành trình bền bỉ, nơi sự tận tâm, lao động nghiêm túc và tình yêu nghề được gìn giữ qua thời gian".

* Cảm ơn nhạc sĩ Dương Cầm!