Ở thời điểm concert, gameshow và các nền tảng giải trí số bùng nổ, tên tuổi nhạc sĩ - đạo diễn âm nhạc Dương Cầm phủ sóng dày đặc trên nhiều sân khấu.

Nhưng giữa "ánh đèn nóng" ấy, anh bất ngờ rẽ sang một con đường tưởng như đầy rủi ro: Nhạc kịch "made in Vietnam". Từ một dự án ban đầu chỉ để… đi thi, Giấc mơ Chí Phèo đã bước ra sân khấu trình diễn và đối diện trực tiếp với thị trường ở Nhà hát Hồ Gươm với gần 1.000 ghế và những đêm diễn "cháy vé".

Một số cảnh trong vở nhạc kịch “Giấc mơ Chí Phèo”

Phía sau những tràng pháo tay nán lại rất lâu sau giờ hạ màn là hành trình chông chênh với bài toán "phiêu lưu tài chính", nỗi lo giữ lửa cho ê-kíp, khát vọng xây dựng một mô hình vận hành chuyên nghiệp giữa ranh giới nhà nước - tư nhân, và trên hết là giấc mơ về một dòng nhạc kịch mang căn cốt Việt Nam, đủ bản địa nhưng vẫn có thể nói được với thế giới.

Một số cảnh trong vở nhạc kịch “Giấc mơ Chí Phèo”

Trò chuyện với Thể thao và Văn hóa (TTXVN), Dương Cầm chia sẻ:

- Ở thời điểm mọi thứ đều xoay rất nhanh quanh concert, gameshow và nền tảng số, tôi nhận ra mình bắt đầu lặp lại chính mình. Nhạc kịch đến với tôi không phải như một lựa chọn "chiến lược", mà giống một lời gọi âm thầm dai dẳng.

Tôi không rời bỏ ánh đèn, tôi chỉ thêm một loại ánh sáng mình muốn đứng dưới – ánh sáng của sân khấu kể chuyện và của chiều sâu văn hóa.

* Ban đầu, "Giấc mơ Chí Phèo" chỉ được thực hiện với mục đích dự thi. Khoảnh khắc hay lý do nào đã khiến anh và ê-kíp quyết định không "cất kho" tác phẩm mà lựa chọn đưa vở ra nhà hát, bán vé và đối diện trực tiếp với thị trường như một sản phẩm nghệ thuật thực thụ?

- Ban đầu, Giấc mơ Chí Phèo đúng là một sản phẩm để đi thi của Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long - nơi tôi công tác. Phải nói là từ phía Ban lãnh đạo Nhà hát đã hơn một lần mang tác phẩm đi thi ra công chúng, như Hà Nội xưa và nay, Hà Nội, ngày… tháng… năm… Đó đều là những vở đi thi và có giải thưởng lớn, được hội đồng chuyên môn đánh giá cao; khi mang ra công chúng cũng rất được ủng hộ và ghi nhận.

Nhưng kinh phí để tổ chức biểu diễn, marketing bán vé là một bài toán lớn với đơn vị nhà nước, nên phát triển thương mại là điều mà Ban lãnh đạo đã nỗ lực và phải chịu lỗ khá nhiều. Điều này tôi rất thấu hiểu.

Giấc mơ Chí Phèo đã bước ra sân khấu trình diễn và đối diện trực tiếp với thị trường ở Nhà hát Hồ Gươm với gần 1.000 ghế và những đêm diễn "cháy vé"

Quay lại với nhạc kịch Giấc mơ Chí Phèo. Là người đứng giữa thị trường âm nhạc và tham gia hoạt động nghệ thuật trong nhà nước, tôi luôn muốn cân bằng được cả hai. Đấy là lý do nhạc kịch Giấc mơ Chí Phèo vượt ra khỏi phạm vi đi thi và đến với công chúng qua đầu tư của doanh nghiệp.

Từ đây, khâu vận hành tổ chức, marketing, truyền thông, bán vé là do doanh nghiệp (Công ty TNHH Phát triển nghệ thuật và giải trí Dương Cầm) đứng ra triển khai. Tôi thấy đây là một mô hình có thể nhân rộng, để nghệ sĩ được làm nghề và doanh nghiệp vận hành tổ chức, thực hiện đúng chức năng.

* Khi quyết định mang một vở nhạc kịch chuyển thể từ văn học Việt Nam đến sân khấu Nhà hát Hồ Gươm với gần 1.000 ghế, anh đã chuẩn bị tinh thần cho những kịch bản xấu nhất ra sao, cả về tài chính lẫn tâm lý nghề nghiệp?

- Nhạc kịch ở Việt Nam vốn là một món ăn còn khá lạ lẫm nên việc truyền thông giới thiệu tác phẩm là một vấn đề rất quan trọng và cũng là điều mà chúng tôi rất lo lắng. Phải làm sao để khán giả thấy được sự khác biệt so với kịch nói truyền thống hoặc opera, thấy được những yếu tố mới lạ và cả sự đầu tư về công nghệ biểu diễn.

Việc lựa chọn biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm là một sự lựa chọn đúng đắn của nhà tổ chức. Đây là một sự đầu tư không hề nhỏ và cho thấy sự trân trọng của nhà tổ chức dành cho Giấc mơ Chí Phèo. Nhà hát Hồ Gươm có một không gian sang trọng, địa điểm thuận lợi, đặc biệt với trang thiết bị hiện đại và kỹ thuật sân khấu tiêu chuẩn đã giúp cho vở nhạc kịch có thể mang đến cho khán giả những phần trình diễn tuyệt vời nhất.

* Theo anh, khái niệm "made in Vietnam" trong nhạc kịch nên được hiểu như thế nào: chỉ dừng ở việc sử dụng chất liệu văn hóa đất nước, hay sâu xa hơn là một ngôn ngữ sân khấu, âm nhạc và tư duy kể chuyện mang căn cốt Việt Nam?

- Với tôi, "made in Vietnam" không chỉ là lấy chất liệu Việt Nam. Quan trọng hơn, đó là cách người Việt Nam kể câu chuyện của mình bằng ngôn ngữ sân khấu phù hợp với tâm lý, cảm xúc và lịch sử văn hóa nước mình.

Âm nhạc, tiết tấu, cách xử lý bi kịch hay hài kịch đều phải xuất phát từ căn cốt ấy, chứ không phải là bản sao của Broadway hay West End.

* Ở vai trò nhà sản xuất, anh có thể chia sẻ một cách thẳng thắn và cụ thể: Làm nhạc kịch tại Việt Nam hiện nay là một cuộc "phiêu lưu tài chính" đến mức nào, và đâu là những áp lực lớn nhất mà công chúng ít khi nhìn thấy?

- Nhạc kịch là sản phẩm cần sức sống lâu dài, bền bỉ. Nếu chỉ dừng ở 10 đêm diễn thì vẫn lỗ. Khi có lịch diễn và điểm diễn cố định, chi phí truyền thông, marketing có thể tối giản thì lúc đó mới có thể bớt "phiêu lưu tài chính".

Điều khó nhất không chỉ là tiền, mà là giữ cho ê-kíp không nản lòng. Ai tham gia dự án này cũng phải tin rằng mình đang góp phần xây một nền móng, chứ không chỉ làm một show diễn.

* Anh từng bày tỏ tham vọng để "Giấc mơ Chí Phèo" trở thành một sản phẩm văn hóa dành cho du khách khi đến Việt Nam. Theo anh, con đường để một vở nhạc kịch Việt Nam có thể bước ra thế giới sẽ phải đi qua những "cửa ải" nào?

- Để Giấc mơ Chí Phèo hay một nhạc kịch Việt Nam ra thế giới, tôi nghĩ có ba "cửa ải": Chất lượng nghệ thuật đủ cao, câu chuyện đủ bản địa nhưng mang tính phổ quát, và một hệ sinh thái sản xuất - quảng bá chuyên nghiệp. Chúng ta không thể đi nhanh, nhưng có thể đi chắc.

* Nhân dịp Xuân mới, anh muốn gửi một lời chúc hay một thông điệp nào đến những người trẻ đang chọn "đi đường khó", dám khác biệt và kiên trì theo đuổi giấc mơ sáng tạo của riêng mình?

- Nhân dịp năm mới, tôi muốn gửi đến những người trẻ đang chọn "đi đường khó" một lời nhắn rất giản dị: Nếu đã chọn khác biệt, hãy kiên trì đến cùng. Con đường đó có thể chậm, có thể cô đơn, nhưng nếu bạn đi đủ xa, bạn sẽ gặp những người giống mình – và lúc đó, giấc mơ không còn là của riêng bạn nữa.

Xin cảm ơn quý độc giả đã lắng nghe câu chuyện của tôi, và cảm ơn những ai đã, đang và sẽ ngồi dưới khán phòng để tiếp tục nuôi dưỡng giấc mơ nhạc kịch "made in Vietnam".

* Cảm ơn nhạc sĩ Dương Cầm!