(TT&VH) - Tháng Năm tới đây, 3 học sinh THPT của Lâm Đồng sẽ có mặt tại thành phố Nevada của Hoa Kỳ để tham dự Hội thi khoa học kỹ thuật quốc tế của Intel (gọi tắt là Intel ISEF).
Đây là cuộc thi khoa học lớn nhất toàn cầu dành cho học sinh từ lớp 9 - 12 có bề dày lịch sử gần 60 năm do Hiệp hội Khoa học cộng đồng (Society for Science & Public) tổ chức. Intel ISEF lần thứ 59 là lần đầu tiên Việt Nam có đại diện tham gia “thử lửa”.
Học trò làm khoa học
Lịch sử của Intel ISEF chỉ chấp nhận thành viên hội đủ hàng loạt tiêu chí khắt khe, trong đó chỉ riêng việc đáp ứng hai nội dung: ý tưởng khoa học ở lĩnh vực thực hành ứng dụng tham dự phải hoàn toàn mới và không lặp lại; được trình bày thuyết phục bằng Anh ngữ trước Ban Giám khảo là…1.000 nhà khoa học và hàng trăm quan chức cấp Chính phủ trên thế giới đã là những thử thách lớn đối với các học sinh.
Ngô Văn Quốc và Phan Nhật Trâm và đại diện Tập đoàn Intel tại Việt Nam trước ngày tham dự Intel ISEF lần thứ 59
Hơn nửa thế kỷ đã qua, học sinh Việt Nam lạ lẫm với Intel ISEF. Vài năm gần đây, thông tin về cuộc thi toàn cầu này đã được phổ biến tới nước ta nhưng chưa một tỉnh, thành nào có đại diện tham gia. Trở thành “người mở đường” đến Intel ISEF, học sinh Lâm Đồng tự tin gia nhập sân chơi khoa học toàn cầu dành cho giới trẻ. Gần 30 đề tài của các học sinh tham dự vòng chung khảo tuyển chọn cấp Sở về những ý tưởng khoa học ứng dụng lần này đã mở ra một tiền lệ tốt trong công tác đổi mới phương pháp dạy, học cho bậc phổ thông. Nếu đi đúng hướng, có môi trường nghiên cứu thuận lợi, những nhà khoa học “tuổi teen” hoàn toàn có thể biến kiến thức kinh viện, sách vở thành những ứng dụng hữu ích cho cuộc sống.
Hai cô, cậu tuổi “teen” Ngô Văn Quốc và Phan Nhật Trâm (lớp 12 chuyên Sinh trường THPT chuyên Thăng Long), đã thực sự “bước ra từ sách vở” để đến với công việc của những người làm khoa học chuyên nghiệp. Đề tài “Nhân giống, vận chuyển và phân phối giống cây trồng bằng kỹ thuật vi thủy canh” mà Quốc và Trâm là đồng tác giả đã chính thức được chọn tham gia Intel ISEF lần thứ 59 là ý tưởng khoa học xuất phát từ những khó khăn, bức xúc của người nông dân xứ hoa Đà Lạt. Công trình nhân giống cây trồng kế thừa công nghệ invitro (thủy canh bằng dung dịch trong ống nghiệm) sau đó nhân giống trên giá thể được sản xuất bằng xốp cắm hoa (thay cho giá thể hỗn hợp đất – xơ dừa truyền thống) đã được các chuyên gia Viện Sinh học Tây Nguyên thẩm định và đang tiến hành thử nghiệm thành công với các giống cúc, khoai tây và torenia (hoa mắt biếc) đã mang đến nhiều hy vọng mới cho những người nông dân.
Hai nhà khoa học tuổi “teen” Ngô Văn Quốc và Phan Nhật Trâm đang phải áp dụng một lịch biểu kín: sáng đi học, chiều thực hành tại vườn ươm của Viện Sinh học Tây Nguyên liên tục từ tháng 9/2008 đến nay để hoàn thành đề tài của mình. Mùa hè hai bạn sẽ sang Mỹ thưc hiện cuộc thử lửa toàn cầu. Phan Nhật Trâm, cô học trò trường chuyên nhỏ nhắn, dễ thương tự tin: “Đà Lạt được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, thổ nhưỡng thích hợp cho rau, hoa nhưng người nông dân vẫn phải ứng dụng phương pháp nhân giống truyền thống, khó tìm nguồn giống sạch, ít ô nhiễm, giá thành đắt. Chúng em tin là ý tưởng sẽ được chính những người nông dân đón nhận nhờ vật liệu làm giá thể rẻ, dễ tìm và dễ vận chuyển, sản phẩm là nguồn giống sạch”.
Cùng được chọn tham dự Intel ISEF lần thứ 59, đề tài “Ảnh hưởng của Game online đến nhân cách học sinh THPT” do bạn Phan Ngọc Thảo (học lớp 11 trường THPT Đức Trọng) thực hiện là một đề tài khoa học xã hội đã “đụng” đến vấn đề mà hàng nghìn bậc cha mẹ học sinh đang đau đầu khi những “cậu ấm, cô chiêu” của họ đang mải mê vùi đầu trong các tiệm net. Quy định của Intel ISEF, bên cạnh ý tưởng mới, không lặp lại, công trình phải có tính ứng dụng phổ quát và hữu ích cho đời sống của cộng đồng. Điều này đã được các “khoa học gia tuổi teen” thực hiện thành công.
Vụ Trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ
GD&ĐT) Lê Quán Tần và lãnh đạo Sở GD&ĐT Lâm Đồng nghe Quốc và
Trâm báo cáo đề tài tham dự Intel ISEF 59
Những gợi mở về một trào lưu
Bà Nguyễn Thị Anh Phương – Giám đốc Sở GD&ĐT Lâm Đồng cho biết: “27 đề tài khoa học của các trường lọt vào vòng chung khảo cấp tỉnh là những đề tài rất hữu dụng. Điều đó chứng tỏ, học sinh hoàn toàn có thể làm khoa học nghiêm túc. Vấn đề là nhà trường, giáo viên phải đổi mới phương pháp giảng dạy và tạo môi trường thuận lợi cho các em”. Ngoài hai đề tài khoa học được chọn tham gia Intel ISEF, Ban Giám khảo gồm các nhà khoa học, chuyên gia từ Viện Sinh học Tây Nguyên, trường Đại học Đà Lạt, Sở KH&CN còn bị thuyết phục bởi rất nhiều ý tưởng thực tế của các em như: Sản xuất rau gia vị chất lượng cao; Mô hình chăn nuôi cóc xóa đói giảm nghèo; Bảo quản thực phẩm bằng CO2 theo quy mô hộ gia đình; Ảnh hưởng của cồng chiêng và sự tồn tại của cồng chiêng trong các tộc người Tây Nguyên…
Intel ISEF không chỉ là cuộc thi có quy mô toàn cầu mà nó còn gợi mở từ việc đổi mới cách học theo phương pháp học đi đôi với hành. “Phải biến kiến thức sách vở thành ý tưởng và triển khai ý tưởng đó bằng phương pháp thực hành trong cuộc sống. Mong các bạn học sinh đừng ngại khi trình bày và triển khai ý tưởng của mình”. Phan Nhật Trâm, khoa học gia tuổi teen cũng là người đã hai lần đạt giải 3 học sinh giỏi cấp Quốc gia môn Sinh học nhắn nhủ.
Đây là cuộc thi khoa học lớn nhất toàn cầu dành cho học sinh từ lớp 9 - 12 có bề dày lịch sử gần 60 năm do Hiệp hội Khoa học cộng đồng (Society for Science & Public) tổ chức. Intel ISEF lần thứ 59 là lần đầu tiên Việt Nam có đại diện tham gia “thử lửa”.
Học trò làm khoa học
Lịch sử của Intel ISEF chỉ chấp nhận thành viên hội đủ hàng loạt tiêu chí khắt khe, trong đó chỉ riêng việc đáp ứng hai nội dung: ý tưởng khoa học ở lĩnh vực thực hành ứng dụng tham dự phải hoàn toàn mới và không lặp lại; được trình bày thuyết phục bằng Anh ngữ trước Ban Giám khảo là…1.000 nhà khoa học và hàng trăm quan chức cấp Chính phủ trên thế giới đã là những thử thách lớn đối với các học sinh.
Hơn nửa thế kỷ đã qua, học sinh Việt Nam lạ lẫm với Intel ISEF. Vài năm gần đây, thông tin về cuộc thi toàn cầu này đã được phổ biến tới nước ta nhưng chưa một tỉnh, thành nào có đại diện tham gia. Trở thành “người mở đường” đến Intel ISEF, học sinh Lâm Đồng tự tin gia nhập sân chơi khoa học toàn cầu dành cho giới trẻ. Gần 30 đề tài của các học sinh tham dự vòng chung khảo tuyển chọn cấp Sở về những ý tưởng khoa học ứng dụng lần này đã mở ra một tiền lệ tốt trong công tác đổi mới phương pháp dạy, học cho bậc phổ thông. Nếu đi đúng hướng, có môi trường nghiên cứu thuận lợi, những nhà khoa học “tuổi teen” hoàn toàn có thể biến kiến thức kinh viện, sách vở thành những ứng dụng hữu ích cho cuộc sống.
Hai cô, cậu tuổi “teen” Ngô Văn Quốc và Phan Nhật Trâm (lớp 12 chuyên Sinh trường THPT chuyên Thăng Long), đã thực sự “bước ra từ sách vở” để đến với công việc của những người làm khoa học chuyên nghiệp. Đề tài “Nhân giống, vận chuyển và phân phối giống cây trồng bằng kỹ thuật vi thủy canh” mà Quốc và Trâm là đồng tác giả đã chính thức được chọn tham gia Intel ISEF lần thứ 59 là ý tưởng khoa học xuất phát từ những khó khăn, bức xúc của người nông dân xứ hoa Đà Lạt. Công trình nhân giống cây trồng kế thừa công nghệ invitro (thủy canh bằng dung dịch trong ống nghiệm) sau đó nhân giống trên giá thể được sản xuất bằng xốp cắm hoa (thay cho giá thể hỗn hợp đất – xơ dừa truyền thống) đã được các chuyên gia Viện Sinh học Tây Nguyên thẩm định và đang tiến hành thử nghiệm thành công với các giống cúc, khoai tây và torenia (hoa mắt biếc) đã mang đến nhiều hy vọng mới cho những người nông dân.
Hai nhà khoa học tuổi “teen” Ngô Văn Quốc và Phan Nhật Trâm đang phải áp dụng một lịch biểu kín: sáng đi học, chiều thực hành tại vườn ươm của Viện Sinh học Tây Nguyên liên tục từ tháng 9/2008 đến nay để hoàn thành đề tài của mình. Mùa hè hai bạn sẽ sang Mỹ thưc hiện cuộc thử lửa toàn cầu. Phan Nhật Trâm, cô học trò trường chuyên nhỏ nhắn, dễ thương tự tin: “Đà Lạt được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, thổ nhưỡng thích hợp cho rau, hoa nhưng người nông dân vẫn phải ứng dụng phương pháp nhân giống truyền thống, khó tìm nguồn giống sạch, ít ô nhiễm, giá thành đắt. Chúng em tin là ý tưởng sẽ được chính những người nông dân đón nhận nhờ vật liệu làm giá thể rẻ, dễ tìm và dễ vận chuyển, sản phẩm là nguồn giống sạch”.
Cùng được chọn tham dự Intel ISEF lần thứ 59, đề tài “Ảnh hưởng của Game online đến nhân cách học sinh THPT” do bạn Phan Ngọc Thảo (học lớp 11 trường THPT Đức Trọng) thực hiện là một đề tài khoa học xã hội đã “đụng” đến vấn đề mà hàng nghìn bậc cha mẹ học sinh đang đau đầu khi những “cậu ấm, cô chiêu” của họ đang mải mê vùi đầu trong các tiệm net. Quy định của Intel ISEF, bên cạnh ý tưởng mới, không lặp lại, công trình phải có tính ứng dụng phổ quát và hữu ích cho đời sống của cộng đồng. Điều này đã được các “khoa học gia tuổi teen” thực hiện thành công.
Những gợi mở về một trào lưu
Bà Nguyễn Thị Anh Phương – Giám đốc Sở GD&ĐT Lâm Đồng cho biết: “27 đề tài khoa học của các trường lọt vào vòng chung khảo cấp tỉnh là những đề tài rất hữu dụng. Điều đó chứng tỏ, học sinh hoàn toàn có thể làm khoa học nghiêm túc. Vấn đề là nhà trường, giáo viên phải đổi mới phương pháp giảng dạy và tạo môi trường thuận lợi cho các em”. Ngoài hai đề tài khoa học được chọn tham gia Intel ISEF, Ban Giám khảo gồm các nhà khoa học, chuyên gia từ Viện Sinh học Tây Nguyên, trường Đại học Đà Lạt, Sở KH&CN còn bị thuyết phục bởi rất nhiều ý tưởng thực tế của các em như: Sản xuất rau gia vị chất lượng cao; Mô hình chăn nuôi cóc xóa đói giảm nghèo; Bảo quản thực phẩm bằng CO2 theo quy mô hộ gia đình; Ảnh hưởng của cồng chiêng và sự tồn tại của cồng chiêng trong các tộc người Tây Nguyên…
Intel ISEF không chỉ là cuộc thi có quy mô toàn cầu mà nó còn gợi mở từ việc đổi mới cách học theo phương pháp học đi đôi với hành. “Phải biến kiến thức sách vở thành ý tưởng và triển khai ý tưởng đó bằng phương pháp thực hành trong cuộc sống. Mong các bạn học sinh đừng ngại khi trình bày và triển khai ý tưởng của mình”. Phan Nhật Trâm, khoa học gia tuổi teen cũng là người đã hai lần đạt giải 3 học sinh giỏi cấp Quốc gia môn Sinh học nhắn nhủ.
Sơn Tùng
