Từ quyết sách lớn của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tạo niềm tin, động lực mới cho thể thao Việt Nam (TTVN) vươn tầm và phát triển bền vững trong kỉ nguyên mới.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công tốt đẹp trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn mình mạnh mẽ. Cùng với các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, lĩnh vực thể dục thể thao - nơi hội tụ ý chí, bản lĩnh và tinh thần cống hiến của con người Việt Nam - được kỳ vọng sẽ vươn lên mạnh mẽ, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới .

Nhà báo Nguyễn Lưu cho rằng khi đã có định hướng lớn từ Đại hội cùng với Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được phê duyệt thì việc cần làm tiếp theo chính là tập trung toàn lực để thực thi một cách hiệu quả nhất: "Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khẳng định quyết tâm phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa và con người Việt Nam, trong đó thể thao giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao thể lực, bồi dưỡng tinh thần và khơi dậy khát vọng cống hiến. Qua đó, văn hóa, thể thao thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, động lực và hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong thời kỳ mới.

Trong bối cảnh đất nước và quốc tế có nhiều thay đổi, TTVN cần triển khai hiệu quả chiến lược mới, nhằm tận dụng tốt thời cơ, nhanh chóng nắm bắt cơ hội. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh theo hướng tiếp cận mới về quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đối với lĩnh vực thể thao sẽ giúp chúng ta thuận lợi vượt qua những khó khăn, thách thức thực tế trong giai đoạn tới đây..

Để phát triển thể thao không chỉ cần kinh phí, cơ sở vật chất, lực lượng VĐV mà còn cần cả con người quản lý, điều hành. Mô hình tổ chức quan trọng, nhưng quan trọng hơn nữa là con người. Việc nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; chăm lo đội ngũ huấn HLV, VĐV và những người làm công tác thể thao được coi là yếu tố then chốt quyết định chất lượng và hiệu quả phát triển ngành. Đồng thời, ưu tiên phát triển các cơ sở đào tạo thể dục, thể thao; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, huấn luyện và tổ chức thi đấu".

Nhà báo Nguyễn Lưu nhìn nhận "đường lớn" đã mở từ định hướng của Đảng nên TTVN cần tập trung toàn lực để triển khai, thực hiện: "Có thể thấy, những gì được đề cập trong chiến lược đã tổng hòa toàn diện về mục tiêu phát triển thể thao nói chung cũng như đầu tư trọng điểm ở một số môn nhất định. Nhìn từ thực tế của TTVN hiện nay, cần phải có sự cố gắng, nỗ lực vượt bậc của không chỉ ngành thể thao. Điều đặc biệt cần là sự thay đổi trong cách nghĩ, cách làm, có được tư duy đột phá bởi từ lý thuyết đến triển khai, từ tầm nhìn đến thực tế là chặng đường dài, nhiều gian nan, thách thức.

Cùng với đó, kêu gọi, huy động các nguồn lực xã hội đầu tư vào thể thao. Trong bối cảnh hiện nay, TTVN không chỉ trông chờ vào nguồn lực của Nhà nước mà phải huy động các nguồn lực xã hội hóa, cần có cơ chế chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tham gia mạnh hơn vào các hoạt động thể thao, đặc biệt là thể thao thành tích cao. Ngoài ra, phải quản lý tốt nguồn lực được phân bổ.

Một khi nguồn lực đầu tư xứng tầm và được quản lý bài bản thì các giải pháp chuyên môn mới phát huy đầy đủ và khi đó kết quả mới tương xứng. Vì thế, vấn đề được đặt ra là cần có cái nhìn thực tế hơn với thể thao đỉnh cao ở những môn Olympic, tiếp tục tinh giản những nội dung, hoàn thiện và rốt ráo hơn nữa công tác xã hội hóa thể thao đỉnh cao.

Thực tế cho thấy bất cứ ngành nghề, lĩnh vực nào có được sự góp sức đầu tư của nguồn lực xã hội, cộng đồng doanh nghiệp đều mang lại kết quả xứng tầm. Thể thao cũng vậy thôi, nhất thiết phải xã hội hóa sâu rộng theo đúng xu thế quốc tế hiện nay".

Nhà báo Nguyễn Lưu cho rằng TTVN thường "hụt hơi" ở đấu trường lớn. Thực trạng này đặt ra bài toán cho ngành chức năng là cần tạo sức bật mới để thể thao thành tích cao Việt Nam phát triển đúng kỳ vọng: "Để thay đổi căn bản, TTVN cần chuyển đổi sang mô hình học viện thể thao chuyên biệt - nơi đào tạo VĐV trẻ theo từng môn thể thao trọng điểm. Đây không còn là lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết nếu chúng ta nghiêm túc với mục tiêu ASIAD, Olympic.

Mỗi môn thể thao cần có một trung tâm chuyên sâu - nơi kết hợp ba yếu tố: tuyển chọn đầu vào dựa trên chỉ số khoa học thể thao (thay vì cảm tính), giáo trình huấn luyện được cập nhật từ các nền thể thao hàng đầu, và liên kết đào tạo với các học viện quốc tế.

Song song đó, hệ thống huấn luyện viên cũng cần được đổi mới mạnh mẽ. Không thể mong có VĐV đẳng cấp thế giới nếu người huấn luyện viên còn lúng túng với những phương pháp cũ kỹ. Việc xây dựng các Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia theo mô hình hiện đại, tích hợp khoa học thể thao, cơ sở vật chất đạt chuẩn Olympic, phục hồi chức năng, y học thể thao, phân tích dữ liệu thể thao cần được triển khai đồng loạt.

Tựu trung lại, trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng lớn ở mọi cấp độ, TTVN cần có những giải pháp hữu hiệu và hành động thật sự quyết liệt để tạo nên sức bật mới, đưa thành tích dần tiếp cận tầm châu lục và thế giới".

Nhà báo Nguyễn Lưu (sinh năm 1943) là một cây bút thể thao tài năng, có kiến thức sâu rộng về bóng đá, bóng chuyền, bóng bàn, từng là cựu vận động viên, tốt nghiệp Đại học Tổng hợp khoa Toán, nổi tiếng với nhiều bài viết sắc bén, có chiều sâu. Ông không chỉ viết báo mà còn là một người đa tài, sáng tác nhạc, có kiến thức sâu sắc về nhiều lĩnh vực thể thao và văn hóa.