Ban ngày đứng trên bục giảng dạy học sinh, chiều về lại tất bật với hơn 40.000m² ruộng đồng, vợ chồng thầy giáo Nguyễn Văn Sĩ ở xã Phú Lâm, tỉnh An Giang lặng lẽ sống với hai vai trò tưởng chừng khác biệt nhưng lại có chung một khát vọng: giữ gìn môi trường cho thế hệ mai sau. Từ những trăn trở trước khói đốt đồng và những mùa vụ gắn bó với đất đai, người nông dân - thầy giáo ấy đã mang câu chuyện của mình đến Cuộc thi “Đồng xanh - Không khí sạch”, để rồi từ một sáng kiến nhỏ, những cánh đồng xanh đang dần lan rộng trên quê hương.
Người thầy mang nỗi trăn trở từ bục giảng ra cánh đồng
Chúng tôi gặp vợ chồng anh Nguyễn Văn Sĩ khi cả hai đang đi thăm ruộng trong những ngày vừa xuống giống vụ mới. Với nhiều người, vài nghìn mét vuông đất đã là tài sản lớn, nhưng với vợ chồng anh Sĩ, hơn 40.000m² ruộng vẫn được chăm chút bởi đôi tay của hai người, từ khâu gieo sạ cho đến thu hoạch.
Vợ chồng anh Nguyễn Văn Sĩ đang đi thăm ruộng
Là một nông dân chính hiệu, nhưng anh Sĩ đồng thời cũng là một thầy giáo, còn vợ anh là cô giáo. Mỗi ngày, họ vừa đứng lớp, vừa trở về với đồng ruộng. Những trang giáo án và những thửa ruộng tưởng như chẳng liên quan, nhưng lại được kết nối bằng một tình yêu chung với thế hệ trẻ.
Những buổi tan trường, nhìn học sinh đi qua những cánh đồng ngập khói đốt rơm rạ, người thầy giáo dạy hóa học không khỏi trăn trở.
“Thường học sinh tan trường chạy qua những cánh đồng đang đốt đồng, tôi thấy các em rất cực khổ, bởi những làn khói đó gây ô nhiễm môi trường”, anh Nguyễn Văn Sĩ chia sẻ.
Nỗi băn khoăn ấy không chỉ dành cho người nông dân hôm nay, mà còn cho ký ức tuổi thơ của những đứa trẻ ngày mai. Anh mong những em học sinh lớn lên sẽ không còn phải đi qua những mùa khói trắng, để tuổi thơ được trọn vẹn với bầu không khí trong lành.
Theo ông Lê Văn Kha, Hiệu trưởng Trường THCS Phú Lâm, nhà trường là nơi có sức lan tỏa rất lớn. Mỗi học sinh sẽ mang nhận thức về môi trường về với gia đình, để từ đó thay đổi dần thói quen sản xuất của người dân, giúp cộng đồng hiểu rõ hơn những tác động của khói bụi đối với sức khỏe và xã hội.
Từ bài dự thi đến sự lan tỏa của những cánh đồng không khói
Là giáo viên dạy hóa học, lại gắn bó với ruộng đồng nhiều năm, anh Nguyễn Văn Sĩ không chỉ dừng lại ở những trăn trở. Từ thực tế sản xuất và những thí nghiệm của bản thân, anh gửi ý tưởng “Từ làn khói trắng đến cánh đồng xanh” tham gia Cuộc thi “Đồng xanh - Không khí sạch”.
Cuộc thi do Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam phối hợp với Liên minh Toàn cầu về Sức khỏe và Ô nhiễm (GAHP), Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông nghiệp Vương quốc Anh (Defra) khởi xướng, được Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam (SOS) tổ chức, thu hút gần 100 bài dự thi đến từ 22 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Với những giải pháp xuất phát từ thực tiễn và câu chuyện giàu cảm xúc về trách nhiệm với môi trường, bài dự thi của anh Nguyễn Văn Sĩ đã được trao “Giải Bạc - Không khí sạch”.
Điều đáng quý hơn một giải thưởng là sự lan tỏa từ câu chuyện của người nông dân - thầy giáo ấy. Theo ông Nguyễn Tiến Duy, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Lâm, thành công của anh Sĩ đã tạo hiệu ứng tích cực trong công tác tuyên truyền, giúp người dân dần hạn chế việc đốt rơm rạ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tạo ra những sản phẩm thân thiện với môi trường và nâng cao giá trị kinh tế.
Ông Nguyễn Văn Quý, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lâm cho biết, đề tài của anh Nguyễn Văn Sĩ đã nhận được sự đồng tình của đông đảo bà con nông dân trong Hợp tác xã Phú Đông. Hiện có hơn 400 hộ nông dân đăng ký thực hiện trên diện tích khoảng 500ha, từng bước từ bỏ tập quán đốt rơm rạ sau thu hoạch.
Những giọt mồ hôi trên cánh đồng đã được đáp lại bằng những nụ cười và sự đồng hành của cộng đồng. Cuộc thi “Đồng xanh - Không khí sạch” không chỉ tìm ra những sáng kiến có thể hiện thực hóa, mà còn phát hiện những con người bình dị luôn đau đáu với môi trường sống quanh mình.
Cuộc sống của anh Nguyễn Văn Sĩ vẫn giản dị như bao người nông dân khác, với mái nhà nhỏ, người vợ luôn đồng hành và những cánh đồng thân thuộc. Nhưng chính từ những câu chuyện rất đỗi đời thường ấy, một nguồn cảm hứng đã được khơi dậy, để ngày càng nhiều người nông dân cùng hướng tới nền nông nghiệp xanh, nông nghiệp bền vững.
Bởi sau cùng, hành trình của “Đồng xanh - Không khí sạch” không chỉ là câu chuyện về giải thưởng, mà còn là hành trình đánh thức tình yêu với đất đai, với môi trường, với thế hệ mai sau. Để mỗi người nông dân, bằng cách riêng của mình, đều đang âm thầm trả món nợ với đất mẹ, gìn giữ màu xanh trong lành cho hôm nay và cho cả mai sau.
