(TT&VH) - Hồi đầu tháng 6, trước Thượng viện Mỹ, có một viên tướng tự tin tuyên bố nước này sẽ thắng trong cuộc chiến tại Afghanistan. Đó là Stanley McChrystal, người mà phần lớn 33 năm quân ngũ đã qua của ông vẫn nằm trong vòng bí mật. Hôm qua (15/6), McChrystal đã chính thức đảm nhiệm vai trò tư lệnh các lực lượng Mỹ và NATO tại Afghanistan, thay cho ông David McKiernan.
Nhà Trắng kỳ vọng rất nhiều vào viên tướng này, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Barack Obama chủ trương rút dần quân Mỹ khỏi các điểm nóng trên thế giới và dồn trọng tâm quân sự cho cuộc chiến tại Afghanistan, coi đây là mặt trận mang tính quyết định thành bại đối với chiến lược toàn cầu của Mỹ. Vì sao chính quyền Obama tin rằng McChrystal có thể xoay chuyển được tình hình ở Afghanistan?
“Thầy tu quân nhân”
Nhà Trắng kỳ vọng rất nhiều vào viên tướng này, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Barack Obama chủ trương rút dần quân Mỹ khỏi các điểm nóng trên thế giới và dồn trọng tâm quân sự cho cuộc chiến tại Afghanistan, coi đây là mặt trận mang tính quyết định thành bại đối với chiến lược toàn cầu của Mỹ. Vì sao chính quyền Obama tin rằng McChrystal có thể xoay chuyển được tình hình ở Afghanistan?
“Thầy tu quân nhân”
 Tướng McChrystal |
Stanley McChrystal sinh ngày 14/8/1954 trong một gia đình quân nhân, tốt nghiệp trường sĩ quan West Point năm 1976. Phần lớn những gì McChrystal đã làm suốt 33 năm binh nghiệp cho tới nay của ông vẫn nằm trong vòng bí mật, bao gồm hoạt động hồi năm 2003 - 2008 ở vai trò lãnh đạo Bộ chỉ huy các chiến dịch phối hợp đặc biệt (JSOC), cơ quan nắm trong tay những đơn vị đặc nhiệm nổi tiếng như Delta Force và một bộ phận của SEAL. JSOC bí mật tới mức trong nhiều năm, Lầu năm góc thậm chí phủ nhận sự tồn tại của nó. Vì thế ông McChrystal vẫn được mô tả là “người đến từ bóng tối”.
Trước khi McChrystal nắm quyền điều hành JSOC, đơn vị này hầu như không thích kết giao với các bộ phận khác trong quân đội Mỹ. Đến thời McChrystal, nó mới bắt xây dựng quan hệ với Cục Tình báo Trung ương (CIA) và Cục Điều tra Liên bang (FBI).
Một cựu quan chức CIA cho biết chính McChrystal đã khuyến khích việc mở nhiều hoạt động bí mật ở các khu vực bộ lạc tại Pakistan, trong đó có chiến dịch bắt giữ hoặc giết hại Ayman Al-Zawahri, viên phó của Osama Bin Laden. Tuy nhiên cựu Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld đã hủy bỏ hoạt động này vào phút cuối do nó quá nguy hiểm.
McChrystal từng bí mật có mặt ở Iraq để chỉ huy các nhiệm vụ đặc biệt, phần lớn tiến hành vào ban đêm. Hồi năm 2006, ông lập công lớn khi tiêu diệt Abu Musab Al-Zarqawi, thủ lĩnh Al-Qaeda tại Iraq.
Với những người quen biết McChrystal, ông có biệt danh “thầy tu quân nhân” do lối sinh hoạt và làm việc không giống ai. Trong khi binh lính ăn rất khỏe, McChrystal thường chỉ ăn một bữa/ngày, vào buổi tối. Ông nổi tiếng vì có thể làm việc liên tục dù chỉ ngủ vài tiếng mỗi ngày và có lúc chạy đến chỗ làm cách nhà tới 20km. Các cựu nhân viên tình báo cho biết McChrystal là người rất am hiểu các tổ chức khủng bố và đặc biệt giỏi trong việc sử dụng tình báo để tăng cường hiệu quả của những chiến dịch quân sự.
Một sự thay đổi chiến lược
Với quan điểm rút dần quân Mỹ khỏi các điểm nóng của Tổng thống Barack Obama, có thể thấy yêu cầu tăng thêm quân của tướng McKiernan không còn phù hợp. Ngoài ra, tướng McKiernan là chuyên gia của các cuộc chiến tranh quy ước, khi đối đầu với những quân đội chính quy. Nhưng ông lại thua McChrystal về khả năng chống khủng bố, trong những cuộc chiến tranh không quy ước như tại Afghanistan.
Trước khi McChrystal nắm quyền điều hành JSOC, đơn vị này hầu như không thích kết giao với các bộ phận khác trong quân đội Mỹ. Đến thời McChrystal, nó mới bắt xây dựng quan hệ với Cục Tình báo Trung ương (CIA) và Cục Điều tra Liên bang (FBI).
Một cựu quan chức CIA cho biết chính McChrystal đã khuyến khích việc mở nhiều hoạt động bí mật ở các khu vực bộ lạc tại Pakistan, trong đó có chiến dịch bắt giữ hoặc giết hại Ayman Al-Zawahri, viên phó của Osama Bin Laden. Tuy nhiên cựu Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld đã hủy bỏ hoạt động này vào phút cuối do nó quá nguy hiểm.
McChrystal từng bí mật có mặt ở Iraq để chỉ huy các nhiệm vụ đặc biệt, phần lớn tiến hành vào ban đêm. Hồi năm 2006, ông lập công lớn khi tiêu diệt Abu Musab Al-Zarqawi, thủ lĩnh Al-Qaeda tại Iraq.
Với những người quen biết McChrystal, ông có biệt danh “thầy tu quân nhân” do lối sinh hoạt và làm việc không giống ai. Trong khi binh lính ăn rất khỏe, McChrystal thường chỉ ăn một bữa/ngày, vào buổi tối. Ông nổi tiếng vì có thể làm việc liên tục dù chỉ ngủ vài tiếng mỗi ngày và có lúc chạy đến chỗ làm cách nhà tới 20km. Các cựu nhân viên tình báo cho biết McChrystal là người rất am hiểu các tổ chức khủng bố và đặc biệt giỏi trong việc sử dụng tình báo để tăng cường hiệu quả của những chiến dịch quân sự.
Một sự thay đổi chiến lược
Với quan điểm rút dần quân Mỹ khỏi các điểm nóng của Tổng thống Barack Obama, có thể thấy yêu cầu tăng thêm quân của tướng McKiernan không còn phù hợp. Ngoài ra, tướng McKiernan là chuyên gia của các cuộc chiến tranh quy ước, khi đối đầu với những quân đội chính quy. Nhưng ông lại thua McChrystal về khả năng chống khủng bố, trong những cuộc chiến tranh không quy ước như tại Afghanistan.
Liệu việc thay đổi nhân sự của Mỹ có cải thiện tình hình an ninh ở Afghanistan?
Chính quyền Obama coi Afghanistan là mặt trận trung tâm của cuộc chiến chống khủng bố và với sự phát triển ngày càng mạnh của lực lượng Taliban, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates khẳng định đã đến lúc lực lượng quân đội Mỹ ở đây phải có sự lãnh đạo và cách tiếp cận mới, để đối phó hiệu quả với các phần tử nổi dậy “ngày càng tàn bạo và dồi dào tài lực mà có thể không cần tăng quân”. Chiến lược mới này chủ yếu dựa vào những lực lượng đặc nhiệm và chiến thuật chống nổi dậy. Đây cũng chính là chuyên môn của tướng McChrystal.
Hôm 15/6, McChrystal đánh giá rằng nhiệm vụ trước mắt của mình sẽ rất khó khăn. Ông vạch ra một số chiến lược chính như bảo vệ dân thường Afghanistan để có được lòng tin và sự ủng hộ. “Nếu giành được niềm tin, ta không thể thua. Nếu mất lòng tin, ta không thể thắng” - ông nói. Tuy nhiên McChrystal cũng nói rằng hoạt động thận trọng hơn không có nghĩa quân đội Mỹ và NATO phải “rụt rè”. Ngược lại, một lực lượng lớn của liên quân sẽ được triển khai vào các cứ điểm mạnh của phiến quân để tấn công trực diện. Liên quân cũng sẽ phối hợp với chính quyền Afghanistan để cắt đứt sợi dây liên hệ giữa phiến quân và hoạt động buôn bán ma túy, qua đó chặn nguồn tài chính của chúng.
Với sự bổ nhiệm McChrystal, Mỹ kỳ vọng sẽ xoay ngược cục diện của cuộc chiến chống Taliban trong bối cảnh những vụ tấn công do lực lượng này tổ chức đã đạt mức kỷ lục kể từ năm 2001. Tại cuộc điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện hồi đầu tháng 6, tuy McChrystal tuyên bố có thể thắng trong cuộc chiến ở Afghanistan nhưng ông cũng thừa nhận đây là điều không dễ dàng và phải chấp nhận có nhiều thiệt hại trong những tháng sắp tới.
Hôm 15/6, McChrystal đánh giá rằng nhiệm vụ trước mắt của mình sẽ rất khó khăn. Ông vạch ra một số chiến lược chính như bảo vệ dân thường Afghanistan để có được lòng tin và sự ủng hộ. “Nếu giành được niềm tin, ta không thể thua. Nếu mất lòng tin, ta không thể thắng” - ông nói. Tuy nhiên McChrystal cũng nói rằng hoạt động thận trọng hơn không có nghĩa quân đội Mỹ và NATO phải “rụt rè”. Ngược lại, một lực lượng lớn của liên quân sẽ được triển khai vào các cứ điểm mạnh của phiến quân để tấn công trực diện. Liên quân cũng sẽ phối hợp với chính quyền Afghanistan để cắt đứt sợi dây liên hệ giữa phiến quân và hoạt động buôn bán ma túy, qua đó chặn nguồn tài chính của chúng.
Với sự bổ nhiệm McChrystal, Mỹ kỳ vọng sẽ xoay ngược cục diện của cuộc chiến chống Taliban trong bối cảnh những vụ tấn công do lực lượng này tổ chức đã đạt mức kỷ lục kể từ năm 2001. Tại cuộc điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện hồi đầu tháng 6, tuy McChrystal tuyên bố có thể thắng trong cuộc chiến ở Afghanistan nhưng ông cũng thừa nhận đây là điều không dễ dàng và phải chấp nhận có nhiều thiệt hại trong những tháng sắp tới.
Gia Bảo
