20/11/2026 05:44 GMT+7
Đằng sau tấm HCV Paralympic lịch sử của lực sĩ Lê Văn Công, cũng như những thành tích đáng tự hào của nhiều vận động viên (VĐV) cử tạ người khuyết tật Việt Nam, là dấu ấn của một người thầy tận tụy, luôn âm thầm đồng hành và tiếp thêm nghị lực cho học trò. Gần 23 năm gắn bó với thể thao người khuyết tật, HLV Nguyễn Hồng Phúc không chỉ đào tạo nên những nhà vô địch mà còn giúp nhiều số phận vượt qua mặc cảm, tìm thấy niềm tin và ý nghĩa cuộc sống qua thể thao.

Đằng sau tấm HCV Paralympic lịch sử của lực sĩ Lê Văn Công, cũng như những thành tích đáng tự hào của nhiều vận động viên (VĐV) cử tạ người khuyết tật Việt Nam, là dấu ấn của một người thầy tận tụy, luôn âm thầm đồng hành và tiếp thêm nghị lực cho học trò. Gần 23 năm gắn bó với thể thao người khuyết tật, HLV Nguyễn Hồng Phúc không chỉ đào tạo nên những nhà vô địch mà còn giúp nhiều số phận vượt qua mặc cảm, tìm thấy niềm tin và ý nghĩa cuộc sống qua thể thao.

Nhắc đến dấu mốc lịch sử của thể thao người khuyết tật Việt Nam tại Paralympic, người hâm mộ không thể quên hình ảnh lực sĩ Lê Văn Công bước lên bục cao nhất sau khi chinh phục thành công mức tạ 183kg ở hạng cân 49kg ở Rio de Janeiro năm 2016. Thành tích ấy không chỉ là kết quả của nghị lực phi thường và quá trình khổ luyện của một VĐV mà còn có sự đóng góp rất lớn từ người thầy đứng phía sau – HLV Nguyễn Hồng Phúc.

Ít ai biết rằng, trước khi trở thành một trong những HLV có nhiều đóng góp cho cử tạ người khuyết tật Việt Nam, Nguyễn Hồng Phúc từng có xuất phát điểm ở môn điền kinh. Tốt nghiệp khoa Điền kinh, Trường Đại học Thể dục Thể thao TP.HCM, ông bén duyên với thể thao người khuyết tật từ năm 1996, trong giai đoạn phong trào này còn rất non trẻ.

Cơ duyên đến với công việc đặc biệt ấy bắt đầu từ một lần ông ghé thăm Trung tâm Phục hồi chức năng trẻ bại liệt (nay là Bệnh viện 1A). Tại đây, ông gặp một nhóm người khuyết tật có mong muốn được tham gia các hoạt động thể thao, giao lưu và rèn luyện sức khỏe. Nhận thấy nhu cầu chính đáng ấy, các HLV, trong đó có Nguyễn Hồng Phúc, đã tình nguyện tham gia hỗ trợ, tạo điều kiện để những người khuyết tật được tiếp cận với thể thao.

Ở thời điểm đó, các môn điền kinh, bóng rổ và cử tạ là những môn thể thao đầu tiên được tổ chức cho người khuyết tật. Ban đầu, mục tiêu của ông Phúc không phải tìm kiếm những nhà vô địch hay thành tích quốc tế, mà đơn giản là giúp những người có hoàn cảnh thiệt thòi được vận động, nâng cao sức khỏe và hòa nhập với cộng đồng.

Ông từng chia sẻ rằng, nhiều người đến tập luyện khi ấy phải mưu sinh bằng nghề bán vé số, bán hàng rong. Sau một ngày làm việc vất vả, họ vẫn có nhu cầu được rèn luyện thể chất như bao người bình thường khác. Chính mong muốn tạo ra một môi trường sinh hoạt thể thao bình đẳng, nơi mọi người đều được chào đón, đã khiến ông gắn bó với công việc này.

HLV Nguyễn Hồng Phúc - Người thầy thầm lặng phía sau những nhà vô địch Paralympic - Ảnh 1.

HLV Nguyễn Hồng Phúc. Ảnh: Ủy ban Paralympic Việt Nam

Từ những bỡ ngỡ ban đầu đến hành trình đào tạo nhà vô địch

Dù đã có nền tảng chuyên môn thể thao, HLV Nguyễn Hồng Phúc sớm nhận ra rằng huấn luyện VĐV người khuyết tật là công việc hoàn toàn khác biệt, đòi hỏi kiến thức, sự kiên nhẫn và phương pháp tiếp cận riêng. Khi Việt Nam đăng cai Đại hội Thể thao Đông Nam Á và ASEAN Para Games năm 2003, ông được giao nhiệm vụ huấn luyện đội tuyển cử tạ người khuyết tật.

Trước những yêu cầu chuyên môn ngày càng cao, ông nhận thấy bản thân chưa thực sự đủ kinh nghiệm để đảm nhận công việc này. Thay vì tiếp tục huấn luyện khi chưa có sự chuẩn bị đầy đủ, ông chủ động xin tạm dừng công tác tại đội tuyển trong giai đoạn 2004-2009 để nghiên cứu, học hỏi và nâng cao trình độ chuyên môn.

Quãng thời gian ấy không đồng nghĩa với việc ông rời xa thể thao người khuyết tật. Ông vẫn làm nhiệm vụ tại TP.HCM, đồng thời tìm hiểu sâu hơn về đặc điểm thể trạng, phương pháp tập luyện và những yêu cầu riêng đối với từng dạng khuyết tật. Nguồn tài liệu chuyên môn khi đó còn hạn chế, ông phải tìm kiếm sự hỗ trợ, trao đổi kinh nghiệm với các HLV đến từ Thái Lan, Malaysia và những người từng tham dự các giải đấu quốc tế. Điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn cũng là một trở ngại lớn khi trang thiết bị phục vụ tập luyện ban đầu còn phải đi mượn.

Năm 2009, sau quá trình tích lũy kiến thức và kinh nghiệm, HLV Nguyễn Hồng Phúc tự tin trở lại với đội tuyển cử tạ người khuyết tật. Đó cũng là điểm khởi đầu cho một chặng đường mới, nhiều thử thách nhưng gặt hái những thành quả vượt ngoài mong đợi.

Theo ông Phúc, khác biệt lớn nhất giữa huấn luyện VĐV bình thường và VĐV người khuyết tật nằm ở cách tiếp cận. Với thể thao thành tích cao thông thường, VĐV thường được tuyển chọn, đào tạo qua các tuyến từ cơ bản đến nâng cao. Trong khi đó, nhiều người khuyết tật chỉ đến với thể thao khi đã trưởng thành, thậm chí có công việc và cuộc sống riêng. Vì vậy, HLV phải chủ động phát hiện tố chất, khơi gợi niềm đam mê, vận động họ tham gia tập luyện rồi từng bước đào tạo thành những VĐV thực thụ.

Đặc biệt, người thầy không chỉ đảm nhiệm vai trò chuyên môn mà còn phải trở thành người bạn, người hỗ trợ học trò trong nhiều hoạt động thường ngày. Từ việc giúp VĐV di chuyển, nâng tạ, sửa chữa xe lăn, nạng cho đến hỗ trợ những vấn đề phát sinh trong cuộc sống, tất cả đều có thể trở thành một phần công việc của HLV.

Đó cũng là lý do ông Phúc luôn đặt sự gần gũi, thân thiện và tôn trọng lên hàng đầu. Với ông, muốn giúp người khuyết tật đến với thể thao, trước tiên phải giúp họ xóa bỏ mặc cảm, tự ti và cảm nhận được rằng mình luôn được đón nhận. Khi có niềm tin, họ mới đủ động lực để vượt qua những giới hạn của bản thân, kiên trì tập luyện và hướng tới những mục tiêu cao hơn.

Bên cạnh yếu tố tâm lý, công tác huấn luyện còn đòi hỏi sự tỉ mỉ trong xây dựng giáo án. Mỗi VĐV có dạng thương tật, thể trạng, khả năng vận động và sức khỏe khác nhau. Vì thế, không thể áp dụng một chương trình tập luyện chung cho tất cả. HLV phải căn cứ vào đặc điểm từng người để thiết kế bài tập phù hợp, tăng dần cường độ, phát triển những nhóm cơ cần thiết và hạn chế tối đa nguy cơ chấn thương.

Chế độ dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và điều kiện sinh hoạt cũng là những vấn đề không thể xem nhẹ. Đối với nhiều VĐV khuyết tật, việc duy trì tập luyện thường xuyên, bảo đảm dinh dưỡng khoa học và đáp ứng những nhu cầu sinh hoạt tối thiểu đã là một thách thức. Trong hoàn cảnh ấy, sự tận tâm và tinh thần trách nhiệm của người thầy càng trở nên quan trọng.

HLV Nguyễn Hồng Phúc - Người thầy thầm lặng phía sau những nhà vô địch Paralympic - Ảnh 2.

Trong số những học trò trưởng thành dưới sự dẫn dắt của HLV Nguyễn Hồng Phúc, Lê Văn Công là cái tên tiêu biểu nhất. ảnh: FBNV

Người phát hiện và vun đắp tài năng của những nhà vô địch

Trong số những học trò trưởng thành dưới sự dẫn dắt của HLV Nguyễn Hồng Phúc, Lê Văn Công là cái tên tiêu biểu nhất. Năm 2005, Lê Văn Công đến với cử tạ ban đầu chỉ với mong muốn rèn luyện sức khỏe và hòa nhập cộng đồng. Qua quá trình tiếp xúc, tập luyện và quan sát, ông Phúc nhận ra ở chàng trai quê Hà Tĩnh một tố chất sức mạnh đặc biệt cùng ý chí vươn lên mạnh mẽ.

Theo đánh giá của HLV Nguyễn Hồng Phúc, Lê Văn Công có một số đặc điểm cơ thể không thực sự thuận lợi cho môn cử tạ. Cánh tay dài, phần chân và cơ mông nhỏ khiến việc giữ thăng bằng khi nâng tạ trở nên khó khăn. Tuy nhiên, sức mạnh bẩm sinh, khả năng tiếp thu kỹ thuật và tinh thần tập luyện nghiêm túc của Lê Văn Công đã thuyết phục người thầy dành nhiều tâm huyết xây dựng một giáo án riêng.

Thay vì áp dụng máy móc những bài tập thông thường, ông Phúc nghiên cứu phương pháp phát triển các nhóm cơ, điều chỉnh kỹ thuật nâng đẩy phù hợp với thể trạng của học trò. Sự kiên trì của cả thầy và trò nhanh chóng mang lại kết quả. Chỉ sau gần 4 năm tập luyện, Lê Văn Công đã có thể cạnh tranh huy chương ở các giải đấu khu vực, rút ngắn đáng kể thời gian phát triển so với lộ trình thông thường.

Hành trình ấy cũng không thiếu những thời điểm khó khăn. Khi Lê Văn Công gặp chấn thương đứt dây chằng cánh tay, anh từng có ý định từ bỏ thể thao, trở về quê vì áp lực kinh tế và cuộc sống gia đình tại TP.HCM. Chính HLV Nguyễn Hồng Phúc đã động viên, tìm kiếm phương pháp điều trị và nghiên cứu hướng phục hồi để giúp học trò trở lại sàn đấu.

Đáng chú ý, ngay cả khi Lê Văn Công đang trong giai đoạn chấn thương, ông Phúc vẫn đặt niềm tin vào khả năng trở lại của học trò, đưa tên anh vào kế hoạch chuẩn bị lực lượng hướng tới mục tiêu giành huy chương tại Paralympic Rio 2016.

Niềm tin ấy cuối cùng đã được đền đáp. Sau những thành công ở đấu trường châu Á và thế giới, Lê Văn Công bước vào Paralympic Rio 2016 với khát vọng chinh phục đỉnh cao. Tại đây, lực sĩ Việt Nam đã xuất sắc nâng mức tạ 183kg, phá kỷ lục Paralympic để giành HCV lịch sử ở hạng cân 49kg.

HLV Nguyễn Hồng Phúc - Người thầy thầm lặng phía sau những nhà vô địch Paralympic - Ảnh 3.

HLV Nguyễn Hồng Phúc cùng học trò Lê Văn Công tại Paralympic Rio 2016. Ảnh: FBNV

Với HLV Nguyễn Hồng Phúc, chiến thắng ấy là niềm hạnh phúc lớn sau nhiều năm kiên trì đồng hành cùng học trò. Nhưng điều khiến ông tự hào không chỉ là tấm huy chương danh giá, mà còn là hành trình một người từng đến với thể thao để rèn luyện sức khỏe đã vươn lên trở thành nhà vô địch thế giới, Paralympic và nguồn cảm hứng cho cộng đồng người khuyết tật.

Chia sẻ về người thầy của mình, Lê Văn Công từng bày tỏ rằng chính sự thân thiện, gần gũi trong tình thầy trò đã khơi dậy niềm đam mê thể thao trong anh. Nhờ tập luyện, sức khỏe được cải thiện, cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn. Tấm HCV Paralympic Rio 2016 vì thế không chỉ là thành quả của riêng Công mà còn là niềm hạnh phúc lớn lao mà thầy Phúc đã dành nhiều năm vun đắp.

Không chỉ có Lê Văn Công, HLV Nguyễn Hồng Phúc còn góp công đào tạo nhiều lực sĩ xuất sắc khác của đội tuyển cử tạ người khuyết tật Việt Nam như Nguyễn Bình An, Đặng Thị Linh Phượng và Châu Hoàng Tuyết Loan. Họ đều là những VĐV từng đạt thành tích cao, mang về vinh quang cho thể thao nước nhà tại các giải đấu khu vực, châu lục và thế giới.

Tại Paralympic Rio 2016, trong tổng số 4 huy chương mà đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam giành được, riêng môn cử tạ do HLV Nguyễn Hồng Phúc dẫn dắt đóng góp 2 huy chương, gồm HCV của Lê Văn Công ở hạng cân 49kg và HCĐ của Đặng Thị Linh Phượng ở hạng cân 50kg. Đây là dấu mốc cho thấy vai trò nổi bật của cử tạ trong thành công chung của đoàn thể thao Việt Nam tại kỳ Thế vận hội năm đó.

Những đóng góp của ông được ghi nhận bằng danh hiệu HLV xuất sắc nhất của Thể thao người khuyết tật Việt Nam vào các năm 2012, 2014 và 2015.

Hạnh phúc của người thầy không chỉ nằm ở những tấm huy chương

Một trong những điều làm nên dấu ấn riêng của HLV Nguyễn Hồng Phúc là cách ông đồng hành với học trò cả trong tập luyện lẫn cuộc sống. Với ông, thành công của một VĐV người khuyết tật không thể chỉ được đo bằng số huy chương giành được. Quan trọng hơn, thể thao phải giúp họ có thêm sức khỏe, sự tự tin, khả năng tự lập và cơ hội hòa nhập xã hội.

Bởi vậy, bên cạnh việc hướng dẫn chuyên môn, ông từng hỗ trợ học trò tìm việc làm, thuê nhà, giải quyết những khó khăn trong sinh hoạt và ổn định cuộc sống. Sự quan tâm ấy đã tạo nên mối quan hệ vượt ra ngoài khuôn khổ thầy trò thông thường. Các VĐV có thể chia sẻ với ông những khó khăn, áp lực trong cuộc sống, còn ông luôn tìm cách giúp họ giải quyết vấn đề để có thể tập trung cho thể thao.

Trong thi đấu, HLV Nguyễn Hồng Phúc cũng thường chủ động nhận phần lớn áp lực về mình, để học trò bước vào cuộc tranh tài với tâm lý thoải mái nhất. Khi VĐV thất bại, ông là người đầu tiên động viên, an ủi. Khi học trò giành huy chương, niềm vui của người thầy đôi khi còn lớn hơn cả chính người chiến thắng.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại Paralympic Rio 2016, ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Trung tâm Thể dục thể thao quận Tân Bình. Đến năm 2019, ông chuyển sang tập trung cho công tác quản lý với cương vị Giám đốc Trung tâm. Dù không còn trực tiếp đảm nhiệm công tác huấn luyện đội tuyển từ thời điểm này, ông vẫn giữ sự gắn bó với thể thao người khuyết tật, sẵn sàng hỗ trợ những người có nguyện vọng tham gia tập luyện.

Nhìn lại hành trình đã qua, điều ông mong muốn không đơn thuần là đào tạo thêm những nhà vô địch để kế thừa thành công của Lê Văn Công hay các lực sĩ xuất sắc khác. Ước mong lớn hơn của ông là ngày càng có nhiều người khuyết tật được tiếp cận với thể thao, có cơ hội phát triển bản thân và khẳng định giá trị của mình trong cộng đồng.

Gần 24 năm gắn bó với thể thao người khuyết tật, HLV Nguyễn Hồng Phúc đã chứng kiến những học trò từ chỗ mặc cảm, tự ti trở thành những VĐV tự tin, bản lĩnh, mang vinh quang về cho Tổ quốc. Những tấm huy chương tại các đấu trường lớn là minh chứng cho tài năng, nghị lực của học trò và sự tận tâm của người thầy.

Cẩm Oanh

Xem thêm

Nghị quyết 57-NQ/TW: Công nghệ mở hướng phát triển mới cho cử tạ Việt Nam

Nghị quyết 57-NQ/TW: Công nghệ mở hướng phát triển mới cho cử tạ Việt Nam

30/10/2026 07:47

Trong hành trình nâng cao thành tích thể thao đỉnh cao, công nghệ đang trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp các đội tuyển không chỉ đánh giá chính xác hơn năng lực vận động viên (VĐV) mà còn tối ưu kỹ thuật, điều chỉnh giáo án và hạn chế nguy cơ chấn thương. Với cử tạ Việt Nam, việc từng bước ứng dụng khoa học công nghệ vào huấn luyện đã được triển khai, mở ra hướng phát triển mới cho quá trình đào tạo VĐV, đặc biệt ở các tuyến trẻ.

Giải vô địch cử tạ thế giới 2026: Cử tạ Triều Tiên lại lên đỉnh thế giới?

Giải vô địch cử tạ thế giới 2026: Cử tạ Triều Tiên lại lên đỉnh thế giới?

28/10/2026 10:40

Cử tạ CHDCND Triều Tiên đang trở thành thế lực đặc biệt của thể thao quốc tế. Những tấm huy chương vàng liên tiếp, các kỷ lục thế giới và khả năng cạnh tranh với Trung Quốc cho thấy thành công của họ không còn là hiện tượng nhất thời.

Lực sĩ Việt Nam K'Dương xếp hạng tư tại Giải vô địch cử tạ thế giới 2026

Lực sĩ Việt Nam K'Dương xếp hạng tư tại Giải vô địch cử tạ thế giới 2026

28/10/2026 09:52

Đô cử K'Dương đứng thứ tư ở hạng cân 60kg nam tại Giải vô địch cử tạ thế giới 2026 diễn ra ở Ningbo (Trung Quốc), với thành tích tổng cử 281kg, kém nhóm giành huy chương 9kg.