Lần đầu tiên, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công khai khoản lỗ sản xuất kinh doanh điện lên đến hơn 10.000 tỷ đồng. EVN khẳng định, năm 2012, nếu không đầu tư mạnh thì trong khi cả nước đủ điện, riêng Hà Nội có nguy cơ thiếu nặng.
Tại buổi họp họp công bố giá thành sản xuất điện năm 2010 chiều 19/11, Bộ Công Thương cho hay, năm 2010, chưa tính đến các công ty cổ phần điện do EVN góp vốn, riêng sản xuất kinh doanh điện của EVN lỗ 10.162 tỷ đồng. Chí phí còn treo lại chưa được tính hết vào giá thành sản xuất kinh doanh điện của EVN trong năm 2010 bao gồm khoản lỗ chênh lệch tỷ giá là 15.463 tỷ đồng và chi phí tiếp nhận lưới điện nông thôn còn lại là 356 tỷ đồng.

Ông Phạm Lê Thanh, Tổng giám đốc EVN. Ảnh: Hoàng Lan.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng cho hay, nguyên nhân chính dẫn đến lỗ là sản lượng thủy điện thấp nên EVN phải huy động các nhà máy chạy dầu và mua điện ngoài gấp 3-4 lần giá bán điện bình quân. Ngoài ra, chậm tiến độ của một số nhà máy điện, biến động tỉ giá hối đoái, biến động giá nhiên liệu cũng là những nguyên nhân gây lỗ cho EVN trong năm 2010
Ông Phạm Lê Thanh, Tổng giám đốc EVN cho biết, 2010 là năm đầu tiên EVN bị lỗ. "Nhà đèn" đang có chương trình thoái vốn toàn bộ phần kinh doanh ngoài ngành, trước tiên là EVN Telecom dự kiến sẽ chuyển giao cho Viettel. "Riêng lĩnh vực bất động sản, chỉ có công ty con đầu tư khoảng vài tỷ đồng. Chúng tôi đang lên kế hoạch thoái vốn sớm đối với mảng ngân hàng, chứng khoán. Hy vọng 1-2 năm tới, về cơ bản sẽ thoái vốn xong", ông Thanh nói.
Lãnh đạo "nhà đèn" cho hay, nếu tính toán đúng, toàn bộ chênh lệch lỗ này tính vào giá thành thì mỗi một kWh điện sẽ phải tăng thêm 300 đồng. Do lỗ nên EVN không huy động được vốn, các tổ chức tài chính nhìn vào bảng cân đối tài sản, nếu thấy lỗ là sẽ dừng giải ngân. "Sắp tới, đặc biệt ở miền Nam nếu không cấp tập đầu tư thì từ 2013 sẽ xảy ra thiếu điện nghiệm trọng. Chúng tôi đang đứng trước bài toán, lỗ, mất cân đối tài chính và khó khăn khi huy động nguồn lực tham gia", ông Thanh nói.
Ông Thanh nhấn mạnh hiện nay, khâu truyền tải điện đang rất yếu. Theo thống kê ở Tổng sơ đồ điện 6, đầu tư trong truyền tải chỉ đạt 50%. Điều này dẫn đến tình trạng có nhà máy những vẫn xảy ra hiện tượng thiếu điện. "Năm 2012, nếu không đầu tư mạnh hơn thì cả nước đủ điện nhưng riêng Hà Nội sẽ bị cắt điện", ông Thanh nói.
Nguyên nhân cơ bản, theo ông Thanh là đường dây điện Vân Trì- Sóc Sơn, Hà Đông- Thành Công chưa xong do giải phóng mặt bằng chậm. Ngoài ra, Tổng công ty truyền tải điện đang thiếu tiền nghiêm trọng nên không đủ vốn để tiếp tục đầu tư. Phí truyền tải rất thấp chỉ 65 đồng mỗi kWh. Theo lãnh đạo EVN, cơ cấu giá thành điện đang lỗ và tổng công ty truyền tải trong tương lai sẽ rất lỗ.
Trước thắc mắc, ngành điện kêu lỗ nặng, nhưng thu nhập của cán bộ công nhân viên "nhà đèn" có mức lương khá cao, ông Thanh cho biết, lương bình quân của EVN năm 2009 là 7,3 triệu đồng mỗi tháng. "Lương lãnh đạo có thể cao, cần phải nói rõ xem lương hay tổng thu nhập", ông Thanh nói.