24/04/2026 06:13 GMT+7
Giữa thời điểm thị trường âm nhạc đại chúng đang bão hòa bởi các xu hướng điện tử rập khuôn và những MV chạy theo kỹ xảo thị giác xô bồ, tác phẩm "Tính chuyện trăm năm" (sáng tác: Nguyễn Quang Long, thể hiện: AnhHI Thanh Cường x NSND Thanh Hoài) mang đến một "làn gió mới" đầy tinh tế.

Giữa thời điểm thị trường âm nhạc đại chúng đang bão hòa bởi các xu hướng điện tử rập khuôn và những MV chạy theo kỹ xảo thị giác xô bồ, tác phẩm Tính chuyện trăm năm (sáng tác: Nguyễn Quang Long, thể hiện: AnhHI Thanh Cường x NSND Thanh Hoài) mang đến một "làn gió mới" đầy tinh tế.

Bằng việc kết hợp nghệ thuật âm nhạc giao duyên cùng tư duy hình ảnh mượn cảm hứng từ dòng tranh dân gian Đông Hồ, ê-kíp sản xuất đã kiến tạo một không gian nghệ thuật trọn vẹn, khơi dậy mạnh mẽ niềm tự hào về cội nguồn văn hóa bản địa.

MV "Tính chuyện trăm năm"

"Quyền lực" của sự mộc mạc trong cấu trúc âm nhạc

Dưới góc độ chuyên môn, Tính chuyện trăm năm là một bản Pop âm hưởng dân gian Bắc bộ đạt đến độ hoàn thiện cao về mặt cấu trúc. Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long bộc lộ sự cao tay khi thiết lập một vòng hòa âm mộc mạc, nhịp điệu thong thả, tạo ra một không gian tự sự (storytelling) sắc nét.

Điểm sáng lớn nhất của bản phối nằm ở sự tiết chế. Bố cục âm thanh khước từ các dải bass điện tử ồn ào hay những cú drop máy móc mang tính trào lưu. Sự tĩnh lặng có chủ đích này nhường trọn vẹn không gian để suy tôn vẻ đẹp của nhạc cụ mộc, chiều sâu thanh nhạc và ý nghĩa triết lý của ca từ.

BÁO GIẤY 24/4 - TRANG 12: MV "Tính chuyện trăm năm": Khi âm nhạc “đánh thức” di sản - Ảnh 2.

Tác giả "Tính chuyện trăm năm" - nhạc sĩ Nguyễn Quang Long

Ngôn từ trong bài hát phảng phất phong vị của ca dao, tục ngữ Việt Nam. Tác giả khéo léo đặt để những hình ảnh ước lệ mang tính biểu tượng văn hóa cao như "miếng trầu quả cau", "bạc mái đầu", "luống cà ruộng rau".

Bức tranh về một tình yêu chân phương, giản dị, hướng tới những giá trị cốt lõi của gia đình truyền thống hiện lên vô cùng tự nhiên, trôi chảy, tuyệt đối vắng bóng sự giáo điều hay khiên cưỡng.

MV "Tính chuyện trăm năm"

Thể hiện: AnhHI Thanh Cường

Khách mời: NSND Thanh Hoài

Tác giả: Nguyễn Quang Long

Hòa âm: NSƯT Nguyễn Quang Hưng

Vocali: Team Thúy Thúy

Dàn nhạc: NSƯT Nguyễn Quang Hưng (đàn bầu), NSƯT Vân Mai (đàn tranh)

Thu âm & Mastering: MB Studio

Trình bày: Họa sĩ Hoàng Thu Hương

Giám đốc sáng tạo: Hồ Điệp Thanh Thanh

Đạo diễn hình ảnh & AI Artist: Xuân Mạnh AI

Dựng phim và hiệu ứng: Mạnh Mới Mẻ

Sự nâng niu của người trẻ và cái ôm ấp của di sản

Yếu tố đắt giá nhất, quyết định linh hồn của tác phẩm chính là màn kết hợp mang tính biểu tượng giữa hai thế hệ nghệ sĩ: Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Hoài và AnhHI Thanh Cường.

AnhHI Thanh Cường mở đầu ca khúc bằng chất giọng nam ấm áp, cách hát như đang thủ thỉ tâm tình: "Anh mong đến một ngày mai anh đưa bác mẹ sang nhà chơi / Xin cho chuyện tính trăm năm xin cho hai đứa sẽ thành đôi".

BÁO GIẤY 24/4 - TRANG 12: MV "Tính chuyện trăm năm": Khi âm nhạc “đánh thức” di sản - Ảnh 4.

Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Hoài và AnhHI Thanh Cường

Sự nhẹ nhàng, tròn vành rõ chữ cùng tư duy xử lý thanh nhạc văn minh của anh đại diện cho tiếng nói chân thành, khát khao gắn kết của lớp người trẻ.

Đối trọng và đồng thời ôm ấp lấy giọng hát ấy là sự xuất hiện của NSND Thanh Hoài. Giọng ca gạo cội đóng vai trò như một nhân chứng thời gian, một người bà, người mẹ đang vỗ về, chúc phúc cho đôi lứa.

Kỹ thuật nảy hạt, độ rung ngân vang và lối luyến láy đặc trưng của nghệ thuật hát truyền thống được NSND Thanh Hoài đưa vào ca khúc vô cùng điêu luyện. Vượt lên trên những lo ngại về sự chênh lệch thế hệ, giọng hát của cô ăn khớp hoàn hảo với nền nhạc Pop.

Sự hòa quyện này khắc họa một cuộc đối thoại tuyệt đẹp. Ở đó, người trẻ bày tỏ sự trân trọng, nâng niu quá khứ. Đáp lại, lớp người đi trước sẵn sàng mở lòng, trao truyền và tiếp nối các giá trị di sản cho tương lai.

Khi công nghệ trở thành phương tiện tiếp biến văn hóa

Chuyển tải âm nhạc bằng hình ảnh, MV Tính chuyện trăm năm tiếp tục khẳng định một tư duy thẩm mỹ xuyên suốt của ê-kíp sáng tạo. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp nghệ thuật hoạt hình (animation) 2D để tôn vinh mỹ thuật dân gian hoàn toàn vắng bóng yếu tố chạy theo trào lưu nhất thời. Trước đó, phương thức này từng được nhạc sĩ Nguyễn Quang Long và ca sĩ AnhHI Thanh Cường triển khai cực kỳ thành công trong MV Thương câu dân ca (ra mắt đầu năm 2026).

Hình ảnh trong MV

Sự tiếp nối có chủ đích này gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về tầm nhìn chiến lược dài hạn. Nhóm sản xuất đang từng bước định hình một "chữ ký" nghệ thuật độc bản. Bằng cách khai thác kho tàng tranh dân gian Đông Hồ - từ hình ảnh liền anh liền chị quan họ trong Thương câu dân ca tiến tới hệ thống nhân vật nhà chuột trong Tính chuyện trăm năm - ê-kíp chứng minh AI hay công nghệ hiện đại bản chất vẫn là công cụ. Khi được đặt vào tay những người làm nghề có phông nền văn hóa vững chắc, công cụ ấy lập tức biến thành phương tiện đắc lực để phục dựng và nối dài sức sống của di sản.

Hình ảnh trong MV

Việc mượn tích Đám cưới chuột ăn khớp tuyệt đối với chủ đề "tính chuyện trăm năm", mang ngụ ý về sự sinh sôi nảy nở, sung túc và viên mãn. MV hoạt động như một cuốn "từ điển" sống động về phong tục cưới hỏi truyền thống.

Các nhân vật khoác lên mình hệ thống cổ phục Việt Nam được minh họa tỉ mỉ: áo ngũ thân tay chẽn, áo tấc, khăn vấn. Toàn bộ quy trình cưới hỏi được tái hiện rực rỡ qua các khung hình: từ cảnh chuẩn bị mâm quả trầu cau, cảnh bê tráp, cho đến hình ảnh chú rể mặc áo đỏ cưỡi ngựa hồng rước kiệu hoa qua rặng tre làng. Bố cục khung hình chắt lọc những không gian mang tính biểu tượng của làng quê Bắc Bộ, cùng gam màu hoài cổ (đỏ mận, vàng lúa chín) tạo ra hiệu ứng thị giác mãn nhãn, vui tươi và tràn đầy sức sống.

Hình ảnh trong MV

Vị thế của nghệ thuật vị nhân sinh

Nhìn nhận một cách tổng thể, Tính chuyện trăm năm là minh chứng sắc nét cho thái độ làm nghề tử tế, chỉn chu và thấm đẫm lòng tự hào dân tộc.

Tác phẩm đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh "đánh thức di sản", biến những giá trị mỹ thuật dân gian ngỡ như đã quen thuộc trở nên lãng mạn, mới mẻ và dễ dàng chạm đến trái tim khán giả đại chúng.

Việc mượn tích "Đám cưới chuột" ăn khớp tuyệt đối với chủ đề "tính chuyện trăm năm", mang ngụ ý về sự sinh sôi nảy nở, sung túc và viên mãn. Hình ảnh cắt từ MV

Giữa một môi trường giải trí khốc liệt, con đường đưa âm nhạc dân tộc tiếp cận người nghe hoàn toàn có thể được thực hiện bằng sự tĩnh tại, chiều sâu học thuật và tư duy thẩm mỹ văn minh.

Thành công của tác phẩm này khẳng định một chân lý bền vững: âm nhạc Việt Nam hoàn toàn đủ sức chinh phục thị hiếu và định danh bản sắc bằng chính vẻ đẹp nguyên bản cùng sức mạnh nội sinh của văn hóa cội nguồn.

Vài nét về nhạc sĩ Nguyễn Quang Long

Nguyễn Quang Long là một nhạc sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc, với dấu ấn rõ nét trong nghiên cứu, phục hồi và phát huy âm nhạc dân tộc.

Trong lĩnh vực nghiên cứu, anh là tác giả của nhiều công trình/bài viết chuyên ngành liên quan đến âm nhạc truyền thống Việt Nam gắn với các loại hình như: Quan họ, Hát văn, Ca trù, Hát xoan, Nhã nhạc Cung đình Huế, Âm nhạc và múa Chăm, Âm nhạc Cồng chiêng Tây Nguyên, Nghệ thuật dân gian Bài chòi Bình Định, Đờn ca tài tử Nam bộ…

Quan điểm trong nghiên cứu là đề cao tính ứng dụng, nghiên cứu luôn gắn liền với thực tiễn. Năm 2005 anh cùng nhóm các nhà nghiên cứu tham gia phục hồi nghệ thuật Hát xẩm, đưa Hát xẩm trở lại đời sống tinh thần của người dân Hà Nội cũng như cả nước. Thành quả là Album "Xẩm Hà Nội" với 7 điệu/bài xẩm được hồi sinh và Sân khấu Âm nhạc Hà Nội 36 phố phường ở chợ đêm Hàng Đào - Đồng Xuân gây tiếng vang lớn.

Là đồng sáng lập Nhóm Xẩm Hà Thành với phương châm "Để Hát xẩm sống trong đời sống" anh đã lồng điệu và hồi sinh nhiều bài xẩm nổi tiếng; đồng thời sáng tác nhiều bài xẩm mới theo đúng lối cổ truyền và được đón nhận như: Xẩm Trà đá, Bốn mùa hoa Hà Nội, Tứ vị Hà Thành…

Anh là nghệ sĩ đi tiên phong trong việc kết hợp xẩm với nghệ thuật đương đại khi kết hợp xẩm với hiphop (năm 2011), Xẩm với Jazz (2013), Xẩm với rap thông qua tác phẩm Tiễu trừ cướp biển, Bốn mùa Hoa Hà Nội (2015); Xẩm với rap và EDM năm 2018 với Xẩm Hà Nội (2018), Bốn mùa hoa Hà NộiXuân Chúc phúc (2020)…

Các sáng tác mới như: Trúc mọc bên đình, Mong ngày tương phùng, Chị hai sao đứng đầu đình (2020) mang đậm màu sắc dân ca Đồng bằng Bắc bộ.

Năm 2026 anh góp 5 tác phẩm vào album Vol 2 của nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa mang tên "Xẩm trong cõi đời"và kết hợp cùng ca sĩ AnhHI Thanh Cường ra mắt Album Thương câu dân ca (gồm 5 ca khúc chất dân gian Bắc bộ).

Anh cũng là chuyên gia đã giữ mục "Nhạc Việt ngày nay" trên báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) suốt 5 năm nay.

Phạm Huy
NVCC
Thể thao và Văn hóa

Xem thêm

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long ra mắt ca khúc mới dịp 8/3

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long ra mắt ca khúc mới dịp 8/3

06/03/2024 13:24

Với tên gọi "Trúc mọc bên đình", ca khúc mới nhất của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long do NSƯT Tân Nhàn thể hiện vừa được ra mắt nhân dịp 8/3.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long: Âm nhạc truyền thống và chuyện 'há miệng chờ sung'

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long: Âm nhạc truyền thống và chuyện 'há miệng chờ sung'

27/05/2021 19:04

“Muốn nhạc truyền thống dân tộc được tiếp tục phát huy, được phổ biến và có nhiều đột phá, chúng ta không thể chỉ trông chờ vào từng cá nhân. Điều đó cũng tựa như việc nằm ở dưới gốc cây sung há miệng chờ” – nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long chia sẻ.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long 'Trách ông Nguyệt Lão' bằng xẩm

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long 'Trách ông Nguyệt Lão' bằng xẩm

13/12/2019 08:22

Chiều 12/12, tại Nhà hát Chèo Kim Mã (Hà Nội), nghệ sĩ Nguyễn Quang Long đã cho ra mắt album xẩm Vol.1 Trách ông Nguyệt Lão.