(TT&VH) - Ở trận đấu quốc tế đầu tiên trong lịch sử của đội tuyển Anh, họ gần như đã vận hành với hệ thống 1-2-7, còn đối thủ Scotland sử dụng sơ đồ 2-2-6.
Pirlo thời còn ở AC Milan chính là nhạc trưởng chơi lùi sâu của đội bóng áo đỏ đen
Các tài liệu còn lại cho đến nay không khẳng định được rõ xem tuyển Anh đã tổ chức tấn công như thế nào. Chỉ biết rằng họ sử dụng hai tiền đạo cánh chơi bó trung lộ là Cuthbert Ottaway và Arnold Kirke-Smith, nhưng với một sơ đồ sơ khai mà nhân lực tấn công lên đến 7 cầu thủ, thì khó có thể gọi họ là những cầu thủ kiến tạo. Với hệ thống 2-2-6 người Scotland sử dụng, vai trò sáng tạo rõ rệt hơn, nhưng khái niệm playmaker chỉ thực sự rõ ràng khi cầu thủ giữ vai trò sáng tạo được kéo xuống thấp hơn và giữ vai trò kết nối tuyến tiền vệ và hàng công. Đội tuyển Uruguay đã vô địch Olympic vào các năm 1924 và 1928 là ví dụ điển hình, với các cầu thủ nhạc trưởng đầu tiên đúng nghĩa đầu tiên trong lịch sử là Pedro Cea hay Hector Scarone.
Thậm chí, ngay từ buổi sơ khai, ý tưởng về hai tiền vệ kiến tạo lối chơi trong cùng một đội bóng cũng đã từng được triển khai trên thực tế. River Plate vào cuối thập niên 1940 đã áp dụng ý tưởng này, ngay cả sau sự ra đi của Alfredo di Stefano. Khi sơ đồ W-M thống trị thế giới thay cho hệ thống 2-3-5, một trong hai tiền đạo cánh sẽ giữ vai trò sáng tạo nhiều hơn. Alex James (1901 – 1953), được cho là tiền vệ kiến thiết đầu tiên trong lịch sử bóng đá Anh, đảm nhiệm trọng trách này ở Arsenal dưới sự dẫn dắt của Sir Herbert Chapman, cha đẻ của sơ đồ huyền thoại W-M.
Khi đội Tây Đức đánh bại Anh 3-1 tại Wembley vào năm 1972, Guenter Netzer đảm nhiệm vai trò tiền vệ tổ chức. Điều đặc biệt là đội Tây Đức còn sử dụng thêm một cầu thủ xây dựng lối chơi nữa: Franz Beckenbauer, libero vĩ đại nhất mọi thời và chính là cầu thủ kiến tạo lùi sâu (deep-lying playmaker) đầu tiên trong lịch sử. Năm 1982, Brazil cũng áp dụng ý tưởng này, thậm chí còn ở cường độ cao hơn, với Falcao và Cerezo là hai cầu thủ kiến tạo lùi sâu, và Zico – Socrates đá hộ công.
Vào kỷ nguyên hiện đại, khi sơ đồ 4-2-3-1 trở nên phổ biến, thì ngoài một hộ công chơi ở trung tâm trong hệ thống 3 cầu thủ chơi hỗ trợ cho một chân sút duy nhất, các HLV thường có xu hướng sử dụng một cầu thủ kiến tạo lùi sâu. Real Madrid đã áp dụng ý tưởng này, với Mesut Oezil đá hộ công và Xabi Alonso kiến thiết lùi sâu. Trước đây, AC Milan với sơ đồ cây thông là ví dụ rõ ràng nhất: Kaka chơi hộ công và Pirlo kiến tạo lùi sâu.
P.A
