(TT&VH) - Ngày 27/3, lực lượng chống đối Chính phủ ở Libya đã bắt đầu đẩy mạnh hoạt động tiến quân của họ sang hướng Tây, sau khi tái chiếm được 3 thị trấn quan trọng từ tay quân đội trung thành với nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi. Đây là những chiến thắng lớn đầu tiên của họ, kể từ khi liên quân quốc tế mở các cuộc không kích vào quốc gia châu Phi.
>> Chuyên đề: Xung đột ở Libya
Hãng tin AFP cho hay lực lượng chống Chính phủ tại Libya đã tái chiếm thành phố dầu mỏ quan trọng Ras Lanuf ở miền Đông đất nước, sau khi để mất nơi này vào tay lực lượng ủng hộ Chính phủ.
Thắng nhờ máy bay liên quân
Ras Lanuf nằm cách thành trì Benghazi của lực lượng chống Chính phủ 370 km về phía Tây và khoảng 210 km so với Ajdabiya, thành phố đầu tiên được họ chiếm lại hôm 26/3. Cùng ngày giành lấy Ajdabiya, phe chống đối cũng tái chiếm thị trấn chiến lược Brega.
Hiển nhiên các thắng lợi này có được nhờ sự hậu thuẫn rất lớn của các máy bay liên quân phương Tây.
Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, các cuộc không kích vẫn đang tiếp tục với nhịp độ cao. Riêng trong ngày 26/3, liên quân đã tổ chức 160 vụ không kích, tăng hơn so với con số 153 vụ của một ngày trước. Tại phía Tây Libya, máy bay chiến đấu Pháp đã bắn hạ ít nhất 5 máy bay và 2 trực thăng của quân đội ủng hộ ông Gaddafi khi chúng xuất hiện tại các khu vực Zintan và Misrata. Máy bay chiến đấu của Anh cũng đã bắn nổ 5 xe bọc thép của Libya khi tuần tra quanh Ajdabiya và Misrata.
Chính quyền của ông Gaddafi cũng thừa nhận rằng các cuộc không kích đã buộc binh lính của họ phải rút lui và cáo buộc lực lượng quốc tế đang ngả về phe chống đối. “Mục đích của liên quân đã hiện rõ, đó không phải là sự bảo vệ thường dân nữa vì họ đang hướng hỏa lực vào quân đội của chúng tôi. Họ đang cố đẩy đất nước này vào một cuộc nội chiến” - Khaled Kaim, Thứ trưởng Ngoại giao Libya tuyên bố. Đạn dược và xác xe tăng của quân Chính phủ Libya bỏ lại sau trận chiến ở Ajdabiya
Được khích lệ tinh thần trước các thắng lợi và dưới sự che chở của không quân quốc tế, lực lượng chống đối đang nhắm tới việc tiến tới Sirte. Nhưng giới phân tích đánh giá đó sẽ không phải chuyện dễ dàng bởi Sirte là quê nhà của Gaddafi và ông từng đề xuất biến nơi đây thành thủ đô Libya. Vì tầm quan trọng của Sirte nên thành phố này chắc chắn sẽ được tăng cường phòng thủ, bởi sự sụp đổ của nó sẽ là một đòn đánh mạnh vào chính quyền.
Trong khi đó, phe chống đối Chính phủ có trang bị yếu kém và binh lính rất thiếu kinh nghiệm. Trong trận giao tranh ở Ajdabiya, phiến quân nói họ đã sử dụng súng chống tăng và nhiều vũ khí khác để bắn cháy xe tăng của quân Chính phủ đang di chuyển ngoài thị trấn. Nhưng thực ra những chiếc xe này đã bị máy bay liên quân tiêu diệt.
Việc quân chống đối mất rất nhiều thời gian để giành lại Ajdabiya cho thấy năng lực chiến đấu hạn chế của họ. Giới lãnh đạo quân chống đối nói rằng họ không ngờ quân trung thành với ông Gaddafi có thể giữ Ajdabiya lâu tới vậy. Đây cũng là bằng chứng về việc sức mạnh của quân đội trung thành với ông Gaddafi không hoàn toàn bị ảnh hưởng bởi các cuộc không kích.
Ngoài ra, việc quân chống đối tấn công Sirte cũng sẽ tạo ra thế khó xử cho NATO và liên quân quốc tế. Nguyên nhân do nghị quyết LHQ chỉ cho phép liên quân triển khai biện pháp quân sự để bảo vệ dân thường. Tới nay, mặc nhiên phương Tây cho rằng quân của ông Gaddafi đang đe dọa tính mạng người dân ở các thành phố nổi dậy là Benghazi, Misrata và Ajdabiya. Nhưng việc quân chống đối tấn công Sirte sẽ khiến liên quân khó can thiệp bởi thành phố này không chống lại Gaddafi.
Tương tự như vậy, nếu quân của ông Gaddafi rút vào sa mạc, cách xa nơi dân ở, liên quân cũng sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc “giải trình” và “hợp thức hóa” các cuộc tấn công giúp đỡ quân chống đối.
Viễn cảnh một Libya chia 2
Các nhà quan sát tin rằng trừ phi chính quyền Gaddafi rạn nứt dưới các sức ép khác như sự sụp đổ ủng hộ từ bên trong hoặc Pháp, Anh và Mỹ mở rộng lá ô không kích của họ tới mức xóa bỏ khả năng chiến đấu của quân Chính phủ, sẽ ít có khả năng quân chống đối đủ lực tiến tới Tripoli.
Giới lãnh đạo lực lượng chống đối cũng thừa nhận quân đội của họ yếu kém và đề nghị quốc tế trợ giúp vũ khí. Phát ngôn viên lực lượng chống đối, đại tá Ahmed Omar Bani, nói rằng một số chính phủ quốc tế có hứa viện trợ súng đạn cho phiến quân, nhưng tới nay chưa có gì được đưa tới. Theo đánh giá của tờ Guardian, chắc chắn sẽ không có nhiều nước muốn mạo hiểm trao vũ khí cho một lực lượng yếu kém năng lực chiến đấu như vậy.
Và như thế, trong khi liên tục nhấn mạnh rằng sẽ không chấp nhận một Libya bị chia rẽ, các lãnh đạo lực lượng chống đối có thể sẽ phải điều chỉnh để làm quen với việc cuộc chiến của họ sẽ bị sa lầy và họ sẽ chỉ được quyền điều hành một phần nhỏ của đất nước, với phần còn lại vẫn nằm yên trong tay ông Gaddafi.
Tường Linh
