Loạt tranh "Cầu Long Biên" - Ký ức Hà Nội trên sơn mài nhận đề cử Giải thưởng Bùi Xuân Phái 2026

Loạt tranh sơn mài về cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương là một trong những đề cử ở hạng mục Tác phẩm của Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026. Hơn 10 tác phẩm khổ lớn được hình thành từ ký ức tuổi thơ và tình cảm của họa sĩ dành cho Hà Nội, đặc biệt là cây cầu đã gắn bó với nhiều thế hệ người dân Thủ đô.

Cầu Long Biên của Thành Chương và tình yêu Hà Nội

Một vài bức trong bộ tranh Cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương

Ở tuổi gần 80, họa sĩ Thành Chương dành nhiều tâm sức thực hiện loạt tranh, phần lớn có kích thước 120 × 180 cm. Trong đó, cầu Long Biên không chỉ xuất hiện như một công trình kiến trúc quen thuộc, mà còn trở thành điểm nối giữa ký ức cá nhân của người nghệ sĩ với lịch sử và không gian đô thị Hà Nội.

Nhà báo Hồ Quang Lợi, thành viên Hội đồng Giám khảo Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026, cho biết ông đặc biệt ấn tượng với loạt tranh sơn mài về cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương. Theo ông, Thành Chương là họa sĩ đã có nhiều tác phẩm về đất nước, con người và Thủ đô, còn loạt tranh được đề cử năm nay tiếp tục cho thấy tình cảm và sự gắn bó của họa sĩ với Hà Nội.

Sinh tại Bắc Ninh, là con trai nhà văn Kim Lân, Thành Chương chuyển đến Hà Nội sinh sống từ sớm. Gia đình ông từng ở xóm Hạ Hồi, gần khu vực cầu Long Biên. Thuở nhỏ, ông nhiều lần đến cây cầu và vùng ven sông Hồng. Những hình ảnh được lưu giữ từ thời thơ ấu sau nhiều thập niên trở thành nguồn cảm hứng để họa sĩ trở lại với cầu Long Biên bằng hội họa.

Trong loạt tranh, Thành Chương không lựa chọn cách tái hiện cây cầu theo lối tả thực. Kết cấu dàn thép đặc trưng khi hiện lên khá rõ nét, khi được giản lược thành những mảng màu và hình khối. Các gam vàng, đỏ thẫm, xám, nâu cùng chất liệu sơn mài tạo nên nhiều cách nhìn khác nhau về một hình ảnh vốn đã quen thuộc với người Hà Nội.

Việc lựa chọn cùng một đối tượng để phát triển thành hơn 10 tác phẩm khổ lớn cũng cho phép họa sĩ khai thác cầu Long Biên ở nhiều trạng thái và góc nhìn. Qua đó, cây cầu vừa mang dấu ấn của một công trình lịch sử, vừa hiện diện như một phần ký ức riêng của người nghệ sĩ về thành phố nơi ông đã gắn bó phần lớn cuộc đời. 

Cầu Long Biên từ lâu đã đi vào nhiếp ảnh, văn học và hội họa như một hình ảnh gắn với lịch sử và đời sống Hà Nội. Với loạt tranh sơn mài lần này, Thành Chương tiếp tục đưa biểu tượng quen thuộc ấy vào sáng tác đương đại bằng ngôn ngữ tạo hình riêng.

Việc loạt tranh nhận đề cử hạng mục Tác phẩm của Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026 cũng mở ra câu chuyện về tình yêu dành cho một thành phố được nuôi dưỡng từ ký ức cá nhân. 

Sau nhiều thập niên, những hình ảnh cầu Long Biên trong tuổi thơ của Thành Chương được trở lại trên những tấm vóc sơn mài, trở thành một cách kể bằng hội họa về Hà Nội và những dấu ấn còn ở lại cùng thời gian.

Gần hai thập kỷ tôn vinh tình yêu Hà Nội

Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội được thành lập từ 2008 theo sáng kiến của gia đình họa sĩ Bùi Xuân Phái và báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) nhằm tôn vinh sự nghiệp của Bùi Xuân Phái và tiếp nối tình yêu Hà Nội của ông. Giải thưởng được trao hàng năm cho các hạng mục Giải thưởng Lớn, Ý tưởng, Tác phẩm, Việc làm theo tiêu chí chung: tôn vinh những tác giả, tác phẩm, hoạt động, ý tưởng có hàm lượng nghệ thuật và khoa học cao gắn bó với các mặt đời sống Hà Nội và thấm đượm một tình yêu Hà Nội.

Lễ trao giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần 19 diễn ra vào ngày 2/10/2026 tại Hà Nội.