Nhưng trong hồ sơ cổ phần hóa Cty quận 6 lại thể hiện việc loại 18.486 m2 đất công chợ Bình Phú ra khỏi danh mục cổ phần hóa doanh nghiệp - dấu hiệu thể hiện rõ nhất sai phạm.
Chuyển giao đất hay tài sản trên đất?
18.486 m2 đất chợ Bình Phú được Chủ tịch HĐBT (nay là Thủ tướng Chính phủ) giao theo Quyết định số 219-CT, ngày 16/6/1992, cho Cty quận 6 làm vốn kinh doanh. Khi giao đất, Chủ tịch HĐBT đã chỉ đạo “Xác định giá trị khu đất được giao tính bằng tiền và giao cho Cty làm vốn cố định để phát triển sản xuất theo chức năng, nhiệm vụ của Cty”.
Theo điều 19 của Nghị định 187/2004/NĐ-CP của Chính phủ, thì DN Nhà nước khi cổ phần hóa phải xác định lại giá trị quyền sử dụng đất đó sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên thị trường, với mức giá do UBND các tỉnh, TP trực thuộc trung ương ban hành. Và giá trị đất được ghi vào giá trị vốn của Nhà nước tại DN, DN có trách nhiệm bảo toàn quỹ đất. Tuy nhiên, từ năm 2005, khi Cty quận 6 tiến hành cổ phần hóa DN, dự án chợ Bình Phú lại không nằm trong danh mục tài sản xác định giá trị DN, mà được điều chuyển về Cty mẹ là TCty Xây dựng Sài Gòn, không nhằm mục đích để làm gì. Có nghĩa việc chuyển giao này không phải để thực hiện đầu tư dự án, cũng như phát triển kinh doanh. Lạ lùng thay, toàn bộ chợ Bình Phú gồm nhà lồng chợ và 18.486 m2 đất, khi chuyển về cho TCty Xây dựng Sài Gòn lại được định giá có… hơn 3,7 tỷ đồng(?!). Để rồi sau đó, trên thực tế, Cty quận 6 vẫn được Cty mẹ giao tiếp tục quản lý chợ Bình Phú.
Sau khi Cty quận 6 chuyển sang mô hình Cty cổ phần với tên mới là Cty cổ phần đầu tư Bình Phú, TCty Xây dựng Sài Gòn vẫn tiếp tục giao chợ Bình Phú cho Cty CP đầu tư Bình Phú quản lý, cho tới lúc UBND TP.HCM chấp thuận chuyển giao chợ Bình Phú cho Cty Hoàng Phúc xây dựng “Trung tâm Thương mại dịch vụ và căn hộ Phú Định”. Danh chính ngôn thuận, có ý kiến cho rằng “chợ vẫn do TCty Xây dựng Sài Gòn quản lý, chưa chuyển giao cho Cty Hoàng Phúc”, nên “chưa xác định giá trị tài sản bàn giao, chưa phát sinh chi phí chuyển giao và công tác hạch toán sổ sách kế toán”… Song trên thực tế, phía Cty Hoàng Phúc đã bỏ ra hàng tỷ đồng thanh lý hợp đồng cho các tiếu thương và cho người trông coi, bảo quản toàn bộ chợ Bình Phú.
Quá trình chuyển giao 18.486 m2 đất chỉ là “thủ thuật”?
Vấn đề đặt ra ở đây là tại sao khối tài sản lớn chợ Bình Phú, bao gồm 18.486 m2 đất và công trình kiến trúc trên đất, lại không được Cty quận 6 đưa vào danh mục tài sản xác định giá trị DN, khi DN tiến hành cổ phần hóa? Trái lại, khối tài sản này lại được chuyển về công ty mẹ là TCty Xây dựng Sài Gòn (không để làm gì), rồi Cty mẹ sau vài tháng lại giao ngược cho Cty quận 6 (sau này là Cty CP đầu tư Bình Phú) quản lý?
Cty quận 6 đầu tư xây dựng công trình kiến trúc chợ Bình Phú bằng nguồn vốn không phải ngân sách Nhà nước. Một khi tiền sử dụng đất đã nộp vào ngân sách Nhà nước, có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước, thì toàn bộ số tiền đó phải được tính vào giá trị vốn của Nhà nước tại DN; đồng thời DN có trách nhiệm bảo toàn quỹ đất. Khi cổ phần hoá DN, luật pháp quy định rất rõ “phải xác định lại giá trị quyền sử dụng đất đó sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường” (khoản 3, điều 59 - Luật Đất đai năm 2003). Vậy lấy lý do nào, khi cổ phần hoá, Cty quận 6 loại hẳn một khối tài sản có giá trị lớn của Nhà nước là khu đất chợ Bình Phú hiện có giá khoảng 400 tỷ đồng ra khỏi danh mục tài sản xác định giá trị DN? Để rồi sau một thời gian “nương náu” tạm về mặt pháp lý tại TCty Xây dựng Sài Gòn, cuối cùng, toàn bộ 18.486 m2 đất được chuyển giao cho Cty Hoàng Phúc?
Dư luận rất bức xúc khi một khối tài sản của Nhà nước lớn như thế lại được biến hóa vào túi tư nhân là điều không thể chấp nhận được. Hiện nay, Ban Chỉ đạo trung ương về phòng, chống tham nhũng đang điều tra làm sáng tỏ vụ việc nghiêm trọng này.
Thái Nguyên
