Lịch sử và tương lai loài người nhìn từ triển lãm UMI

Từ trí tuệ con người đến trí tuệ nhân tạo: những câu hỏi cho tương lai

Đi từ vũ trụ bao la đến bộ não con người, từ lịch sử tiến hóa hàng triệu năm đến sự ra đời của trí tuệ nhân tạo, triển lãm đặt con người vào trung tâm của một mạng lưới tri thức đan xen. Những câu hỏi như chúng ta đến từ đâu, bộ não vận hành ra sao, hay liệu có sự sống ngoài Trái đất phản chiếu những trăn trở lâu dài của nhân loại về bản thể và vị trí của mình trong thế giới.

Năm chủ đề chính của triển lãm gồm Vũ trụ, Lịch sử loài người, Bộ não, Kỷ Nhân sinh và Trí tuệ nhân tạo, tạo thành một trục xuyên suốt từ quá khứ đến tương lai. Ở đó, con người hiện lên vừa là sản phẩm của tiến hóa, vừa là tác nhân định hình hành tinh. Khái niệm "Kỷ Nhân sinh" được đặt ra như một lời nhắc: dấu ấn của loài người đã trở thành một lực địa chất, tác động sâu sắc đến khí hậu và đa dạng sinh học. 

Trong mạch nối ấy, trí tuệ nhân tạo xuất hiện như một bước ngoặt mới, khi con người bắt đầu tạo ra những "trí tuệ khác" ngoài chính mình. Nhưng AI không chỉ là công nghệ. Đó còn là câu hỏi về giới hạn đạo đức, về quyền học hỏi của máy móc, và về tương lai đồng tồn tại giữa con người và các hệ thống thông minh. Những vấn đề này, theo cách UMI gợi mở, không thể tách rời khỏi lịch sử nhận thức của nhân loại, từ khi con người lần đầu tự hỏi mình là ai.

Được thiết kế với nhiều hình thức như sắp đặt, phim, hoạt hình, podcast và các yếu tố tương tác công nghệ cao, triển lãm mang đến trải nghiệm đa tầng, nơi tri thức khoa học trở nên gần gũi và giàu cảm xúc. Người xem không chỉ "đọc" thông tin, mà còn "trải nghiệm" các quá trình, từ hoạt động của não bộ đến những mô phỏng về vũ trụ hay hệ sinh thái.

Bà Sabine Wilmes, Trưởng bộ phận Ngôn ngữ của Viện Goethe tại Hà Nội, cho biết triển lãm mang dấu ấn cách tiếp cận của Đức, nhưng đồng thời mở ra không gian đối thoại với công chúng Việt Nam. Theo bà, chính những trao đổi xung quanh triển lãm đã giúp mở rộng hiểu biết và tạo nên các kết nối ý nghĩa giữa chuyên gia quốc tế và người tham quan trong nước, nơi mỗi góc nhìn được soi chiếu qua những trải nghiệm văn hóa khác nhau.

Triển lãm "Vũ trụ. Con người. Trí thông minh" (UMI) diễn ra từ ngày 24/3 đến 23/4/2026 tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Hà Nội là điểm dừng chân đầu tiên của UMI tại Việt Nam. Trước đó, triển lãm được khởi xướng tại Đức vào năm 2021 này đã đi qua nhiều thành phố tại châu Âu và châu Á. Trong năm 2026, triển lãm sẽ tiếp tục được tổ chức tại Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh.