Lễ Idul Fitri, hay còn gọi là Lebaran tại Indonesia, là ngày lễ quan trọng nhất trong năm của người Hồi giáo. Sau một tháng Ramadan thực hành nhịn ăn, cầu nguyện và hướng thiện, cộng đồng Hồi giáo bước vào ngày lễ trong niềm hân hoan và lòng biết ơn.

Không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo, Idul Fitri còn là dịp đoàn viên gia đình khi những người đi xa trở về quê hương, cùng nhau cầu nguyện, xin lỗi và tha thứ, thăm viếng lẫn nhau.

Gia đình bà Mercy Sofiani ở Pondok Gede, Tây Java hôm nay đã cùng nhau tới thánh đường để cầu nguyện từ sáng sớm, rồi trở về nhà chuẩn bị cho bữa "open house" sum họp cùng họ hàng và người thân. Căn nhà với lối kiến trúc truyền thống trở nên ấm áp hơn bởi tiếng trẻ nhỏ ríu rít trong những bộ trang phục mới, bởi những cái ôm lâu ngày mới có dịp trao nhau. Những chùm ketupat treo trên cửa ra vào và được trang trí trong nhà là lời nhắc nhở về những giá trị truyền thống của dịp lễ lớn.

Một trong những nghi thức giàu ý nghĩa của ngày lễ là khoảnh khắc người nhỏ tuổi nắm tay người lớn hơn, nâng lên mặt và cúi thấp đầu để bày tỏ sự kính trọng và xin lỗi. Những lời "mohon maaf lahir dan batin" (xin tha thứ cả về thể xác lẫn tâm hồn) được nói ra một cách chân thành, như sợi dây gắn kết lại các mối quan hệ gia đình và xã hội. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi của Lebaran: bao dung tha thứ để bắt đầu một hành trình mới tốt đẹp hơn.

Bà Mercy đã tự tay chuẩn bị một bàn tiệc với các món ăn truyền thống không thể thiếu trong dịp lễ này, như Ketupat (cơm nấu trong lá dừa đan thành khuôn); Rendang (thịt bò hầm gia vị đặc trưng); gà nướng, món đậu và opor ayam (gà nấu nước cốt dừa ăn kèm ketupat)... Mỗi món ăn mang một hương vị riêng nhưng hòa quyện trong tinh thần sẻ chia của ngày lễ.

Một số món tráng miệng như bánh chuối ăn cùng chè cốt dừa, được em gái bà mang về từ Makassar để cả gia đình cùng thưởng thức. Với người Indonesia, bàn ăn Idul Fitri không đơn thuần là bữa ăn mừng mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn sau tháng lễ Ramadan linh thiêng và của sự hào phóng khi mở cửa đón khách.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Jakarta, bà Mercy cho biết, sau tháng lễ Ramadan, điều khiến bà hạnh phúc nhất chính là được nhìn thấy con cháu sum họp đông đủ. Con gái bà làm việc ở Malaysia và cả hai vợ chồng con gái làm bác sĩ ở Padang cũng đều trở về nhà. Với bà, đây là khoảng thời gian để mọi người sum vầy, bao dung và tha thứ cho nhau, cùng cầu mong sức khỏe, bình an và hy vọng sang năm lại được đoàn tụ trọn vẹn.

Không khí trong căn nhà nhỏ của bà Mercy cũng phản chiếu một bức tranh rộng lớn hơn của xã hội Indonesia trong dịp lễ Lebaran. Hàng triệu người rời thành phố trở về quê hương trong hành trình "mudik" quen thuộc. Những con đường, bến xe, sân bay trở nên nhộn nhịp, để rồi đích đến cuối cùng đều là gia đình.

Lebaran vì thế không chỉ là một ngày lễ tôn giáo. Đó là sự trở về với cội nguồn, với những giá trị căn bản của yêu thương và trách nhiệm. Sau một tháng Ramadan rèn luyện bản thân, người Hồi giáo bước vào ngày lễ với tâm thế thanh thản hơn, sẵn sàng bắt đầu một chu kỳ mới với đức tin và những điều đẹp đẽ cả trong tâm hồn và thể chất. Trong không gian sum vầy của dịp lễ Idul Fitri, gia đình trở thành một lời nhắc nhở, rằng sự kết nối, sẻ chia và tha thứ chính là những điều khiến cho ngày lễ Idul Fitri trở nên trọn vẹn hơn, ý nghĩa hơn đối với người Hồi giáo ở Indonesia.