Năm 2023, Lê Giang Patrik đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt. Rời xa các sân cỏ châu Âu để đến quê hương của cha mình. Thủ môn người Slovakia này đã rời châu Âu để sang Việt Nam thi đấu. Sau một quá trình hoàn tất thủ tục nhập tịch, cuối cùng anh cũng chạm tới khoảnh khắc mơ ước, ra mắt đội tuyển quốc gia Việt Nam. Đáng nhớ hơn, anh giữ sạch lưới trong chiến thắng 4-0 trước Myanmar, sau đó là chiến thắng 7-0 trước Timor Leste.

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với ŠPORT.sk, Lê Giang Patrik chia sẻ về những trở ngại từ FIFA, những điều kiện thi đấu khắc nghiệt tại châu Á cũng như những dự định sau khi giải nghệ.

Trở ngại từ FIFA và "phao cứu sinh" bất ngờ từ CH Séc

Mới đây, anh đã có trận đấu đầu tiên trong màu áo đội tuyển quốc gia Việt Nam. Đó là chiến thắng 4-0 cùng một trận giữ sạch lưới. Sau tiếng còi mãn cuộc, cảm xúc nào chiếm trọn tâm trí anh?

Patrik Le Giang: Đó thực sự là những cảm xúc khó diễn tả bằng lời. Tôi đã chờ đợi ngày này hơn ba năm rưỡi, thực ra là ngay từ ngày đầu tiên đặt chân đến Việt Nam. Khi bước lên máy bay sang đây, tôi đã có một mục tiêu rất rõ ràng. Tôi biết mình sẽ xây dựng một điều gì đó hoàn toàn mới và bắt đầu lại từ con số không. Có thể nói, lúc đó tôi đã thay đổi hoàn toàn cuộc sống của mình. Và sau ngần ấy thời gian, cuối cùng điều đó cũng trở thành hiện thực.

Trước khi trận đấu diễn ra, tôi đã hồi tưởng lại toàn bộ hành trình đã đi qua. Đó không chỉ là khoảnh khắc của riêng trận đấu ấy, mà còn là tất cả những gì đã xảy ra trước đó. Một dòng cảm xúc mãnh liệt đã ùa đến.

Khi đứng trên sân, anh có nghĩ đến người cha mang dòng máu Việt Nam của mình không?

+ Tất nhiên là có. Tôi nghĩ đến cha, đến anh trai, mẹ, toàn bộ gia đình và những người thân yêu của mình. Tôi nghĩ đến tất cả những người đã luôn ở bên, ủng hộ tôi trong suốt hành trình này. Thực ra, mỗi lần quốc ca vang lên trước một trận đấu, những suy nghĩ ấy đều xuất hiện trong tôi.

Thời còn thi đấu ở các đội trẻ, anh từng khoác áo Slovakia. Cảm giác thế nào khi giờ đây được nghe và hát một bản quốc ca hoàn toàn khác trên đấu trường quốc tế?

+ Đó là một cảm giác khác biệt, nhưng với tôi thì không còn quá mới mẻ. Ở Việt Nam có một truyền thống là quốc ca được cử lên và mọi người cùng hát trước mỗi trận đấu ở giải vô địch quốc gia. Tôi đã học thuộc bài quốc ca từ khá lâu, tôi vẫn hát và hiện nay tôi đã là một công dân chính thức của Việt Nam.

Tôi vô cùng tự hào vì trong mình có dòng máu Việt Nam. Đồng thời, tôi cũng không bao giờ quên nơi mình sinh ra và lớn lên. Tôi vẫn luôn tự hào là một người Slovakia, nhưng bây giờ, tôi đại diện cho Việt Nam và điều đó khiến tôi vô cùng tự hào, hãnh diện. Đó là một khoảnh khắc hết sức đặc biệt. Khi đứng trên sân, tôi cảm nhận trọn vẹn niềm vinh dự to lớn, đồng thời cũng ý thức rất rõ trách nhiệm của mình, được đại diện cho một đất nước có 100 triệu dân.

Việc có được hộ chiếu và quốc tịch Việt Nam là một hành trình vô cùng gian nan. Đã bao giờ anh mất niềm tin?

+ Nếu phải mô tả mức độ khó khăn của quá trình đó, tôi thật sự không biết liệu trong đời mình đã từng đối mặt với điều gì phức tạp hơn chưa. Có những lúc tôi hoàn toàn không còn nhìn thấy ánh sáng ở cuối đường hầm.

Tuy nhiên, tôi luôn tin vào số phận và một sức mạnh lớn lao nào đó. Tôi tin rằng nếu một người thực sự khao khát điều gì và không bao giờ bỏ cuộc thì cuối cùng vẫn sẽ tìm được cách. Tôi đã mơ về điều này rất nhiều, đó là mục tiêu lớn nhất của tôi và hôm nay tôi đã thực sự được sống với giấc mơ ấy.

Sau ba năm, cuối cùng tôi cũng được nhập quốc tịch Việt Nam. Ngay lập tức, HLV đội tuyển quốc gia đã triệu tập tôi. Ông ấy đã chờ tôi hơn hai năm và chúng tôi luôn giữ liên lạc. Vì tôi chưa từng thi đấu cho đội tuyển quốc gia Slovakia nên tôi tin rằng mình đáp ứng đầy đủ mọi điều kiện để chuyển sang khoác áo Việt Nam. Nhưng rồi một vấn đề bất ngờ khác lại xuất hiện.

Khi nhận được giấy triệu tập đầu tiên lên đội tuyển Việt Nam, tôi đã chuẩn bị 100% và sẵn sàng hội quân. Chỉ còn thiếu một thủ tục cuối cùng. Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã liên hệ với Liên đoàn Bóng đá Slovakia để hoàn tất việc chuyển đổi chính thức tư cách đại diện đội tuyển của tôi. Theo quy định, mỗi cầu thủ chuyên nghiệp chỉ được phép thay đổi đội tuyển quốc gia một lần trong sự nghiệp.

Tôi nghĩ rằng mọi thứ đều hoàn toàn hợp lệ về mặt pháp lý, nhưng rồi chúng tôi vướng phải quy định của FIFA. Theo quy định này, trận đấu cuối cùng của tôi cho đội tuyển U21 Slovakia không được diễn ra khi tôi đã quá độ tuổi U21. Thế nhưng, lúc đó tôi đã 21 tuổi và 2 tháng. Đột nhiên, một vấn đề rất lớn xuất hiện và có nguy cơ tôi sẽ không bao giờ được phép khoác áo đội tuyển Việt Nam. Tôi thực sự bị sốc.

Cuối cùng anh đã giải quyết trở ngại từ FIFA như thế nào?

Tôi lập tức liên hệ với hai luật sư của mình là Markéta Haindlová và Jakub Porsche thuộc Hiệp hội Cầu thủ Bóng đá CH Séc (ČAFH). Nếu không có họ, tôi chắc chắn đã không thể vượt qua chuyện này và tôi sẽ biết ơn họ suốt đời. Tôi vẫn là thành viên của hiệp hội và họ luôn đại diện cho tôi một cách tuyệt vời.

Các luật sư ngay lập tức rà soát kỹ lưỡng toàn bộ quy định của FIFA, bao gồm cả những điều luật mới nhất. Và họ đã tìm ra lối thoát. Họ phát hiện rằng từ năm 2020, FIFA đã áp dụng một quy định mới: nếu trận đấu cuối cùng của một cầu thủ cho bất kỳ đội tuyển U21 nào được diễn ra trước mốc thời gian mà quy định mới xác định, thì giới hạn về độ tuổi theo quy định cũ sẽ không còn được áp dụng.

Trận đấu cuối cùng của tôi cho đội tuyển U21 Slovakia ở vòng loại đã diễn ra cách đây 13 năm, nên quy định mới này đã giúp tôi đủ điều kiện. Dưới danh nghĩa của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), chúng tôi lập tức gửi đơn lên FIFA và cuối cùng FIFA đã chấp thuận.

Tôi sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc đó. Khi ấy tôi đang ngồi trên xe bus thì điện thoại đổ chuông. Người gọi là chủ tịch CLB và ông ấy báo cho tôi biết FIFA đã chấp thuận việc chuyển đổi. Tôi phải thừa nhận rằng ngay trong giây phút ấy, vì quá nhẹ nhõm và hạnh phúc nên nước mắt tôi đã trào ra. 

Bóng đá như một tôn giáo

Nếu nhìn lại tất cả những gì anh đã trải qua, thì việc được ra sân trước khán giả nhà hẳn là một cảm giác vô cùng đặc biệt?

+ Đó là những cảm xúc vô cùng mãnh liệt. Tôi đã cầu mong bằng cả trái tim rằng trận ra mắt sẽ diễn ra thật suôn sẻ. Điều đó càng có ý nghĩa hơn khi đây là trận tổng duyệt của chúng tôi trước ASEAN Cup.

Có 22.000 khán giả đến sân vận động Thái Nguyên và sân đã chật kín. Đó là một trải nghiệm không thể nào quên. Tôi nghĩ người hâm mộ ở Slovakia rất khó hình dung được bầu không khí cuồng nhiệt dành cho bóng đá tại Đông Nam Á. Ở đây, bóng đá thực sự là một tín ngưỡng. Đây rõ ràng là môn thể thao số một. Hai năm trước, khi Việt Nam vô địch ASEAN Cup, đường phố chật kín người đến mức gần như không thể di chuyển. Người dân nơi đây có lòng yêu nước vô cùng mãnh liệt.

Tại Việt Nam, anh đã vươn lên trở thành một trong những thủ môn hàng đầu. Anh lọtTop 3 cầu thủ nước ngoài tại Gala Quả bóng vàng Việt Nam. Theo anh, V-League có thể so sánh với Niké Liga của Slovakia không?

+ Khi quyết định sang Việt Nam, tôi vẫn nhớ phản ứng của một số người ở Slovakia. Họ hỏi tôi liệu sang đó tôi có cần phải mang găng tay thủ môn hay không, ám chỉ rằng giải đấu quá yếu. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại.

Đây là một giải đấu rất khắc nghiệt và đòi hỏi thể lực rất cao. Bản thân tôi cũng rất bất ngờ trước trình độ kỹ thuật của các cầu thủ Việt Nam. Nhưng điều khiến tôi ấn tượng nhất chính là tinh thần chiến đấu và ý thức lao động của họ. Bạn không bao giờ phải nhắc các cầu thủ Việt Nam cố gắng hơn trên sân tập. Những phẩm chất ấy dường như đã ăn sâu vào con người họ. Theo tôi, sự chăm chỉ đã nằm trong DNA của người Việt Nam.

Việc được xếp vào Top 3 cầu thủ nước ngoài tại Gala Quả bóng vàng là một vinh dự rất lớn đối với tôi. Ai cũng biết rằng trong những cuộc bình chọn như vậy, các thủ môn luôn bất lợi hơn rất nhiều so với các cầu thủ thi đấu trên sân. Hai người còn lại trong Top 3 đều là những tiền đạo người Brazil của đội bóng vô địch.

Quy định về cầu thủ nước ngoài ở giải đấu đã thay đổi phải không? Trước đây mỗi đội chỉ được sử dụng ba ngoại binh?

+ Quy định đã được điều chỉnh. Từ mùa giải mới, mỗi đội có thể sử dụng đồng thời bốn cầu thủ nước ngoài trên sân. Mùa trước, quy định là ba cầu thủ thi đấu và một người ngồi dự bị.

Ngoài các ngoại binh thông thường, tại Việt Nam hiện nay người ta còn nhắc rất nhiều đến khái niệm 'Việt kiều'. Đó là những cầu thủ gốc Việt sinh sống ở châu Âu hoặc Mỹ nhưng có nguồn gốc Việt Nam. Tôi cũng thuộc nhóm này. Kể từ mùa giải trước, mỗi CLB được đăng ký hai suất dành cho cầu thủ Việt kiều. Đây đang là một xu hướng rất lớn, dù không phải ai cũng có thể thành công.

Bài học cuộc sống khắc nghiệt: 40 độ C và giảm 4 kg sau mỗi trận đấu

Vì sao các cầu thủ châu Âu, dù có nền tảng chuyên môn rất tốt, lại gặp nhiều khó khăn khi thi đấu tại Việt Nam?

+ Điều đó hoàn toàn không chỉ phụ thuộc vào chuyên môn bóng đá, mà còn là khả năng thích nghi. Chúng tôi từng có những cầu thủ rất danh tiếng, từng chơi ở Bundesliga của Đức hay giải VĐQG Pháp. Nhưng chỉ sau hai tháng, họ đã bỏ cuộc và ra đi vì không thể thích nghi với cuộc sống nơi đây.

Văn hóa và tư duy ở đây hoàn toàn khác. Nếu các cầu thủ Việt Nam thấy bạn không nỗ lực hết mình trên sân tập thì coi như bạn đã hết cơ hội. Họ sẽ không chấp nhận bạn là một phần của tập thể.

Thử thách lớn nhất sau khi đến châu Á của anh là gì?

+ Chắc chắn đó là rào cản ngôn ngữ và khí hậu nơi đây. Nhiệt độ khoảng 40°C đã là một chuyện, nhưng thử thách thực sự lại là độ ẩm không khí cực cao. Để bạn dễ hình dung, chỉ sau một trận đấu, tôi thường đổ mồ hôi và sụt khoảng 4 kg. Điều đó ở đây là hoàn toàn bình thường. Bây giờ tôi đã quen với điều kiện ấy, nhưng mỗi trận đấu vẫn khiến cơ thể bị bào mòn rất nhiều.

Chính môi trường ở Việt Nam đã giúp tôi nâng bản thân lên một tầm cao hoàn toàn khác về chế độ sinh hoạt và khả năng hồi phục. Đó là một trường học lớn của cuộc đời. Những gì ba năm rưỡi ở Việt Nam mang lại cho tôi còn nhiều hơn cả ba mươi năm sống ở châu Âu. 

Tôi bị đẩy hoàn toàn ra khỏi vùng an toàn của mình và phải tự mình đối mặt với mọi thứ. Năm đến sáu tháng đầu tiên sau khi đến đây là giai đoạn khó khăn nhất trong cuộc đời tôi. Mọi thứ chỉ thực sự thay đổi khi tôi chuyển đến TP.HCM, thành phố lớn nhất và đông dân nhất Việt Nam với khoảng 14 triệu dân, còn đông hơn cả dân số Slovakia và CH Séc cộng lại.

Hướng đến Asian Cup và giấc mơ World Cup 2030

Mục tiêu trước mắt của đội tuyển Việt Nam là gì? Việt Nam có đủ khả năng góp mặt ở một giải đấu tầm cỡ thế giới hay không?

+ Năm nay chúng tôi đã đạt được một thành công rất lớn khi giành quyền tham dự VCK Asian Cup tại Saudi Arabia. Đây sẽ là giải đấu có sự góp mặt của những đội tuyển như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Australia. Với bóng đá châu Á, giải đấu này có ý nghĩa tương đương EURO đối với châu Âu.

Nếu nói đến đỉnh cao của bóng đá thế giới thì giấc mơ của mọi người Việt Nam là được tham dự World Cup 2030. Khi FIFA mở rộng số đội tham dự lên 64, cơ hội dành cho các nền bóng đá đang phát triển ở châu Á cũng tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, lúc này tôi không muốn nghĩ quá xa đến năm 2030. Tôi muốn sống với hiện tại.

Đội tuyển Việt Nam bước vào ASEAN Cup với tư cách đương kim vô địch. Bảng đấu có Singapore, Timor Leste, Campuchia và Indonesia có vẻ khá thuận lợi, nhưng áp lực từ người hâm mộ chắc hẳn rất lớn?

+ Chúng tôi là đương kim vô địch, nhưng ít ai biết rằng trong lịch sử, đội tuyển Việt Nam chưa bao giờ bảo vệ thành công chức vô địch này. Lần này chúng tôi muốn thay đổi điều đó.

Việc phải chịu áp lực từ một đất nước 100 triệu dân cùng truyền thông địa phương không hề dễ dàng. Chúng tôi phải giữ được cái đầu lạnh. Ngoài ra, Indonesia hiện có rất nhiều cầu thủ nhập tịch từ nước ngoài. Chúng tôi sẽ phải trải qua lịch thi đấu dày đặc cùng rất nhiều chuyến di chuyển khắp Đông Nam Á. Trận đấu đáng chú ý nhất vòng bảng sẽ là cuộc đối đầu với Indonesia vào ngày 3/8 ngay trên sân của họ.

Mới đây tôi chợt nhận ra rằng cách đây 17 năm, lần đầu tiên tôi đến Việt Nam cũng đúng vào thời điểm đội tuyển Việt Nam lần đầu vô địch giải đấu này. Khi ấy đường phố chật kín người hâm mộ, gần như không thể đi lại được. Thật thú vị khi nhiều năm sau, chính tôi lại là một phần của giải đấu đó.

Không nhiều đội tuyển châu Á có sự cạnh tranh quyết liệt ở vị trí thủ môn như Việt Nam. Anh đang cạnh tranh với những ai cho vị trí số một?

+ Chúng tôi thực sự có nhiều thủ môn chất lượng. Điều thú vị là tôi không phải thủ môn duy nhất trong đội có gốc gác châu Âu và mang một nửa dòng máu Việt Nam. Trong nhiều năm, vị trí số một thuộc về một thủ môn mang hai dòng máu Nga – Việt. Và tất nhiên còn có Filip Nguyen, người mà tôi quen từ thời còn thi đấu ở CH Séc. Thậm chí trước đây chúng tôi từng bắt cùng một đội ở Vlašim. Có thể nói hiện tại có ba thủ môn mang hai dòng máu cùng cạnh tranh một vị trí.

HLV Kim Sang Sik đã theo dõi tôi suốt hơn hai năm. Vì vậy, tôi luôn phải duy trì phong độ và liên tục chứng minh năng lực để ông ấy tiếp tục tin tưởng. Mùa giải vừa qua, tôi không chỉ thi đấu trọn vẹn từng trận ở V-League và Cúp Quốc gia, mà thực sự không bỏ lỡ dù chỉ một giây nào.

Ngay trong lần tập trung đầu tiên, HLV gọi tôi vào phòng riêng và nói một câu khiến tôi vô cùng xúc động: Patrik, tôi biết rất rõ việc cậu đeo băng đội trưởng ở CLB TP.HCM không hề là điều ngẫu nhiên.

Anh hiện là đội trưởng CLB Công an TP.HCM, nhưng trước đó từng khoác áo Công an Hà Nội và giành chức vô địch V-League. Vì sao anh quyết định chuyển đội?

+ Ở Việt Nam, mọi thứ vận hành khác với châu Âu. Khi tôi gia nhập Công an Hà Nội, chúng tôi giành chức vô địch, nhưng mùa giải vừa qua đã có một thay đổi lớn.

Tôi đang tham gia một dự án mới, liên tục phát triển và tiến lên phía trước. Việc giành Cúp Quốc gia ngay trong mùa giải đầu tiên là một thành công tuyệt vời. Từ mùa giải tới, chúng tôi còn có HLV người Australia Arthur Diles dẫn dắt.

Với những đội bóng như chúng tôi, mục tiêu duy nhất luôn là những vị trí cao nhất.

Hiện tại anh đã có thể giao tiếp thành thạo bằng tiếng Việt chưa?

+ Mới đây, trong một chương trình truyền hình, tôi đã trả lời một số câu hỏi bằng tiếng Việt và điều đó khiến rất nhiều người bất ngờ. Đoạn video nhanh chóng lan truyền trên YouTube và TikTok.

Trên sân, tôi đã học được tất cả những khẩu lệnh quan trọng. Điều thú vị là ở CLB từng có một cầu thủ Brazil không biết tiếng Anh. Để chỉ huy cậu ấy hiệu quả từ vị trí thủ môn, tôi còn học thêm những câu giao tiếp cơ bản bằng tiếng Bồ Đào Nha. Vì thế, trong một trận đấu, tôi thường xuyên sử dụng ba thứ tiếng: tiếng Anh, tiếng Việt và tiếng Bồ Đào Nha.

Anh đã nghĩ đến con đường sau khi treo găng chưa? Anh có dự định trở về Slovakia sinh sống không?

+ Thành thật mà nói, Việt Nam giờ đã là quê hương của tôi. Tôi thực sự nhận ra điều đó khi lần gần nhất trở về Slovakia thăm gia đình. Lúc ra sân bay để quay lại, tôi chợt nghĩ trong đầu: Giờ mình đang trở về nhà – trở về Việt Nam.

TP.HCM là một thành phố vô cùng sôi động, nơi người dân gọi là 'New York của Việt Nam'. Thành phố mang đến rất nhiều cơ hội để sinh sống và phát triển trong tương lai.

Sau khi giải nghệ, tôi vẫn muốn gắn bó với thể thao, nhưng ước mơ của tôi còn lớn hơn thế. Tôi đã ấp ủ từ lâu ý tưởng xây dựng một trung tâm giáo dục toàn diện dành cho trẻ em, kết hợp với quỹ từ thiện Step by Step của mình, nơi hỗ trợ những em nhỏ không có điều kiện khởi đầu như người khác, từ trẻ mồ côi đến trẻ khuyết tật. Tôi muốn xây dựng một hệ thống học bổng hoạt động hiệu quả.

Có lẽ chính tuổi thơ của anh ở miền Nam Slovakia đã hình thành trong anh mong muốn giúp đỡ cộng đồng như vậy?

+ Đúng vậy. Tôi chỉ là một cậu bé bình thường đến từ Fiľakovo, nhưng tôi muốn chứng minh rằng mỗi con người đều là duy nhất. Ai cũng có sức mạnh để biến ước mơ thành hiện thực và đạt được bất cứ điều gì.

Tôi nhớ rất rõ những ngày đầu của mình và luôn thẳng thắn thừa nhận rằng tôi chưa bao giờ là cầu thủ tài năng nhất trong đội. Xung quanh tôi khi ấy có rất nhiều người giỏi hơn.

Nhưng nhiều người trong số họ không có môi trường gia đình tốt, không nhận được sự ủng hộ và thiếu điều kiện để phát triển. Tôi rất may mắn vì luôn có gia đình bên cạnh và chưa bao giờ từ bỏ giấc mơ của mình. Tôi đặc biệt biết ơn người anh trai, người thần tượng đầu tiên và lớn nhất của tôi. Chính anh ấy đã giúp tôi luôn tin vào bản thân.

Không phải ai trong cuộc sống cũng may mắn như vậy. Tôi hiểu rằng từ một nghìn đứa trẻ, chúng ta không thể đào tạo ra một nghìn vận động viên chuyên nghiệp. Tôi không ngây thơ đến thế. Nhưng tôi tin chắc rằng chúng ta có thể giúp một nghìn đứa trẻ ấy trở thành những nhà lãnh đạo giỏi, có giá trị sống đúng đắn và đủ khả năng thành công trong bất kỳ lĩnh vực nào.

Anh có nhớ món thịt xông khói hay những món ăn truyền thống của Slovakia không?

+  Mỗi năm khi về Slovakia một lần, tôi đều thưởng thức món đó. Còn nếu nói điều tôi nhớ nhất khi sống ở châu Á thì đó chỉ có thể là gia đình, những người bạn thân và dãy núi Tatras. Mỗi lần về quê có thời gian, nơi đầu tiên tôi tìm đến luôn là những ngọn núi.

Mặt khác, Việt Nam có một sức hút rất đặc biệt. Tất cả những người Slovakia từng đến đây và ở lại lâu hơn hai tuần đều nói với tôi rằng họ không còn muốn quay về nữa. Ai cũng muốn ở lại.

Việt Nam là đất nước mà bạn sẽ yêu mến khi thật sự hiểu về nó. Người dân rất thân thiện, nhưng trên sân bóng họ luôn đòi hỏi sự nỗ lực tuyệt đối. Anh trai tôi và tôi lớn lên trong một môi trường rất đặc biệt: một bên là những giá trị truyền thống của châu Âu từ mẹ, bên kia là sự nghiêm khắc, tinh thần tôn trọng và đức tính chăm chỉ của người Á Đông từ cha. Tất cả những điều đó đã trở thành một phần trong con người tôi và giúp tôi có được vị trí như ngày hôm nay.