(Thethaovanhoa.vn) - 67 năm gắn bó với điền kinh trong vai trò VĐV và HLV thành tích cao. 82 tuổi vẫn chạy bộ hàng ngày và hướng dẫn cho các VĐV phong trào tập luyện. Đó chỉ có thể là Bùi Lương - người được mệnh danh là “ông già gân” của điền kinh Việt Nam với bước chân vạn dặm.
SEA Games 2019: Điền kinh Việt Nam giữ vững vị trí số 1 Đông Nam Á
Điền kinh Việt Nam một lần nữa cho thấy không có đối thủ ở tầm khu vực khi tiếp tục thống trị vị trí số 1 tại SEA Games 2019 với thành tích 16 huy chương vàng.
Từ cậu học sinh chân đất…
Sinh năm 1939 tại TP.HCM và ra Hải Phòng tập kết vào năm 1954, lúc ấy, tập chạy hàng ngày giống như một cách để cậu bé Bùi Lương rèn luyện sức khỏe và làm vơi bớt nỗi nhớ nhà. Đường chạy hàng ngày bắt đầu từ Nhà hát lớn xuống bãi sông Lấp khoảng 2km và hành trang khi chạy chỉ có đúng chiếc quần đùi.
“Điều kiện lúc đó vô cùng khó khăn, chẳng biết tập luyện môn thể thao gì, nên tôi rủ mấy cậu bạn trường Tân Trào cùng chạy. Hồi ấy, cũng chả có giày nên toàn chạy bằng chân đất”, ông Bùi Lương nhớ lại.
3 năm tập luyện bằng đôi chân đất như thế với mục đích ban đầu chỉ để khỏe người nhưng đã giúp cậu học sinh Bùi Lương giành giải ba cự ly 5km trong một giải chạy do nhà trường tổ chức và được tuyển chọn vào đội tuyển điền kinh của Hải Phòng vào năm 1957.
“Kể từ khi biết đến chạy, lần đầu tiên trong đời được phát một đôi giày bata Thượng Đình mà trong lòng vô cùng phấn khởi vì từ trước tới giờ luôn phải chạy bằng chân đất. Nhưng thật ra lúc đó, tôi vẫn chỉ nghĩ mình chạy cho khỏe chứ không phải để trở thành VĐV”.
Với suy nghĩ như vậy, kể cả sau khi đi làm công nhân ở nhà máy Xi măng Hải Phòng, chàng trai Bùi Lương vẫn cứ tập luyện rất vô tư, bất chấp mọi khó khăn vì công việc đi làm theo ca và những bữa cơm độn mà ngô khoai sắn chiếm 3 phần, chỉ có 1 phần là gạo.
“Sáng đi làm thì mình tập chiều, chiều đi làm thì tập sáng còn hôm nào làm ca đêm thì tập tối. Nhiều hôm nhà bếp thấy thương quá nên họ cho ít cơm nguội từ bữa tối còn thừa để sáng ra hấp với khoai sắn ăn thêm”.
Khó khăn vất vả mọi mặt trong đời sống nhưng tất cả đều bị khuất phục bởi đam mê và ý chí của chàng công nhân Bùi Lương với môn chạy đường dài. Năm 1958, lần đầu tiên được ra Hà Nội thi đấu giải chạy Việt dã báo Tiền Phong, ông giành giải ba và nhận phần thưởng là một đôi dép nhựa Tiền Phong và bộ quần áo thể thao của dệt kim Đông Xuân mà theo cảm nhận của ông là “cực kỳ oách”.
“Kể cả sau này khi nhập ngũ được bố trí vào đơn vị pháo phòng không đóng quân tại Hải Phòng với nhiệm vụ bảo vệ thành phố, cứ 3h45 sáng hàng ngày là tôi dậy tập chạy bất kể nắng mưa, nóng lạnh. Mỗi ngày, mỗi tuần cố gắng nâng cao thành tích lên một chút”.
… đến kỷ lục gia điền kinh Việt Nam
Chính thức trở thành VĐV của Hải Phòng kể từ năm 1962 và thâu tóm rất nhiều tấm huy chương các cự ly chạy dài 5km, 10km và marathon ở các giải đấu trong nước, Bùi Lương đã vinh dự được tuyển chọn vào ĐTQG vào năm 1965 và thực sự tỏa sáng trong các cuộc thi đấu.
Trong 22 năm gắn bó với đường chạy, chân chạy Bùi Lương giành rất nhiều huy chương, trong đó, thành tích 9 lần vô địch giải Việt dã báo Tiền Phong (8 năm liên tiếp giành giải nhất) đã trở thành cột mốc lịch sử đến giờ vẫn chưa có VĐV nào vượt qua. Thậm chí, kỷ lục 2 giờ 32 phút nội dung marathon mà Bùi Lương xác lập năm 1968 tồn tại trong suốt 35 năm và mới bị người học trò của mình là Nguyễn Chí Đông xô đổ với thành tích 2 giờ 21 phút vào năm 2003.
Trong sự nghiệp thi đấu, VĐV Bùi Lương dù chỉ cao 1m62, nặng 48kg nhưng tiêu biểu cho sự cần cù, khổ luyện để đi đến thành công. Ngoài những tấm huy chương, ông nhiều lần được bình chọn VĐV tiêu biểu toàn quốc và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba, Huân chương Kháng chiến. Vinh dự lớn nhất trong cuộc đời của Bùi Lương là được gặp Bác Hồ và một ngày sau đó so tài với “người hùng Olympic” người Tiệp Khắc, Emil Zatopek vào năm 1958 tại công viên Bách Thảo.
Chia tay sự nghiệp thi đấu vào năm 1977, Bùi Lương trở thành HLV cự ly dài cho Hà Nội sau khi hoàn thành khóa học đại học tại Từ Sơn, Bắc Ninh và là người thầy hết sức mát tay. Thế hệ VĐV do ông đào tạo gồm rất nhiều gương mặt xuất sắc ở cự ly dài như Đặng Thị Tèo (vô địch quốc gia các cự ly trung bình và dài, 6 lần vô địch việt dã, kỷ lục gia marathon toàn quốc), Nguyễn Thu Phương, Nguyễn Thị Hòa, Lưu Văn Hùng, Nguyễn Chí Đông...
Năm 1999 đến tuổi về hưu, song ông Hoàng Vĩnh Giang - Giám đốc Sở TDTT Hà Nội (cũ) lúc ấy đã đề nghị HLV Bùi Lương tiếp tục ở lại làm nhiệm vụ. “Anh chưa nghỉ được, mà phải sang Trung Quốc ‘gác gôn’ cho em, trông coi lực lượng VĐV của Hà Nội tập huấn tại Trung Quốc chuẩn bị cho SEA Games 22”, HLV Bùi Lương kể lại. Cho đến năm 2003, 2 học trò của ông đều giành huy chương là Đoàn Nữ Trúc Vân (HCV 10.000m, HCĐ 5.000m) và Nguyễn Thị Hòa (HCB marathon).
Trong sự nghiệp cầm quân, HLV Bùi Lương gắn bó với điền kinh Hà Nội, rồi lên ĐTQG, chuyển sang huấn luyện ở đội tuyển Biên Phòng và vào Bình Phước. Đi đến đâu, ông cũng để lại dấu ấn đặc biệt của mình trong vai trò của một HLV giàu kinh nghiệm, một người truyền lửa đầy nhiệt huyết. Sự nghiệp huấn luyện của ông chỉ dừng lại vào năm 2020 khi ông đã 81 tuổi và muốn được trở về sống gần gũi với gia đình.
Đau đáu đam mê với chạy
Giờ đây, niềm vui hàng ngày của ông già Bùi Lương là những giờ phút chạy bộ thảnh thơi bên hồ Thành Công và hướng dẫn cho các VĐV phong trào của 1 CLB tại quận Thanh Xuân (Hà Nội) có khoảng 600 thành viên tập luyện. 82 tuổi nhưng nhờ chạy bộ thường xuyên và đều đặn, ông vẫn hoàn toàn mạnh khỏe, cực kỳ minh mẫn và thậm chí sử dụng thành thạo cả… mạng xã hội.
“Con lấy số điện thoại này vào Zalo kết bạn với bác để nói chuyện cho đỡ tốn tiền, vì bác có nhiều chuyện muốn kể lắm. Còn nếu cần ảnh tư liệu cứ lên ‘google searh Bùi Lương marathon’ hay là vào facebook Bùi Lương vì bây giờ bác không ở nhà”, ông Bùi Lương đã nói với người viết như vậy khi cuộc gặp gỡ trực tiếp không thực hiện được vì ông đang bận tham dự giải chạy việt dã 2021 do báo Tiền Phong tổ chức tại Gia Lai trong vai trò khách mời.
“Rất vui mừng vì bây giờ có nhiều người yêu thích chạy bộ, thậm chí cả marathon và siêu marthon, tất cả tạo nên phong trào rèn luyện sức khỏe rất khí thế. Nhưng chạy không chỉ là cắm đầu… chạy, nếu tập luyện đúng cách, đúng kỹ thuật, chạy bộ là môn thể thao đem lại lợi ích rất lớn về sức khỏe và thành tích không ngừng được cải thiện. Tôi vẫn muốn chia sẻ kinh nghiệm tập luyện của mình cho tất cả mọi người và thực sự hào hứng khi thấy nhiều bạn trẻ bây giờ đam mê chạy bộ”, ông Bùi Lương chia sẻ.
“Ông già gân” của điền kinh Việt Nam vẫn đang viết tiếp những trang đầy ý nghĩa trong cuốn sách cuộc đời vốn đã rất nhiều thành tích và kỷ lục vô tiền khoáng hậu. Sự đóng góp của ông cho điền kinh Việt Nam không chỉ là những tấm huy chương hay nhiều thế hệ học trò đã và đang trưởng thành. Hơn tất cả, đó là niềm cảm hứng tập luyện, tấm gương vượt lên số phận, chinh phục đỉnh cao thành tích bằng ý chí và trọn cả cuộc đời tận hiến cho niềm đam mê trên đường chạy.
|
Đối với ông Bùi Lương, chạy là để tồn tại và chạy cũng chính là đang truyền lại cảm hứng cho những thế hệ VĐV, HLV sau lưng giữ mãi ngọn lửa nhiệt tình với các cự ly trung bình, dài và marathon. Chạy, theo cách ví von khác, chính là “người tình thứ hai” sau người vợ Vũ Thị Lan quanh năm tần tảo của ông. Ông tâm sự hễ có thời gian rảnh là ào về nhà, chăm được vợ, con ngày nào thì gắng hết sức, để rồi sau đó lại lên đường theo tiếng gọi của “người tình” điền kinh, thi đấu và huấn luyện suốt Bắc chí Nam, hết đấu giải quốc gia, lại dẫn quân dự các giải quốc tế. Cho nên, ai từng được ông huấn luyện, từng trải nghiệm ở đội tuyển điền kinh quốc gia thì đều nói rằng HLV Bùi Lương chính là hình mẫu cho sự kiên trì, cho ý chí vươn lên và cho cả khát vọng chiến thắng luôn được thắp sáng. |
Vũ Lê
