Hoài bão lớn
Hội nghị Quốc tế giới thiệu Văn học Việt Nam ra nước ngoài lần thứ nhất đã được tổ chức vào năm 2002 với quy mô nhỏ. Sau hội nghị, BCH nhận được không ít những ý kiến phản đối (trong đó có cả người của BCH) - theo lời của dịch giả Hoàng Thúy Toàn, điều này đã gây nhiều khó khăn cho việc tổ chức hội nghị quốc tế giới thiệu Văn học Việt Nam lần thứ hai. BCH đề xuất việc tổ chức hội nghị từ năm 2007, hai năm sau mới được phê duyệt.

Dịch giả Hoàng Thúy Toàn
Báo cáo của BCH Hội Nhà văn Việt Nam nêu rõ: “Văn học thế giới đến Việt Nam được mô tả là tấp nập và đa dạng nhưng văn học Việt Nam ra thế giới còn ít ỏi và chậm chạp. Ngoài những khó khăn về địa lý và ngôn ngữ còn có khó khăn về tổ chức và kinh nghiệm. Đã đến lúc phải đặt vấn đề giới thiệu văn học Việt Nam với bạn bè quốc tế một cách có hệ thống, trên một tầm nhìn mới, với tư thế chủ động và tích cực”. Bên cạnh đó, hội nghị cũng nhằm mục tiêu đặt quan hệ với các nhà xuất bản, tháo gỡ những khó khăn về bản quyền, giao dịch.
Chọn gấp 35 đại biểu “trẻ” để bổ sung thiếu sót
Nhìn vào danh sách hơn 100 đại biểu (nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình, dịch giả) của Việt Nam tham dự hội nghị lần này, có thể thấy chiếm hầu hết là các “cây đa cây đề” từ 60 đến 80 tuổi. Hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam, cao tuổi nhất là nhà phê bình Lê Trí Viễn (SN 1919), “trẻ” nhất là nhà văn Phan Triều Hải (SN 1969) và “trẻ” thứ nhì là nhà thơ Trương Nam Hương (SN 1963). Một số dịch giả tiêu biểu - những người đang trực tiếp làm nên sự sôi động, khởi sắc của nền dịch thuật Việt Nam trong mấy năm gần đây - vắng bóng. Mối quan tâm lớn nhất và tập trung hơn cả trong các tham luận của các đại biểu cũng như NXB nước ngoài là muốn tìm hiểu văn học đương đại Việt Nam cũng như tác phẩm của các nhà văn trẻ (như nhà thơ Hữu Thỉnh phát biểu) thế nhưng, chưa thấy có tên nhà văn trẻ nào trong danh sách. Đồng thời, hội nghị cũng thiếu cả đại diện của các nhà sách, nhà xuất bản, công ty truyền thông: Trẻ, Nhã Nam, Phương Nam... nơi có bề dày kinh nghiệm về mua bán bản quyền và ghi dấu ấn, làm nên những bước ngoặt ngoạn mục của việc chuyển ngữ các tác phẩm nổi tiếng.

Nhà thơ Hữu Thỉnh (phải) và Trần Đăng Khoa trong cuộc họp báo về hội nghị
|
Trong 6 ngày tổ chức
hội nghị, đại biểu tham dự sẽ chia thành 4 nhóm: Văn học cổ điển Việt
Nam; Văn xuôi Việt Nam hiện đại; Thơ Việt Nam hiện đại và cuộc gặp gỡ
giữa các dịch giả (trong nước và nước ngoài) với nhà văn trẻ Việt Nam. |
Hoài bão lớn , tuy nhiên giải quyết được đến đâu các mục tiêu của hội nghị thì hãy còn phải... chờ. Theo nhận xét của nhà thơ Hữu Việt, việc thành lập viện hoặc trung tâm dịch thuật là việc làm “quá sức”, đòi hỏi rất nhiều nhân lực, vật lực. Đồng thời, vấn đề bản quyền vẫn đang là “vấn nạn” đối với các nhà văn Việt Nam khi mà sách giả, sách lậu vẫn ngang nhiên có mặt ở hầu hết các sạp sách, nhà sách.
|
Không chỉ là lợi ích của Việt Nam Tự dịch tác phẩm để đưa ra thế giới |