Lời người trong và ngoài cuộc
Sau khi bài Lại hát nhép nhạc hàn lâm! được đăng tải trên TT&VH (21/9), ngay ngày hôm sau, trong một bài báo trên Thanh niên, vài thành viên của nhóm hát Credo đã lên tiếng khẳng định là họ hát thật, dù có thể chưa hay. Còn nhạc sĩ Nguyễn Bách, thì: “... tôi xin khẳng định, từ lương tâm nghề nghiệp của người thầy lẫn người dẫn dắt nhóm, các bạn hoàn toàn không hát nhép”. Tôi (người viết), thật lòng vẫn rất muốn tin rằng điều đó là sự thật, dù rằng trước đó 10 ngày (8/9) nhóm Credo đồng thời cũng là những thành viên của hợp xướng Suối Việt đã tham gia vào vụ hát nhép lớn trong hợp xướng Lục Vân Tiên trình diễn tại Nhà hát TP.HCM, và cũng trong đêm này, nhạc trưởng Nguyễn Bách đã chỉ huy một số màn hợp xướng hát nhép.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, đêm 18/ 9, trước khi trình diễn tiết mục của mình, NSƯT Tạ Minh Tâm đứng ngoài trò chuyện cùng mọi người chứ không xem chương trình, và sau khi hát xong tiết mục của mình thì ra về. Còn đêm 19/9 anh xem vài tiết mục đầu tiên, rồi cũng ra về sớm. Những điều này chúng tôi đã trao đổi với NSƯT Tạ Minh Tâm và anh xác nhận là đúng như vậy.
Còn ca sĩ Ngọc Tuyền, đêm 19/9 cô có biểu diễn trong chương trình Những ô cửa sổ tại Nhà hát TP.HCM. Theo một cán bộ của Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ Kịch TP.HCM, tiết mục của ca sĩ Ngọc Tuyền bắt đầu vào khoảng 20h40. Sau khi biểu diễn xong, Ngọc Tuyền mới sang Nhạc viện để trình diễn tiết mục của mình trong chương trình Màu tình yêu.
Nói như thế để thấy rằng, tạm chưa xét đến kết quả thế nào, chỉ xét về “điều kiện” để có thể phát biểu hát nhép hay hát thật, cả NSƯT Tạ Minh Tâm và ca sĩ Ngọc Tuyền đều chưa đủ điều kiện. Bởi vì không xem hết chương trình thì không thể đánh giá được.
Trong bài báo nêu trên còn 2 ý kiến khác là của GS Ca Lê Thuần và nhạc trưởng Hoàng Điệp. Nhạc trưởng Hoàng Điệp thì cho rằng nhóm Credo có hát nhép, còn GS Ca Lê Thuần cho rằng nhóm Credo không hát nhép. Trên báo Sóng nhạc số 23 (tháng 10/2009) NSƯT Tuấn Phong, giảng viên Nhạc viện TP.HCM nói rằng nhóm Credo hát thật (những điều này sẽ được làm rõ trong kỳ 2 và kỳ 3 của loạt bài này).
“Tự thú trước bình minh”
Cũng trong bài báo nêu trên, nhạc trưởng Nguyễn Bách nói rằng: “Chỉ có 2 bài có dàn hợp xướng Suối Việt hát cùng, Hallelujah và Tình ca cho thế giới mới, phần vocal background cho hợp xướng là thu sẵn 50%, và dàn hợp xướng hát chập lên”.
Trước hết cần nói rằng, việc xử phạt “hát nhép” đã có tiền lệ. Sau Tết Ất Dậu - 2005, nữ ca sĩ T.T.L bị Sở VH,TT&DL TP.HCM yêu cầu làm giải trình vì đã hát nhép, đó là dùng đĩa thu âm sẵn giọng hát để thay thế giọng hát của mình khi biểu diễn trên sân khấu. Ca sĩ T.T.L đã làm giải trình, thừa nhận việc làm của mình và Sở đã cảnh cáo, nhắc nhở vì vi phạm Quy chế hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp.
(Ở đây xin nói thêm rằng, sự việc của ca sĩ T.T.L đã là quá khứ, chúng tôi nhắc lại chỉ với mục đích là để chứng minh rằng, cơ quan quản lý văn hóa đã từng xử lý một vụ việc tương tự trường hợp xảy ra trong đêm nhạc Màu tình yêu, rất mong chị thông cảm).
Như vậy, việc dùng đĩa thu âm sẵn giọng hát để thay cho giọng hát khi biểu diễn trên sân khấu là vi phạm quy chế. Còn thay 50% như trường hợp của hợp xướng Suối Việt thì có vi phạm quy chế hay không?
Theo ông Võ Trọng Nam, Trưởng phòng Quản lý nghệ thuật Sở VH,TT&DL TP.HCM thì hiện nay, Quy chế hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp được xem như là văn bản “cuối cùng”, nghĩa là không có một văn bản nào khác hướng dẫn việc thực hiện quy chế này (kiểu như thông tư hướng dẫn thực hiện nghị định). Cho nên không tìm thấy nội dung nói về trường hợp thay 50% giọng hát trên sân khấu bằng đĩa nhạc thu sẵn. Vì vậy, theo ông Võ Trọng Nam thì: “Đứng về khía cạnh thực hiện quy chế là vi phạm, bao nhiêu phần trăm cũng bị xem là vi phạm”.
Chỉ xét riêng hai bài nhạc có dàn hợp xướng Suối Việt tham gia biểu diễn, khi xem lại băng ghi hình, có khá nhiều ca viên hợp xướng không cầm micro. Âm thanh khán giả nghe được là âm thanh phát ra từ đĩa (dù là 50% như lời nhạc sĩ Nguyễn Bách, tuy trên thực tế chưa hẳn như vậy), còn âm thanh mà họ hát, dù là hát thật và thật lớn, âm thanh đó cũng không đến được tai người nghe, hay nói cách khác, giọng hát thật của họ trên sân khấu đã được thay thế bằng tiếng hát đã thu sẵn trong đĩa.
Đến đây thì đã rõ là đêm nhạc Màu tình yêu có bị xem là có “hát nhép” hay không, khi hợp xướng “hát nhép” 50%.
Kỳ 2: Nhóm Credo có hát nhép hay không?
|
Lời Tòa soạn Báo TT&VH ngày 21/9/2009 có đăng bài Lại hát nhép nhạc hàn lâm! của phóng viên Hữu Trịnh, bài viết về 2 đêm diễn của nhóm Credo tại Nhạc viện TP.HCM vào 18 và 19/9/2009. TT&VH |
