Giáo dục tài chính thông minh: Trang bị kỹ năng sống cho công dân thời đại số

Chiều 25/5 tại Hà Nội, Tạp chí Công dân và Khuyến học - cơ quan ngôn luận của Hội Khuyến học Việt Nam đã chính thức phát động cuộc thi viết "Giáo dục tài chính thông minh", với sự tham gia của lãnh đạo Hội Khuyến học Việt Nam, đại diện các bộ, ngành, chuyên gia tài chính - ngân hàng cùng đông đảo giáo viên, học sinh, sinh viên và người trẻ.

Trong bối cảnh AI và công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc cách con người sống, học tập và giao dịch, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân ngày càng trở thành năng lực thiết yếu của mỗi công dân hiện đại. Không chỉ giúp mỗi người chủ động hơn trong cuộc sống, hiểu biết tài chính còn được xem là "lá chắn" quan trọng trước những rủi ro ngày càng tinh vi trên không gian mạng.

Chiều 25/5 tại Hà Nội, Tạp chí Công dân và Khuyến học - cơ quan ngôn luận của Hội Khuyến học Việt Nam đã chính thức phát động cuộc thi viết "Giáo dục tài chính thông minh", với sự tham gia của lãnh đạo Hội Khuyến học Việt Nam, đại diện các bộ, ngành, chuyên gia tài chính - ngân hàng cùng đông đảo giáo viên, học sinh, sinh viên và người trẻ.

Khi hiểu biết tài chính trở thành kỹ năng sinh tồn

Theo Ban tổ chức, cuộc thi được phát động trong bối cảnh xã hội đang chứng kiến nhiều biến động lớn liên quan đến tài chính cá nhân và an toàn số. Chỉ riêng năm 2025, tổng thiệt hại do lừa đảo tài chính trực tuyến tại Việt Nam đã vượt hơn 8.000 tỷ đồng. Các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi khi tội phạm công nghệ cao sử dụng AI, deepfake và dữ liệu cá nhân bị rò rỉ để thao túng tâm lý người dùng. Không ít người chỉ vì một cuộc gọi giả danh công an, ngân hàng hay lời mời vay tiền "siêu tốc" mà mất sạch khoản tiền tích lũy nhiều năm.

Nhà báo Tô Phán - Tổng Biên tập Tạp chí Công dân và Khuyến học, Trưởng Ban tổ chức cuộc thi cho rằng lâu nay, giáo dục kỹ năng tài chính tại Việt Nam vẫn chưa được chú trọng đúng mức, "Chúng ta có nhiều nội dung giáo dục cho học sinh từ phổ thông đến đại học, nhưng lại ít quan tâm đến kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. Trong thời đại số, tài chính thông minh không chỉ là biết kiếm tiền mà còn là biết quản lý đồng tiền, sử dụng công nghệ an toàn và hiểu được các rủi ro tài chính".

Theo ông Tô Phán, tài chính thông minh cần được nhìn nhận như một kỹ năng sống cơ bản của công dân hiện đại. Đó không chỉ là việc lập kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm hay đầu tư, mà còn là khả năng nhận diện lừa đảo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và giữ bình tĩnh trước các tình huống thao túng tâm lý trên không gian mạng.

Lan tỏa tri thức tài chính từ những câu chuyện đời thực

Cuộc thi viết "Giáo dục tài chính thông minh" hướng tới mọi công dân Việt Nam, đặc biệt khuyến khích học sinh, sinh viên, phụ huynh, giáo viên và người trẻ tham gia. Ban tổ chức mong muốn thông qua các bài viết dự thi sẽ kết nối những trải nghiệm thực tế, những bài học tài chính đời thường và các sáng kiến giáo dục cộng đồng có giá trị.

Nội dung bài dự thi tập trung vào các chủ đề như: quản lý dòng tiền cá nhân, tư duy tài chính, bài học từ lừa đảo tín dụng số, giáo dục tài chính sớm trong gia đình hay góc nhìn về mối quan hệ giữa tiền bạc và hạnh phúc.

"Chúng tôi kỳ vọng các bạn trẻ sẽ chia sẻ những trải nghiệm thật của mình, từ việc học cách chi tiêu khi còn là sinh viên đến hành trình kiếm tiền, tự lập tài chính và hỗ trợ gia đình. Những câu chuyện thực tế như vậy sẽ có sức lan tỏa rất lớn", nhà báo Tô Phán chia sẻ.

Một điểm đáng chú ý là Ban tổ chức không chấp nhận bài viết hay hình ảnh do AI khởi tạo nhằm đảm bảo tính chân thực và trải nghiệm cá nhân trong mỗi tác phẩm dự thi.

BTC kỳ vọng thông qua cuộc thi sẽ góp phần thúc đẩy văn hóa tài chính lành mạnh, xây dựng thế hệ công dân thông minh trong quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính

Không chỉ dừng ở việc phổ biến kỹ năng quản lý tiền bạc, cuộc thi còn hướng đến một giá trị rộng hơn: xây dựng nền tảng cho một xã hội phát triển bền vững và hạnh phúc hơn.

Theo Ban tổ chức, tiền bạc không phải đích đến cuối cùng mà là công cụ để mỗi người tạo dựng cuộc sống ổn định, tự do tài chính và có khả năng sẻ chia với cộng đồng.

Một xã hội có nền tảng tài chính lành mạnh sẽ giúp giảm áp lực tinh thần, hạn chế khủng hoảng nợ nần, củng cố sự ổn định gia đình và nâng cao chất lượng sống.

Cuộc thi cũng hướng tới việc lan tỏa 4 kỹ năng cốt lõi của tài chính cá nhân hiện đại gồm: lập ngân sách khoa học, tiết kiệm thường xuyên, đầu tư hiệu quả và quản lý nợ an toàn.

Bài dự thi sẽ được nhận từ ngày 25/5 đến hết ngày 30/8/2026 qua email chính thức của Tạp chí Công dân và Khuyến học: toasoan@congdankhuyenhoc.vn. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến diễn ra vào dịp Quốc khánh 2/9/2026, với giải đặc biệt trị giá 30 triệu đồng.